Luận văn Áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động (action learning) cho môn Thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động (action learning) cho môn Thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HƯNG HÒA ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 S K C0 0 3 5 8 4 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HƯNG HÒA ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012
3. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN HƯNG HÒA ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 Hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN VĂN CHINH Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2012
4. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƢỢC: Họ & tên: Nguyễn Hƣng Hòa Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 12/06/1986 Nơi sinh:thành phố Hồ Chí Minh Quê quán: Bến Tre Dân tộc: Kinh Địa chỉ liên lạc: 2.42 lô A chung cƣ Lạc Long Quân, phƣơng 5, Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại cơ quan: Điện thoại riêng: 0919 901 710 E-mail: hunghoa86@ump.edu.vn II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1. Trung học chuyên nghiệp: 2. Đại học: Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 09/2004 đến 09/2008 Nơi học: Đại học Y Dƣợc TP.HCM Ngành học: Cử nhân Điều dƣỡng chuyên ngành gây mê hồi sức Môn thi tốt nghiệp: Lý thuyết và chuyên ngành Gây mê hồi sức Nơi thi tốt nghiệp: Đại học Y Dƣợc TP.HCM III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Bộ môn Gây mê hồi sức Từ 10/2008 Khoa Điều dƣỡng kỹ thuật y học Giảng viên đến nay Đại học Y Dƣợc TP HCM XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN CỬ ĐI HỌC Ngày tháng năm 2012 ( Ký tên, đóng dấu) Ngƣời khai ký tên i
5. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tp. Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 09 năm 2012 (Ký tên và ghi rõ họ tên) Nguyễn Hƣng Hòa ii
6. LỜI CẢM ƠN Xin chân thành cảm ơn Khoa Sư Phạm Kỹ Thuật, phòng Đào tạo – Bộ phận sau đại học và trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã cho tôi một môi trường lý tưởng để học tập và trưởng thành, đặc biệt quý Thầy Cô giảng dạy lớp Cao học khóa 18B đã đưa tôi vào thế giới tri thức và niềm tin trong cuộc sống. Xin chân thành cám ơn Thầy TS. Nguyễn Văn Chinh – giảng viên hướng dẫn - đã tận tình chỉ bảo, động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành đề tài này. Xin chân thành cảm ơn Thầy TS. Nguyễn Văn Tuấn và Cô TS. Võ Thị Xuân đã chỉ bảo, hỗ trợ và giúp đỡ tôi rất nhiều để hoàn thành đề tài này. Xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô Bộ môn Gây mê hồi sức – khoa ĐDKTYH – ĐHYD TPHCM đã có những ý kiến đóng góp quý báu, đồng thời đã giúp đỡ cho tôi những thông tin, quý giá để hoàn chỉnh đề tài. Xin chân thành cảm ơn toàn thể học sinh lớp TH GMHS 2010 và lớp TH GMHS 2011 thuôc̣ Bộ môn Gây mê hồi sức – khoa ĐDKTYH – ĐHYD TPHCM đã giúp thực nghiệm kết quả đề tài. Cảm ơn tất cả những thành viên trong lớp cao học Giáo dục học khóa 18B đã đem đến cho tôi những một tình cảm tuyệt vời để học tập và chia sẻ. Trân trọng và cảm ơn. Nguyễn Hưng Hòa iii
7. TÓM TẮT Từ 1997, UNESCO đã đề ra 4 trụ cột cho giáo dục thế kỉ XXI. Theo đó, ngƣời học học tập để đạt đƣợc những trụ cột kiến thức sau: học để biết, học để làm, học để cùng chung sống và học để làm ngƣời. Với xu hƣớng nhƣ thế nên hàng loạt các phƣơng pháp dạy học đƣợc đƣa ra để thúc đẩy tính tự giác của ngƣời học trong việc giành lấy kiến thức. Một trong những phƣơng pháp đƣợc dùng phổ khá phổ biến trên thế giối là phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning). Gần đây, phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) đang từng bƣớc du nhập vào Việt Nam. Một cách tổng quát, phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) đƣợc hiểu là phƣơng pháp dạy học cho học sinh bằng cách để cho học sinh tiến hành thực hành trên thực tế và sau đó học sinh sẽ học đƣợc từ những điều mình đã làm. Tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh, do đặc thù của trƣờng là học sinh, sinh viên học tập phải gắn liền với thực hành nên với phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động là rất phù hợp, nhƣng hầu hết các giáo viên, giảng viên trong trong trƣờng không đƣợc hiểu rõ về phƣơng pháp này nên không thể áp dụng hay đã áp dụng mà không đúng nên không mang lại kết quả vốn có của phƣơng pháp này. Chính vì vậy, ngƣời nghiên cứu đã chọn đề tài “Áp dụng phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) cho môn Thực hành bệnh viện chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh” với các nội dung chính gồm bốn chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) Chƣơng 2: Cơ sở thực tiễn dạy học môn thực hành bệnh viện chuyên ngành GMHS tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Áp dụng phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động (action learning) cho môn thực hành bệnh viện chuyên ngành GMHS tại Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh. Cuối cùng là kết luận và các kiến nghị. iv
8. ABSTRACT Since 1997, UNESCO suggested four pillows – learning to know, learning to do, learning to live and learning to be - for education in 21st century. Followed these pillows, a lot of methods are being used to motivate the students to study and gain the knowledge. One of these methods is action learning. Action learning was known in Viet Nam about few years ago. In brief, action learning is the method that makes the student can learn from the real things and they will gain the knowledge from everything they do. In the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City, students must study and practice in the same day. It means students must go to hospital in the morning and get class in the afternoon so action learning is suitable to use. However, most of teachers or lecturers do not understand it clearly or they can understand but they can not apply it correctly. As a result, the students cannot improve skills which learners can get after learning by action learning. This is the reason for author to choose: “Applying action learning for anesthesiology practice in hospital at the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City”. This thesis consists of three followed chapters: Chapter 1: The rationale of action learning Chapter 2: Practical teaching for anesthesiology practice in hospital at the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City Chapter 3: Applying action learning for anesthesiology practice in hospital at the University of Medicine and Pharmacy at Ho Chi Minh City Finally, conclusions and recommendations v
9. MỤC LỤC Trang tựa TRANG Quyết định giao đề tài Lý lịch khoa học i Lời cam đoan ii Lời cảm ơn iii Tóm tắt iv Mục lục vi Danh sách các từ viết tắt ix Danh sách các hình x Danh sách các bảng xii Danh sách các phụ lục xiii Phần A. TỔNG QUAN 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Tổng quan nghiên cứu 2 3. Mục tiêu nghiên cứu 4 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 4 5. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 4 6. Giới hạn đề tài 4 7. Giả thuyết nghiên cứu 5 8. Phƣơng pháp nghiên cứu 5 9. Phân tích dề tài có liên quan 6 Phần B: NỘI DUNG Chƣơng 1: Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động 7 1.1. Một số khái niệm đƣợc dùng trong dạy học định hƣớng hoạt động 7 1.1.1. Học tập 7 1.1.2. Hoạt động và hành động 7 1.1.3. Phƣơng pháp 9 1.1.4. Phƣơng pháp dạy học 10 1.1.5. Học Tập Định Hƣớng Hoạt Động 11 1.1.6. Phƣơng pháp dạy học định hƣớng hoạt động 11 1.2. Cơ sở lý luận về phƣơng pháp dạy học 12 1.2.1. Tổng quan về phƣơng pháp dạy học 12 1.2.2. Các thành phân của phƣơng pháp dạy học 13 1.2.3. Phân loại phƣơng pháp dạy học 13 vi
10. 1.2.4. Những căn cứ lý luận và thực tiễn lựa chọn phƣơng pháp dạy học 15 1.3. Cơ sở lý luận dạy học định hƣớng hoạt động (Action Learning) 19 1.3.1. Nguồn gốc của dạy học định hƣớng hoạt động 19 1.3.2. Những quan điểm khác về dạy học định hƣớng hoạt động 20 1.4. Quá trình dạy học định hƣớng hoạt động 24 1.5. Sự khác biệt của dạy học định hƣớng hoạt động (Action Learning), với các phƣơng pháp dạy học khác 27 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 30 Chƣơng 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN DẠY HỌC MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 31 2.1. Sơ lƣợc về đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh 31 2.2. Giới thiệu chƣơng trình trung học gây mê hồi sức 34 2.2.1. Tổng quan chƣơng trình của trung học gây mê hồi sức 34 2.2.2. Chƣơng trình của môn thực hành bệnh viện 34 2.2.3. Những yêu cầu đặc thù khi thực hiện môn thực hành bệnh viện 35 2.3. Thực trạng dạy môn thực hành bệnh viện tại bộ môn GMHS 35 2.3.1. Nhiệm vụ khảo sát 35 2.3.1.1. Khảo sát học sinh đang học gây mê hồi sức tại bộ môn GMHS35 2.3.1.2. Khảo sát giáo viên đang hƣớng dẫn học sinh thực tập tại bệnh viện 36 2.3.2. Phƣơng pháp khảo sát 36 2.3.3. Tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả khảo sát 37 2.3.3.1. Đối với học sinh đang học gây mê hồi sức 37 2.3.3.2. Đối với giáo viên tham gia giảng dạy môn học THBV 43 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 47 Chƣơng 3: ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỊNH HƢỚNG HOẠT ĐỘNG CHO MÔN THỰC HÀNH BỆNH VIỆN CHUYÊN NGÀNH GÂY MÊ HỒI SỨC TẠI ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 48 vii
11. 3.1. Các cơ sở cho việc áp dụng PP DHĐHHĐ 48 3.2. DHĐHHĐ cho môn thực hành bệnh viện chuyên ngành GMHS 51 3.2.1. Mục tiêu môn học THBV theo DHĐHHĐ 51 3.2.2. Nội dung môn học THBV theo DHĐHHĐ 53 3.2.3. Kế hoạch dạy học môn THBV theo DHĐHHĐ 53 3.3. Thực nghiệm sƣ phạm 60 3.2.1. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm 60 3.2.2. Nội dung thực nghiệm sƣ phạm 60 3.2.3. Đối tƣợng thực nghiệm 62 3.2.4. Cách đánh giá kết quả thực nghiệm 62 3.4. Kết quả thực nghiệm 63 3.3.1. Kết quả từ sự đánh giá của GVHDLS 63 3.3.2. Kết quả từ phiếu khảo sát học sinh 72 3.5. Nhận xét kết quả thực nghiệm 85 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 87 PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 88 TÀI LIỆU THAM KHẢO 92 PHỤ LỤC viii
12. DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Ý nghĩa GV : Giáo viên HS : Học sinh GVHDLS : Giáo viên hƣớng dẫn lâm sàng NV : Nhân viên NVBV : Nhân viên bệnh viện BN : Bệnh nhân ĐC : Đối chứng TN : Thực nghiệm GMHS : Gây mê hồi sức THBV : Thực hành bệnh viện TH GMHS : Trung học gây mê hồi sức ĐHHĐ : Định hƣớng hoạt động DHĐHHĐ : Dạy học định hƣớng hoạt động HTĐHHĐ : Học tập định hƣớng hoạt động PPDH : Phƣơng pháp dạy học LT : Lý thuyết TH : Thực hành CNTT : Công nghệ thông tin ix
13. DANH SÁCH CÁC HÌNH HÌNH TRANG Hình 1.1: Tỉ lệ lƣu giữ thông tin trong trí nhớ học sinh 17 Hình 1.2: Vòng đơn của Kobl 23 Hình 1.3: Vòng kép của Hawkins 23 Hình 1.4: Sơ đồ học tập truyền thống 24 Hình 1.5: Quá trình học tập của Bloom 25 Hình 1.6: Quá trình học tập hoạt động 26 Hình 2.1: Đại học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh 31 Hình 2.2: Biểu đồ thể hiện trình độ chuyên môn và thâm niên công tác của giáo viên43 Hình 2.3: Biểu đồ thể hiện các PPDH đang đƣợc sử dụng trong dạy học môn THBV 43 Hình 2.4: Biểu đồ đánh giá của GV về HS khi học môn THBV 44 Hình 2.5: Biểu đồ thể hiện sự hiểu biết của GV về PPDH định hƣớng hoạt động 45 Hình 2.6: Biểu đồ thể hiện điều kiện để áp dụng PPDH định hƣớng hoạt động (action learning) vào môn THBV 45 Hình 2.7: Biểu hiện những đề xuất khi áp dụng PPDH định hƣớng hoạt động (action learning) vào môn THBV 46 Hình 3.1: Thao tác thế thở và giúp thở 54 Hình 3.2: Thao tác đặt nội khí quản 57 Hình 3.3: HS trong giờ kiểm tra môn THBV tại bệnh viện 63 Hình 3.4: Biểu đồ so sánh nội dung HS đƣợc học khi đi THBV 71 Hình 3.5: Biểu đồ so sánh thái độ HS khi đi THBV của nhóm ĐC và nhóm TN 74 Hình 3.6: Biểu đồ so sánh mức độ trao đổi với bạn bè khi có vấn đề trong thực tập của nhóm ĐC và nhóm TN 76 x
14. Hình 3.7: Biểu đồ so sánh đối tƣợng mà HS sẽ trao đổi khi có vấn đề thắc mắc của nhóm ĐC và nhóm TN 79 Hình 3.8: Biểu đồ so sánh mức độ khái quát hóa kiến thức khi đi THBV của nhóm ĐC và nhóm TN 81 Hình 3.9: Biểu đồ so sánh sự hình thành kiến thức của nhóm ĐC và nhóm TN 83 xi
15. DANH SÁCH CÁC BẢNG BẢNG TRANG Bảng 1.1: Kết quả nghiên cứu của Bloom về hiệu quả các PPDH trên HS 16 Bảng 1.2: Kiến thức bề mặt và kiến thức sâu trong các dạng học tập 20 Bảng 1.3: Kiến thức bề mặt và kiến thức sâu trong các phƣơng pháp học tập 21 Bảng 1.4: Phân biệt học tập dịnh hƣớng hoạt dộng với các phƣơng pháp khác 27 Bảng 2.1: Kết quả khảo sát nội dung học tập của HS khi đi THBV 37 Bảng 2.2: Kết quả khảo sát thái độ của HS với môn THBV 38 Bảng 2.3: Kết quả khảo sát mức độ thảo luận với bạn bè của HS 39 Bảng 2.4: Kết quả khảo sát đối tƣợng HS sẽ trao đổi khi gặp vấn đề trong THBV 40 Bảng2.5: Kết quả khảo sát khả năng khái quát hóa khi đi THBV 41 Bảng 2.6: Kết quả khảo sát mức độ khái quát hóa kiến thức của HS 42 Bảng 3.1: Các bƣớc HS thực hiện trong quá trình phản hồi 49 Bảng 3.2: Áp dụng DHĐHHĐ cho các kỹ năng trong môn THBV chuyên ngành GMHS 53 Bảng 3.3: Giáo án dạy học định hƣớng hoạt động cho bài kỹ thuật thế thở và giúp thở 54 Bảng 3.4: Mô hình 5 bƣớc khi HS trao đổi khi phản hồi bài KT TTGT 55 Bảng 3.5: Giáo án dạy học định hƣớng hoạt động cho bài kỹ thuật đặt nội khí quản 57 Bảng 3.6: Mô hình 5 bƣớc khi HS trao đổi khi phản hồi bài KT đặt NKQ 58 Bảng 3.7: Giáo án TN đối với 2 bài KT TH và GT và bài KT đặt NKQ 61 Bảng3.8: Kết quả kiểm tra cho các lớp đối chƣ́ ng và thƣc̣ nghiêṃ 64 Bảng 3.9: So sánh giƣ̃a nhóm thƣc̣ nghiêṃ và nhóm đối chƣ́ ng 67 xii
16. DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Tên phụ lục Trang Phụ lục 1: Phiếu thăm dò ý kiến học sinh (để khảo sát thực trạng) 1 Phụ lục 2: Phiếu thăm dò ý kiến (dành HS TN và HS ĐC) 5 Phụ lục 3: Phiếu trƣng cầu ý kiến (dành cho GV) 9 Phụ lục 4: Chƣơng trình các môn học của TH GMHS 12 Phụ lục 5: Chỉ tiêu các vòng thực tập bệnh viện 14 Phụ lục 6: Mục tiêu hai vòng bệnh viện 19 Phụ lục 7: Các bảng trong quá trình xử lý số liệu 20 Phụ lục 8: Danh sách học sinh 26 xiii
17. 1. Lý do chọn đề tài Đất nước chúng ta đang ở giai đoạn phát triển mạnh mẽ về sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sự thách thức của quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu đòi hỏi phải có nguồn nhân lực, người lao động có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của xã hội trong giai đoạn mới. Người lao động phải có khả năng thích ứng, thu nhận và vận dụng linh hoạt, sáng tạo trí thức của nhân loại vào hoàn cảnh thực tại để giải quyết được những tình huống thực tế một cách hiệu quả nhất tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu xã hội. Để có nguồn lực trên, Nhà nước đã đặt ra yêu cầu là phải đổi mới giáo dục, trong đó là đổi mới mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phương pháp dạy và học. Những điều này đã được cụ thể hóa trong những văn bản như: Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trong nghị quyết Trung ương 4 khóa VII ( 1-1993), nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII( 12-1996) và được thể chế hóa trong luật giáo dục sửa đổi ban hành ngày 27/6/2005, điều 2.4 đã ghi : “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực , tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học , khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”. Với quan điểm học tập suốt đời thì học tập không chỉ đòi hỏi những kiến thức kỹ năng từ sách vở hay lắng nghe mà học là làm gì đó để tạo được sự khác biệt, tạo một sự thay đổi, ứng dụng và dùng những kỹ năng hay kiến thức mới hay suy nghĩ khác tạo nên giá trị mới và niềm tin mới cho cuộc sống. Và chỉ khi chúng ta có thể chuyển tải kiến thức của chúng ta, kỹ năng thái độ hay niềm tin vào những điều gì thực tiễn và điều này cung cấp minh chứng rằng chúng ta có thể ứng dụng chuyển tải điều chúng ta học vào cuộc sống thực sự, đó chính là nguồn lực quý giá mà đất nước chúng ta đang cần. Với ước muốn xây dựng thành công và nhân bản những nguồn lực quý giá đó, biết bao thế hệ đã và đang mỗi ngày nỗ lực tìm kiếm giải pháp để thay đổi, để hoàn thiện hơn, xây dựng nên một giá trị thật sự hoàn hảo góp phần làm cho con người ngày càng lớn hơn với thiên nhiên và sống hạnh phúc và bình yên hơn với cuộc sống hiện tại dẫu rằng họ là ai, họ ở bất cứ nơi đâu. -1-
18. Hòa với khí thế đổi mới đó, dạy học định hướng hoạt động cũng đã góp phần không nhỏ vào quá trình hoàn thiện sản phẩm của giáo dục, một trong những định hướng mục tiêu mà mọi người đang mong đợi: học suốt đời, học để có trách nhiệm với cộng đồng , với bản thân và với chính công việc để biết chia xẽ biết yêu thương và biết cùng nhau phát triển để hướng đến một thế giới tốt đẹp hòa bình và hạnh phúc . đó có phải chính là sản phẩm mà thế giới nói chung và người Việt Nam nói riêng mong đợi. Do đó, người nghiên cứu chọn đề tài “Áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động (action learning) cho môn Thực hành bệnh viện Chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh”. 2. Tổng quan nghiên cứu Hầu hết tất cả các nước trên thế giới đều ứng dụng dạy học định hướng hoạt động để dạy cho học sinh, sinh viên ở bậc trung học chuyên nghiệp, trung học nghề, đại học và sau đại học. Mục đích của việc dạy học này là trang bị cho sinh viên những kỹ năng quan trọng như tư duy phê phán, phân tích, viết lách rành mạch và nâng cao năng lực trí tuệ và kỹ năng nghề nghiệp, cũng như phát huy khả năng làm việc nhóm của mỗi cá nhân. Sinh viên còn có cơ hội thực tập những kiến thức học được trên lớp. Phương châm của các trường là liên kết với các công trình, các doanh nghiệp tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận thực tế. Các khóa học được thiết kế theo hướng học tập định hướng hoạt động giúp phát triển tính chuyên nghiệp cho sinh viên. Chẳng hạn ở Đại học Revans, sinh viên ngành kinh tế tham gia làm thực tập cho một doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến hàng đầu, hoặc một sinh viên ngành dân chủng học đi khảo sát tại công trình khảo cổ học vào mùa hè. Đại học Ashridge (Anh) [25], sinh viên được tham gia học tập theo phương pháp học tập định hướng hoạt động (Action Learning) Ngoài ra học tập định hướng hoạt động còn được ứng dụng rộng rãi trong các phân xưởng, công trường và công ty. Khi các cá nhân gặp phải những vấn đề khuất mắt họ cùng nhau lập nhóm để từng bước giải quyết vấn đề. -2-
19. Thực tế ở nước ta chưa áp dụng việc dạy học theo phương pháp học tập định hướng hoạt động rộng rãi. Chỉ có Trường đại học FPT – Hà Nội, và một số trường đào tạo về chuyên ngành quản lý nhà hàng, khách sạn. Trường đại học FPT thành lập ngày 08/09/2006, Sứ mệnh của trường Đại học FPT là xây dựng mô hình của một trường Đại học thế hệ mới, có triết lý giáo dục hiện đại, gắn liền đào tạo với thực tiễn cuộc sống và nhu cầu nhân lực của đất nước, góp phần đưa ngành CNTT Việt nam lên ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới. Mục tiêu trước mắt của Trường Đại học FPT là đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao chuyên ngành CNTT và các nhóm ngành khác có liên quan cho tập đoàn FPT cũng như cho các tập đoàn CNTT toàn cầu tại khắp nơi trên thế giới và các doanh nghiệp CNTT Việt Nam. Trường Quản lý khách sạn Việt - Úc (VAAC) thực hiện chiến lược “học đi đôi với hành” để góp phần hỗ trợ và nâng cao chất lượng dạy và học của trường. Tạo điều kiện cho học viên được thực hành thực tế trong môi trường hoạt động kinh doanh khách sạn, Resort chuyên nghiệp. Đây quả thật là một điều kiện rất thuận lợi cho học viên theo học tại Trường Quản lý khách sạn Việt – Úc (VAAC). Ngoài ra, tất cả các trường khác đều cho sinh viên đi hoạt động thực tế, để viết tiểu luận nhưng việc đi thực tập chỉ mang tính hình thức. Bên cạnh đó cũng có 2 đề tài có liên quan đến quan điểm của dạy học định hướng hoạt động đó là: Luận văn thạc sĩ Nguyễn Ngọc Quỳnh, Dạy học định hướng hoạt động cho mô đun thực hành hàn điện cơ bản tại trường cao đẳng nghề miền đông nam bộ, 2011 Luận văn thạc sĩ Trương Thị Hồng Liên, Triển khai dạy học định hướng hoạt động trong mô đun gia công trên máy tiện CNC tại trường cao đẳng nghề Việt Nam – Singapore, 2011 -3-
20. 3. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài có mục tiêu nghiên cứu là : “Áp dụng phương pháp dạy học định hướng hoạt động (action learning) cho môn Thực hành bệnh viện Chuyên ngành Gây mê hồi sức tại Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh” nhằm để nâng cao chất lượng dạy học môn thực hành bệnh viện của học sinh gây mê hồi sức và đáp ứng nhu cầu của các bệnh viện. 4. Nhiệm vụ đề tài - Nghiên cứu cơ sở lý luận về quan điểm dạy học định hướng hoạt động - Nghiên cứu thực trạng dạy học môn thực hành bệnh viện (THBV) chuyên ngành Gây mê hồi sức (GMHS) tại Đại học Y dược - Tiến hành dạy học môn THBV chuyên ngành GMHS theo dạy học định hướng hoạt động để đánh giá và tính kết quả khả thi 5. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 5.1. Đối tƣợng: - Phương pháp dạy học định hướng hoạt động môn THBV chuyên ngành GMHS hệ trung cấp GMHS tại Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh. 5.2. Khách thể: - Hoạt động dạy học của giáo viên trong môn THBV chuyên ngành GMHS - Hoạt động học tập của học sinh GMHS trong môn THBV chuyên ngành GMHS - Chương trình môn THBV chuyên ngành GMHS cho đối tượng trung học Gây mê hồi sức 2011(năm nhất) - Mục tiêu đào tạo môn THBV. 6. Giới hạn đề tài - Trong đề tài này, tác giả chỉ chú trọng đến hoạt động giảng dạy của thầy và hoạt động học tập của trò. - Do thời gian có hạn nên đề tài chỉ xây dựng và dạy thử nghiệm một số bài trong môn THBV cho đối tượng trung học GMHS 2011 năm học 2011-2012. -4-
21. 7. Giả thuyết nghiên cứu Nếu áp dụng dạy học môn THBV chuyên ngành GMHS cho học sinh GMHS theo dạy học định hướng hoạt động thì sẽ nâng cao được kiến thức, kỹ năng và thái độ của HS khi học môn THBV chuyên ngành GMHS. 8. Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện đề tài này, người nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp như sau: 8.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu Nghiên cứu và phân tích các tài liệu có liên quan để đưa ra cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của dạy học định hướng hoạt động. 8.2. Phương pháp quan sát, điều tra, bút vấn - Dùng để khảo sát, đánh giá học sinh trước và sau khi thực nghiệm. - Thống kê số liệu từ thực trạng, kết quả của môn học THBV chuyên ngành GMHS cho học sinh GMHS qua các khóa học. 8.3. Phương pháp chuyên gia, phỏng vấn Dùng để bổ sung kết quả thực trạng của một số phương pháp giảng dạy môn THBV cho học sinh GMHS tại Đại học Y Dược 8.4. Phương pháp thực nghiệm Sử dụng phương pháp này nhằm mục đích kiểm chứng tác động của dạy học định hướng hoạt động đối với quá trình học tập của HS trên cơ sở lý luận đã tìm hiểu. Từ đó rút ra kết luận có nên triển khai phương pháp này tại Đại học Y dược không? 8.5. Phương pháp toán thống kê, phân tích, tổng hợp Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, thống kê phân tích và thông kê kiểm định để trình bày kết quả thực nghiệm sư phạm kiểm định giả thuyết thống kê về sự khác biệt trong kết quả học tập của hai nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm. -5-