Luận văn Phát triển sản xuất nguyên phụ liệu may mặc Việt Nam

pdf 199 trang phuongnguyen 3340
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Phát triển sản xuất nguyên phụ liệu may mặc Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pdfluan_van_phat_trien_san_xuat_nguyen_phu_lieu_may_mac_viet_na.pdf

Nội dung text: Luận văn Phát triển sản xuất nguyên phụ liệu may mặc Việt Nam

  1. TRƯỜNG KHOA LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Phát triển sản xuất nguyên phụ liệu may mặc Việt Nam
  2. i LICAMðOAN Tơixincamđoanđâylàcơngtrìnhnghiêncu ca riêng tơi. Các s liu trong lun án là trung thc,cĩnguntríchdnrõràng,chínhxác.Nhng kt qu trong lun án chưa tng đưc cơng b trongbtcmtcơngtrìnhnàokhác. Tácgilunán ðàoVănTú
  3. ii MCLC Trang Trangphbìa Licamđoan Mclc Danhmccácchvittt Danhmccácbng,sơđ MðU 1 CHƯƠNG1 NHNG VN ð LÝ LUN CƠ BN V PHÁT TRIN SN XUT NGUYÊNPHLIUMAYMCVITNAM 8 1.1 Nguyênphliumaymcvàcáctiêuchíđánhgiáspháttrinsnxut nguyênphliumaymc 8 1.2 Cácnhântnhhưngđnspháttrinsnxutnguyênphliumay mcVitNam 18 1.3 Pháttrinsnxutnguyênphliuchongànhmaymthưngquan trngtrongvicpháttrinhiuquvàbnvngcangành 26 1.4 Kinhnghimcácnưctrongkhuvcvàtrênthgiitrongpháttrinsn xutnguyênphliumaymc 36 CHƯƠNG2 PHÂNTÍCHTHCTRNGPHÁTTRINSNXUTNGUYÊNPH LIUMAYMCVITNAM 45 2.1 ThctrngpháttrinsnxutnguyênphliumaymcVitNam 45 2.2 ðánhgiátngquátthctrngpháttrinsnxutnguyênphliumay mcVitNam 89 2.3 Nhngvnđđtratthctrngpháttrinsnxutnguyênphliu maymcVitNam 97 CHƯƠNG3 GII PHÁP PHÁT TRIN SN XUT NGUYÊN PH LIU MAY MC VITNAM 108 3.1 Cơhivàtháchthcđivipháttrinsnxutnguyênphliumaymc VitNam 108 3.2 Cácđnhhưngvàmctiêupháttrinsnxutnguyênphliumaymc VitNam 123 3.3 CácgiiphápchyupháttrinsnxutnguyênphliumaymcVit Nam 130 KTLUN 169 DANHMCCƠNGTRÌNHCATÁCGI 171 DANHMCTÀILIUTHAMKHO 172 PHLC 179
  4. iii BNGQUIðNHCHVITTT AFTA KhuvcmudchtdocácnưcASEAN DNNN Doanhnghipnhànưc DNTT Doanhnghiptpth CPNN Doanhnghipcphnnhànưc CPNNN Doanhnghipcphnngồinhànưc DNTN Doanhnghiptưnhân DNNNN Doanhnghipngồinhànưc ðTNN Doanhnghipcĩvnđutưnưcngồi IFC TpđồnTàichínhquct FDI ðutưtrctipnưcngồi GDP Tngsnphmqucni JICA CơquanhptácquctNhtBn KNXKTH Kimngchxutkhuthchin KNXKDB Kimngchxutkhudbáo NEU ðihcKinhtqucdân NXB Nhàxutbn EXCEL PhnmmxlýsliuEXCEL SWOT Matrnkthpphântíchchinlưcbêntrong,bênngồi TNHH Tráchnhimhuhn USD ðơlaM WTO TchcThươngmiThgii WB NgânhàngThgii VCCI PhịngthươngmivàcơngnghipVitNam
  5. iv DANHMCCÁCBNG S S Tênbng Trang TT bng 1 1.1 NhpkhunguyênphliumaymcVitNam20012005 26 2 1.2 Nhpkhunguyênphliumaymcnăm2004,2005(theo 27 nưc) 3 1.3 Sliuvtlchiphítrunggiantronggiátrsnxutca 34 mtssnphmngànhnguyênphliuvàmay(%) 4 1.4 Sliuvtlnguyênvtliutrongtngchiphítrunggian 34 camtssnphmngànhnguyênphliuvàmay(%) 5 2.1 Slưngcácdoanhnghipsnxutsivàdtvi 51 6 2.2 Vnđutưcacácdoanhnghipsnxutsi và dt vi 52 20012007 7 2.3 Laođngtrongcácdoanhnghipsnxutsi và dt vi 53 20012007 8 2.4 Tlvnđutưchothitbcacácdoanhnghipsnxut 54 sivàdtvi20012007 9 2.5 Vnđutưbìnhquân1doanhnghipcacácdoanhnghip 54 snxutsivàdtvi20012007 10 2.6 Mctrangbvnđutưthitbcho1lao đng ca các 55 doanhnghipsnxutsivàdtvi20012007 11 2.7 Doanhthucacácdoanhnghipsnxutsi và dt vi 56 20022007 12 2.8 Linhuncacácdoanhnghipsnxutsi và dt vi 57 20022007 13 2.9 Npngânsáchnhànưccacácdoanhnghipsnxutsi 57 vàdtvi20022007 14 2.10 Doanhthutrênvnkinhdoanhcacácdoanh nghip sn 59 xutsivàdtvit20012007 15 2.11 Tlsinhlidoanhthucacácdoanhnghipsnxutsi 59 vàdtvit20012007 16 2.12 Tlsinhlitrênvnkinhdoanhcacácdoanhnghipsn 60 xutsivàdtvit20012007 17 2.13 Tsutlinhuntrênvnchshucacácdoanhnghip 60 snxutsivàdtvit20012007 18 2.14 Linhuntrênlaođngcacácdoanhnghipsnxutsi 61 vàdtvit20012007 19 2.15 SDNsnxutsivàdtvicĩlãihocl20002007 61 20 2.16 CơngsutsnxutchmaycaTngCơngtyPhongPhú 64 21 2.17 ðutưcaVinatexvàosnxutnguyênphliumaymc 70 22 2.18 SliuvdintíchtrngvàsnlưngbơngVitNam 76 23 2.19 NhpkhuvicaVitNamtheonưct20032005 80 24 2.20 Nh pkhuphliudtmay,dagiy,giycaVitNamtheo 80 nưct20032005 25 2.21 MtsktqukinhdoanhcaHANOSIMEX20042006 86
  6. v 26 2.22 MtsktqukinhdoanhcaCơngtyThànhCơng2005 86 2007 27 2.23 MtsktqukinhdoanhcaCơngtyðơngÁ20042006 87 28 3.1 TcđtăngtrưngkinhtVitNam(GDP)vàmtsnưc 109 trongkhuvctnăm20002006 29 3.2 Cơcuchitiêucadâncưquacácnăm(%) 110 30 3.3 Tcđtăngtrưngcangànhmaytnăm19982007(%) 111 31 3.4 MtschtiêudbáotrongchinlưcpháttrinngànhD t 111 May 32 3.5 BngphântíchSWOTvpháttrinsnxutnguyênph liu 122 maymcVitNam 33 3.6 MctiêusnxutnguyênphliuchomaymcVitNam 127 34 3.7 Mctiêusnxutvidtthoi 127 DANHMCCÁCSƠð,ðTH S Shình Tênsơđ,đth Trang TT 1 1.1 Quátrìnhsnxutvi 8 2 1.2 MơhìnhchuigiátrngànhsnxutmaymcVit 11 Nam 3 1.3 Cácnhântnhhưngtheomơhìnhkimcươngca 19 M.Porter 4 1.4 MơhìnhmiquanhgiaSnxutnguyênphliu 33 May 5 2.1 Quymơslưngcácdoanhnghipsnxutsivàdt 51 vi 6 2.2 Cơcuvnđutưchosnxutsivàdtvi2001và 52 2007 7 2.3 Cơculaođngtrongcácdoanhnghipsnxutsi 53 vàdtvi2006,2007 8 2.4 Mctrangbvnthitbcho1laođng20012007 55 9 2.5 Cơcudoanhthucacácdoanhnghipsnxutsi 56 vàdtvi2006và2007 10 2.6 Cơcunpvàongânsáchnhànưccacácdoanh 58 nghipsnxutsivàdtvi2006và2007 11 2.7 Cơcucácdoanhnghipsnxutsivàdtvicĩlãi 62 hocl20002007 12 3.1 Mơhìnhcơcuchiphísnphmmaymc 112 13 3.2 ChuigiátrmiquanhliênktgiacácDN 153 14 3.3 CitinchtlưngtrêncơsvịngtrịnDeming 161
  7. 1 MðU 1. Tínhcpthitcađtàilunán TrongcơngcucđimipháttrinkinhtcaVitNam,cùngvicácngành kinhtkhác,ngànhcơngnghipmaymcđãđĩnggĩpmtphnkhơngnh,thúc đytcđtăngtrưngcannkinht,tăngthunhpqucdân,tăngnhanhkim ngchxutkhu,giiquytmtkhilưnglncơngăn viclàmcho ngưilao đng.Vàđãtrthànhmttrongnhngngànhdnđuvkimngchxutkhuca cnưctrongnhngnămgnđây.Cĩthkhngđnhngànhmaymcđangchim mtvtríquantrngtrongnnkinhtVitNam.Spháttrincangànhmaymc chunhhưngcartnhiunhânt,thtrưngđura,đuvào,mơitrưngthch pháplut Trongđĩyutnguyênphliuđuvàocĩýnghĩaquytđnh,gm: nguyênphliu,si,vi,chmay Hinti,ngànhmaymcVitNamcĩngun nguyênphliunhptnưcngồichimđntrên70%.ðiunàyđãnhhưngrt lnđnhiuqukinhdoanhnĩiriêngvàspháttrincangànhmaymcVitNam nĩichung. ChínhphVitNamluơnquantâmchútrngđnphát trin sn xut nĩi chungvàngànhmaymcnĩiriêng.Tuyvy,cùngvixuhưnghinhpquctvà sđàothinghitngãcacơchthtrưng,tronggiaiđonhinnaycácdoanh nghipngànhmayđanggpphinhngvnđnhngkhĩkhăn,tháchthcvàngày càngtrnênbcxúc,chiphíđuvàotăngcao,khơngchđng,gimsccnhtranh trênthtrưng,đcbitlàthtrưngquct.Ngunnguyênphliuđuvàotrong nưcđápngrtthp,slưngcácdoanhnghipsnxutnguyênphliuít,cht lưngchưađápngđịihicathtrưngvàxãhi,hintikhơngđápngđưcs địihivslưngvàchtlưngcangànhmaymctrongnưc,nhtlàmaymc xutkhu. Pháttrinsnxutnguyênphliumaymc,trong đĩbaogmpháttrin bơng,si,dtvi,vàcácphliumaymckhácvimctiêulàthaythnhpkhu, đmbotínhchđngvàhiuqutrongpháttrincơngnghipmaymc,tothêm viclàm.Vicpháttrinsnxutnguyênphliumaymcđãcĩnhiuquanđim, cĩquanđimchorngVitNamkhơngnênđutưpháttrinthêmchosnxut nguyênphliumànênginguyênnhưhinti,nhưvycĩthtndngcácđiu
  8. 2 kinthunlithơngquavicnhpkhutnưcngồi.Theoquanđimnàythìli íchthuđưcvànhngbtlicĩthgpphilà[25]: Liíchthuđưc: +TpTrungvnchopháttrinmaymc,ngànhcĩkhnăngcnhtranhvà trinvngtrênthtrưngquct. +TránhđưccácrirocĩthcĩdospháttrinmnhngànhdtcaTrung Qucvàcácnưctrongkhuvcgâyra. Nhngbtlicĩthgpphi[25]: +Snphmcangànhdtvàcácsnphmnguyênphliunukhơngđutư sbthuhpthphnhinti. +Khơngtođiukinpháttrinnghtrngbơng,khơngtođưcmiliên ktdcbơngsidtmay. +Khơngbođmđưcspháttrinmnh,chđngvàbnvngcangành. +Hnchkhnăngtothêmviclàm,khơngtndnglithvlaođngr caVitNam. Quađâychothy,nuVitNamđutưpháttrinsnxutnguyênphliu chomaymcthìskhcphcđưcnhngbtliktrên,haynĩicáchkhácnu pháttrinsnxutnguyênphliuthìnhngbtlitheoquanđimtrênsđưc khcphcvàtrthànhliích. Ttnhiên,theođuipháttrinsnxutnguyênphliuđápngyêucuca ngànhmayscĩthgpnhngriro,trngi,cĩthkđn: Phiđươngđuviscnhtranhcacácnưccĩspháttrinmnhvsn xutnguyênphliumay,nibtnhtlàTrungQuc,TháiLan,HànQuc. Nhngrirophátsinhtrongtintrìnhhinhp, Vit Nam đã gia nhp WTO,thamgiađyđAFTAt2006,theoltrìnhnàythunhpkhuhàngdt mayvàoVitNamsgimđi,chyumc5%và0%năm2015.Vicboh bngthuquankhơngcịn,hàngdtvànguyênphliumaymcVitNamphi đươngđuviscnhtranhgaygtvihànghốcacácnưckháctrongkhuvc vàtrênthgiicĩquymơ,chngloi,chtlưng,trìnhđcơngnghcaohơnVit Nam. Nhucuvnđutưln,đcĩđưcmtngànhdtvàsnxutnguyênph liuxngtm,đápngyêucucangànhmaythìcnphicĩmtlưngvntương
  9. 3 đilnđđutưmivàcitinnângcptrìnhđcacáccơssnxuthinti. Quaphântíchtrênchothyvicđutưpháttrinsnxutnguyênphliucho maymclàhưngđiđúngđnchoVitNamhinnay. Tsnhnthcvnđtrênchúngtơiquytđnhchnđtài“ Pháttrinsn xutnguyênphliumaymcVitNam” làmđtàinghiêncucalunántin s.Vimongmunđưaranhnggiiphápgĩpphngiiquytnhngkhĩkhăn thúcđypháttrinngànhsnxutnguyênphliumaymcphcvchongànhmay mc,đưangànhmaytrthànhmtngànhcơngnghippháttrinbnvng,pháthuy nhngthmnhtimnăngcangành,tndnglclưnglaođngdidàotoraca cingàycàngnhiuchonnkinht. 2. Mcđíchnghiêncucalunán Nghiêncu,hthnghĩacáclunclýlunvpháttrinsnxutnguyên phliuchomaymc. PhântíchthctrngpháttrinsnxutnguyênphliuchomaymcVit Nam.Quađĩ,chranhngtnti,yukémcũngnhưcácnguyênnhândnđn nhngtnti,yukém. Kinnghcácgiiphápnhmpháttrinsnxutnguyênphliuchomay mcVitNamtrongthigianti. Ktqulunánsgĩpthêmcơskhoahcđcáccơquannhànưc,lãnh đo các doanh nghip hoch đnh chin lưc phát trin, nâng cao hiu qu kinh doanhcacácdoanhsnxutnguyênphvàhiuquliênngànhchongànhmay. 3. Tngquancáctàiliunghiêncucĩliênquanđnđtàilunán ðãcĩnhiunghiênculiênquanđnpháttrinsnxutnguyênphliumay maymcVitNamnhiukhíacnh,phmvi,khơnggian,đitưngnghiêncu khácnhautrongthigianqua.Sauđâylàtngquanmtstàiliuchínhnhưsau: ChínhsáchcơngnghipvàthươngmicaVitNamtrongbicnhhinhp năm2004canhĩmtácgiJICAvàNEU.Tácphmnàytptrungnghiêncuchính sáchpháttrincácngànhcơngnghipchđocaVitNamnhưDt–may,ðint, Thép,Snxutxemáy,Phnmm Trongnidungcĩliênquanđndtmay,tác phmđãđcpcácvnđvgiátrgiatăngvàchinlưcpháttrincơngnghipdt maytrêncơsơphântíchcácphươngthcsnxutgiacơngxutkhuvàsnxutxut khutrctip.Tđĩđxutcácchínhsáchđpháttrincơngnghipdtmay.Theo
  10. 4 chúngtơihnchchyucatàiliulà:khiđưaracácchínhsáchpháttrinsnphm thưngngunnhưbơng,dâutmcĩtínhkhthichưacao[25]. NhnggiiphápchinlưcnhmnângcaohiuqungànhmayVitNam catácgiPhmThThuPhương,NXBKhoahcKthutnăm2000.Tácphmđã hthnghĩacácvnđlýlunvnângcaohiuqupháttrincangànhmayVit Nam.PhântíchmơitrưngvànhngbàihckinhnghimđivingànmayVit Nam.Tđĩđưaranhnggiiphápchinlưcnhmnângcaohiuqungànhmay. Trongphngiipháp,tácphmđưaracácgiipháppháttrinsnxutcácsn phmđuvào,snphmthưngnguncangànhmay.Tuynhiên,cácgiiphápnày cũnggpmtskhĩkhănkhithchin,liênquanđnvicpháttrinvùngtrng bơng,trngdâutm[28]. Phương hưng và các bin pháp ch yu nhm phát trin ngành cơng nghipdt–maytrongquátrìnhcơngnghiphĩa,hinđihĩaVitNam Lunán TinsĩcaDươngðìnhGiámnăm2001.ðtàiđãđcpđncácvnđ:cácnhân tnhhưngđnspháttrincơngnghipdtmaytrongquátrìnhcơngnghiphĩa, hinđihĩa;phântíchthctrngpháttrinngànhcơngnghipdtmay;phương hưngvàcácbinphápchyunhmpháttrinngànhcơngnghipdtmaytrong quátrìnhcơngnghiphĩa,hindihĩađtnưc,cácbinphápvpháttrinth trưng,cácbinphápvđutư,cácbinphápvthuhútsdngvn,cácbinpháp vđimiqunlývàhồnthintchc.Nhìnchung,đtàiđãgiiquytnhiuvn đnhmpháttrinngànhcơngnghipdt may,tuy nhiên ni dung vn nghiêng nhiuvpháttrinngànhmaymcvàmayxutkhu[16]. ðánpháttrincácngànhcơngnghipđnnăm2010phcvcơngnghiphĩa, hinđihĩanơngnghipvànơngthơn caBCơngnghip(trưcđây)phêduytngày5 tháng5năm2005.Theođĩ,mctiêuđtrađnnăm2010si300000tn,hàngdtlà3t USD,vila1,4tm 2.Cácgiiphápđưaralà:pháttrincácthtrưngphihnngch thơngquavictăngcưngcáchotđngxúctinthươngmi,gâydngvàqungcáo thươnghiusnphmtithtrưngtrongnưcvàquct,đàotolivàbsungđingũ cánbqunlýcĩchtlưngtt[5].Cácgiiphápchdnglicácđnhhưngchung, chưacĩcácbưcđicth. ðánthànhlptrungtâmnguyênphliuchongànhdtmay.ðánnàynhm thcthigiipháppháttrinngànhdtmayVitNam.Theođán,mttrungtâmnguyên
  11. 5 phliusđưcxâydngtiThànhphHChíMinhvidintíchdkinkhong 75000m 2vàchiphíđutưkhong69tđng[18]. BàivitcaGS.TSNguynKTun, Pháttrincơngnghipphtrtrongchin lưcpháttrincơngnghipVitNam TpchíKinhtvàPháttrins85tháng7năm 2004,trang36.Trongbàivitnàytácgiđãkháiquátcácnhântnhhưngđncơng nghipphtrcacácngànhcơngnghipnĩichung,trongđĩcĩdtmay,trêncơsđĩ đưaracácquanđimlachnchinlưcvàcácchínhsáchpháttrincơngnghipph tr[43]. BàivitcaVũQucDũng, DtmayVitNamhuWTO:Thctrngvànhng mctiêuhưngti TpchíTàichínhdoanhnghips9năm2007trang2931.Bàivit đãkháiquátthctrngđangđtrađivingànhdtmay.Trongđĩđưarahànglotvn đmàngànhdtmaycngiiquyttrongthigianti.Vvnđnguyênphliu,tácgi đưaragiiphápcnđutưxâydngvùngbơng,xơtptrungln,đngthicĩchínhsách tàichínhthíchhpkhuynkhíchcácvùngtrngbơng,đay,gai khơngtptrung.Tuy vy,tácgichưađưaracácgiipháp,bưcđicthđthchin.Thctrngthcthi giiphápvnđangtronggiaiđongpnhiukhĩkhăn[11]. Ngồiracịncĩnhiucácbàivitkháccacáctácgiđăngtitrêntpchí, báo,trangweb, trongnưcvàquctcĩliênquanđnpháttrinsnxutnguyên phliumaymcVitNam.Tuynhiên,chưacĩcơngtrìnhnàonghiêncumtcách tồndin,sâusccvlýlungnviphântích thc trng phát trin sn xut nguyênphliumaymcmàchyulàsnxutsi,vivàchmay.Bivy,cơng trìnhnàysđisâunghiêncuđgiiquytcácyêucuđĩ.Quađĩ,đánhgiáthctrng tìnhhìnhpháttrinsnxutnguyênphliumaymc;đxutđnhhưng,giipháp nhmpháttrinngànhsnxutnguyênphliumaymcyutquytđnhvicphát trinbnvngcangànhdtmay. 4. ðitưngvàphmvinghiêncuđtài ðitưngnghiêncu:Lunánlyvnđpháttrinsnxutnguyênph liuchomaymcVitNamvmtkinhtvàtchclàmđitưngnghiêncu. Phmvinghiêncu:Lunánlycácdoanhnghip snxutkinhdoanh nguyênphliumaymcVitNam.Vnguyênliulycácdoanhnghipsnxut si,dtvivàhồntt;vphliulysnxutchmaylàmkhơnggiannghiêncu. Thigiankhosát,nghiêncutnăm2001đn2008.
  12. 6 5. Cácphươngphápnghiêncu Lunánsdngphươngphápluncachnghĩaduyvtbinchngvàduy vtlchs,đưcvndngvàohồncnhthctcaVitNam.Mtsphương phápcthđưcsdngtrongkhithchinlunán,baogm: Thuthpnghiêncucáctàiliuthcpnhưsách,niêngiámthngkê,tp chí,cácbáocáocacácdoanhnghipsnxutdt,may,snxutphliumaymc, cácsliutrêncáctrangwebsitecacácdoanhnghip,cácB,Banngành,cáccơ quanbáochítrongvàngồinưc. Phươngphápthamkhoýkincacácchuyêngia, các nhà kinh doanh tronglĩnhvcdtmaythucBCơngthươngvàcácdoanhnghipthucTpđồn dtmaycũngnhưmtsdoanhnghipthucHiphidtmayVitNam. Phươngphápphântíchđichiu,sosánh; Lunánsdngcácmơhìnhđphântíchkhnăngpháttrincangành. Mơhìnhmơhìnhkimcương(diamondmodel)caMichelPortervlithcnh tranhđphântíchlithcnhtranhpháttrinngành;phântíchmơitrưngngànhvà cácnhântnhhưng.NghiêncuápdngmatrnSWOTđphântíchđimmnh đimyu;cơhi,tháchthcđivipháttrinsnxutnguyênphliumaymc. 6. NhngđimmicaLunán Lunánđãtptrungchuyênsâuvàonghiêncuvàlàmrõnhngvnđlýlun cơbnvpháttrinsnxutnguyênphliumaymcVitNam,quađĩchothyđc đim,vtrí,nhngchtiêuđánhgiáspháttrin;nhngnhântcơbnnhhưngđns pháttrinsnxutnguyênphliumaymc(sdngmơhìnhkimcương),lýthuytv lithsosánhđivipháttrinsnxutnguyênphliumaymcVitNam. Phântíchvàđánhgiáthctrngpháttrinsnxutnguyênphliumaymc VitNamgiaiđon2001–2008(phmvilàcácdoanhnghipsnxutsi,dtvivàsn xutchmay),vcácmt:Slưngdoanhnghip,vnđutưsnxutkinhdoanh,lao đng,doanhthu,linhun,đĩnggĩpngânsáchNhànưc,cácchtiêuhiuqukinh doanh:tsutlinhundoanhthu,tsutlinhunvnkinhdoanh,linhuntrênlao đng,tsutlinhunvnchshu,sdoanhnghipkinhdoanhcĩlãi ;phântích hiuqucahotđngliênkttrongsnxut;phântíchkhnăngcnhtranhcacác doanhnghip sn xut nguyên ph liu may mc Vit Nam,trênphương din nhng thunlivàkhĩkhăncacácyut:Cácđiukinđuvào,Cácđiukinđura,các
  13. 7 ngànhcĩliênquanvàhtr,điukinvchinlưckinhdoanhcangànhvàcnh tranh,Yutsthayđi,vaitrịcaNhànưc. ðánhgiátngquanthctrngpháttrinsnxutnguyênphliumaymcVit Namđthyđưcnhngthànhtu,khĩkhănhnchvàchrađưcnguyênnhân canhngthànhcơng.Tđĩrútra7vnđđtratrongpháttrinsnxutnguyên phliumaymcVitNam:Cácchínhsách,binphápthuhútvnđutưchưacĩ hiuqu;Chưacĩcácbinphápcththchinchinlưcpháttrinngunnhân lcphùhp;Hiuqucácgiiphápnângcaosccnhtranhcasnphmthp; Chưacĩcácbinphápchovnđliênkttrongngành;Thchinquyhochđutư cịnchmchưapháthuyhiuqu;Nguyênliuthưngngunpháttrinyu;Chưa cĩchinlưcxâydngvàpháttrinthươnghiu. Trêncơsđánhgiákháchquanthctrngpháttrinsnxutnguyênph liuvàchrõnguyênnhâncanhngthànhcơng,hnch,cácvnđđtra,chra xuhưngpháttrincangànhmaymcVitNam,cơhivàtháchthcđivipháttrin snxutnguyênphliumaymc;Lunánđưaracácquanđim,đnhhưngvà7nhĩm giiphápnhmpháttrinsnxutnguyênphliumaymcVitNam,gm:Cácgii phápvthuhútngunvn;Cácgiiphápvđutưpháttrinsnxutkinhdoanh; Cácgiipháppháttrinngunnhânlc;Tăngcưngvànângcaohiuquhot đngliênkt;Cácgiiphápvthtrưngvànângcaosccnhtranh;Tăngcưng hơnnacơngtácquyhochtrongđutưvàqunlýkinht;Cácgiiphápđicác doanhnghipsnxutnguyênphliumaymc. 7. KtcuchungcaLunán Ngồiphnmđu,ktlun,phlcvàdanhmctàiliuthamkho,lunán ktcuthànhbachương: Chương1: Nhngvnđlýluncơbnvpháttrinsnxutnguyênph liumaymcVitNam Chương2: Phântíchthctrngpháttrinsnxutnguyênphliumay mcVitNam Chương3:G iipháppháttrinsnxutnguyênphliumaymcVit Nam.
  14. 8 CHƯƠNG1 NHNGVNðLÝLUNCƠBNVPHÁTTRINSNXUT NGUYÊNPHLIUMAYMCVITNAM 1.1 NGUYÊNPHLIUMAYMCVÀCÁCCHTIÊUðÁNHGIÁ S PHÁTTRINSNXUTNGUYÊNPHLIUMAYMC 1.1.1 Cácloinguyênphliumaymccơbn ðivicácsnphmmaymc,giátrnguyênphliuchimttrnglnvà cĩvaitrịquytđnhtichtlưngsnphm.Cĩrtnhiuloinguyênphliukhác nhau,chngloinguyênphliuphthucvàoyêucucaloisnphmmaymc. Davàovaitrịvàđcđimcatngloinguyênphliuđivisnphmmay, ngưitachianguyênphliuthànhhainhĩmchínhlànguyênliuchínhvànguyên liuph(phliu). 1.1.1.1Nguyênliuchính. Nguyênliuchínhlàthànhphnchínhtonênsnphm,chimt70%đn 80%giáthànhcơngxưngcasnphmmaymc,gm[2]: Vidt Quátrìnhsnxutviđưcthchintheosơđsau:Hình1.1 Nhumvàin Xlý,hồn Kéosi Dtvi hoa tt Hình1.1Quátrìnhsnxutvi Phânloivi:theotngtiêuthckhácnhau,ngưitachiavithànhrtnhiu loikhácnhau.Trênthct,ngưitathưngchiatheophươngphápsnxut,theo tiêuthcnàythìviđưcchialàmhailoilàvidtthoivàvidtkim,ngưita cũngcĩthchiathànhvimc,vixùlơng,vimtnhn,vinhiulp. Vidtthoi Vidtthoiđưctothànhthaihthngsidcvàsingangđanvinhau theophươngvuơnggĩc. Vidtthoicĩđctrưngchyuvcutocavi,gm:chissi,kiudt, mtđ,cácchischađycavi,phacuto,mttipxúc,đctrưngvmtphi vàmttráicavi.Nhngđctrưngnàychyuxácđnhkíchthưc,hìnhdáng, quanhphânbvàsliênktgiacácsitrongvi.
  15. 9 Vidtkim Vidtkimđưchìnhthànhtrêncơstovịng,cácsiđưcuncongliên tchìnhthànhnênvịngsi.Vịngsilàđơnvcutocơbncavidtkim,các vịngsiliênktvinhautheohưngngangtothànhhàngvịngvàlngvinhau đtoractvịng. Vidtkimcĩđcđimkhácvividtthoilàcĩtínhcodãn,đànhiđáng k,vìvykhixácđnhkíchthưccamuvihoctmvidtkimthìphilưuý đntínhchtnày. Vikhơngdt Làloisnphmdngtmđưcsnxutratmthaynhiulpxơđng nhthockhơngđngnht.Vikhơngdtchyuđưchìnhthànhbngphương phápliênktcácxơvinhautorađmxơchonênloivinàycĩchiudyvà khilưngthayđirtnhiu. Vtliuda Làloisnphmđưctoratcácloidathiênnhiênhocvigida.Da thiênnhiênđưctoratmtslồiđngvtclnnhưtrâu,bị,ln,dê.Vigi dađưctonêntrêncơsvinnsauđĩđemphun,tmhoclngghépcáclp polimekhácnhauvàxlýhồnttđhìnhthànhnênvtliu. 1.1.1.2Cácloiphliu ðivisnphmmaymc,phliuđĩngvaitrịliênktnguyênliu,to thmmchosnphm,slưngchngloiphliuđadngphongphú,đápng yêucucatngloisnphmmaymc.Gmcĩcácloiphliuchyusau: Chmay Chmaylàphliukhơngththiutrongmaymccĩtácdngliênkthồn ttsnphmmay.Chmayđưctorathailoinguyênliudtcơbnlàxơthiên nhiênvàxơhốhc,dngnguyênchthocphatrnđtonênchmay.Theo tínhchtnày,chmayđưcchialàmhailoichínhlàchtxơthiênnhiênvàcht xơhốhc. +Chtxơthiênnhiên:gmcĩchbơngvàchtơtm.Chbơngđâylàloi chđưcsdngkháphbintrongmaymc.Chtơtmlàloichxettơtm. +Chtxơhốhclàloichđucxetxơhốhc,gmcĩchtxơsi nhântovàchtxơsitnghp.
  16. 10 Cácyêucuđivichmay.Dotácdngcachmaylàloaiphliuliên ktcácchititđhồnthànhmtsnphmmaymc,cĩnhhưngkhơngnhti chtlưngsnphmmaymc.Vìvy,chmaycnđmbocácyêucusau: +ðngđuvchis +ðbncao +Mm +ðđànhi +Cânbngxon +ðsch +ðbncamàu +ðcocach Vtliudng Vtliudnglàphliuchyusdngtrongmaymc,gĩpphntodáng chosnphmmay.Chcnăngchínhcavtliudngsnphmmaylàđtob mtcng,tođphng,tophomchocácchitit,đnhhìnhdángchosnphmphù hpvidángcacơthngưimc,làmtăngđbncasnphmvàmcơth. Gm: Dngdính,cịngilàmexthưngcĩhailoilàmexvivàmexgiy Dngkhơngdính,gmcĩvidng,xpdng,đmbơng. Vtliucài Khốkéo,làloiphliudùngđmaynpáo,mingtúi,moiqun Yêu cucakhốkéocnphibn,khítvàchc,cĩmàuphùhpvimàucasnphm. Dâykhốkéothưnglàmbngnhavàbngkimloi. Cúclàloivtliucàichyu,cĩtácdngmra,càivàoddàng.Ngồira cịncĩtácdnglàvttrangtrí,cĩrtnhiuloicúcnhưcúcnha,cúckimloi,cúc g Cácphliukhác Ngồicácloiphliuchyutrêntuỳthucvàođcđimcamiloisn phmlicĩnhngphliukhácđicùng.Mtsphliukháccĩthkđnnhư: bănggaidính,cácloinútkimloi,dâythun,cácloicàitúixách,chtcht,mĩc áo,nhãnsnphm
  17. 11 1.1.2 Vtrícangànhsnxutnguyênphliumaymc 1.1.2.1VtrísnxutnguyênphliutrongchuigiátrngànhmaymcVit Nam Phân tích chui giá tr cho thy vic to ra li nhun tng khâu, thơng thưngkhâunàocĩlinhuncaothìyêucutrìnhđkthutcaohơnvàtincơng cũngcaohơn.Maymccũngnhưcácngànhkhác,khâuthitkcĩtsutlinhun caohơnhnsovicáckhâukhác.Phântíchchuigiátrcịnchobitnhngđim yuvliênkttrongchuigiátr,nhngđimyunàycĩthmanglilinhun thpvàràocnscmnhcatồnngành. Chuigiátrqucgiađưchiulàtồnbquátrìnhsnxutcangànht thưngngunđnhnguncasnphmđuđưcthchintrongnibmtquc gia.Vichuigiátrnày,đãcĩmtsdoanhnghiptrongngànhcaVitNamthc hinvàmanglithànhcơngbưcđunhưMay10,VitTin,DtmayHàni Cácdoanhnghipnàythamgiavàochuigiátrqucgiasongsongvivictham giavàosnxutgiacơng.Hơnnavihnchvnănglcthitk,nhtlàhnch trongsnxutphliunênlinhuntoratrongchuichưathcscao.Phương thcsnxutgiacơngvnchimmttllntrongcácdoanhnghipnày. Giátr Ýtưngvà Snxut Maym c Phânphi, Chu isnxut thitk nguyênphliu tiêuth Tsutli nhuncao Tsutli Tsutli nhunthp nhuncao Hình1.2MơhìnhchuigiátrngànhsnxutmaymcVitNam BnchtchuigiátrđưcphnánhtheohìnhParabol. ð đơn gin hơn trongphântích,chúngtơichiachuigiátrngànhdtmayVitNamthành4khâu
  18. 12 cơ bn: ý tưng và thit k; sn xut nguyên ph liu, may mc, phân phi và marketing,thhintronghình1.2 Ýtưngthitksnphmdtmay Làngànhcĩcơngnghsnxutthpthucthhcơngnghipthnht,các nưcđitrưcchpháttrintronggiaiđonđucaquátrìnhcơngnghiphốsauđĩ dchchuynsnxutsangcácnưcđisauđtndnglithngunnhânlcgiár. Cácnưcđitrưctptrungvàovàokhâunghiêncuvàthitksnphmmi,to mumãđápngnhucuđadngvàcaocpcathtrưng.Hinti,giátrcakhâu nghiêncuvàthitkchimttrngrtcaotrongchuigiátrsnphmmaymc vàđangdinrascnhtranhgaygttrongkhâunàygiacácnưccĩngànhmay mcpháttrin.Khâuýtưngvàthitkcĩtsutlinhuncaonhttrongchuigiá trthìlilàkhâuyucangànhmaymcVitNam. Snxutnguyênphliu Snxutnguyênphliulàkhâutoralinhunthphơnkhâuýtưngvà thitkvàcaohơnkhâusnxut.ChođnhinnayngànhmaymcVitNamvn yukhâunày,tínhđnnăm2008trên70%nguyênphliuvnphinhptnưc ngồi,điunàyđãdnđncáckhĩkhănkhơngnhchopháttrinngànhmaymc: +Chiphínguyênliuđuvàotăngcao; +Bđngtrongsnxutkinhdoanh; +Luơnchuscéptcácnhàcungcp Quamơhìnhchuigiátrchothysnxutnguyênphliucĩmtvtrírt quantrngđivispháttrincangànhmaymcVitNam.Snphmcasn xutnguyênphliumaylàsnphmđuvàocangànhmay,khơngphilàsn phmcuicùngchotiêudùngmàlàsnphmtrunggian. Cht lưng sn phm nguyênphliumaycĩquytđnhrtlnđnchtlưngsnphmcangànhmay. Chtlưngsnphmnguyênphliucĩtt,đp,phùhpvithhiungưitiêu dùngthìsnphmmaymcmiđưcngưitiêudùngchpnhn.Pháttrinsnxut nguyênphliusquytđnhspháttrinbnvngchotồnngành. Maymc Trongchuigiátrthìkhâumaymccĩtsutlinhunthpnhtchchim t510%.Tuyvy,huhtcácdoanhnghipmaymcVitNamliđangtptrung vàokhâunàynhmkhaitháccáclithtrưcmtlàgiánhâncơngr.
  19. 13 CácdoanhnghipVitNamcnnhnthcrõlithvlaođngrsmt dntrongtươnglai,đpháttrinbnvngcácdoanhnghipVitNamcnvươnlên đkhơngnmvtríđáycachuigiátrtồncu,cnphipháthuycácbincác lithtĩnhthànhcáclithđng,cncĩspháttrincaovtrìnhđngunnhân lcvàkhănăngngdngkhoahccơngngh. Phânphivàmarketing TrongphânphisnphmvàmarketingVitNammichthchinphm vitrongnưc,thtrưngnưcngồicịnrtyu.Cácdoanhnghipvnchyulà maygiacơngxutkhu,xutkhudngFOBcịnrthnch. ðivithtrưngtrongnưc,mtsdoanhnghipmaymcđãthchin kháttcácchínhsáchmarketingnhưmayVitTin,May10,DtMayHàNi,Dt Thái Tun Tuy vy, đánh giá chung v chính sách phân phi sn phm và marketingcacácdoanhnghipvnchưathcsmnh.Nguyênnhânlàdochưacĩ cáchãngphânphilnvàchuyênnghiphố,huhtcácdoanhnghiptxâydng vàthchinthơngquahthngcáccahànggiithiucadoanhnghipvàcácđi lýnhtưnhân. ðivithtrưngxutkhukhâuphânphihồntồndavàocácđitác. Thưngthìcácnhàphânphichínhlàcácnhàthitkvìhơnaihthlàngưihiu tưngtnnhtnhucucakháchhàng.Theotínhtốncacácchuyêngiathì70% linhun(tínhtrênmtsnphmmaymctrongcchuigiátr)thucvcácnhà phânphibánl.ðnângcaohơnnagiátrgiatăngchotồnngành,vicchú trngvàokhâuthươngmihốnhmgiatănggiátrcmnhncasnphm,tăng khilưngtiêuth,kíchthíchtiêudùngthìcnphithcschuyênmơnhốvà chuyênnghiphố. 1.1.2.2VtrícangànhmaymcVitNamtrongchuigiátrtồncu Trongxuhưngtồncuhốcáchotđngtrongchuigiátrtồncunàys đưcphânbđnnhngnơicĩchiphíthpnht,hotđngcĩhiuqunht.Chui giátrcangànhdtmayđưcchialàm5cơngđoncơbn: Cơngđoncungcpsnphmthơ:cácsitnhiênvànhânto; Cơngđonsnxutcácsnphmnguyênphliu:si,vi,chmay ; Cơngđonmay:cácsnphmmaymc; Cơngđonxutkhudocáctrunggianthươngmiđmnhn;
  20. 14 Cơngđonphânphivàmarketing. Chuigiátrtồncucangànhdtmaycĩthhiunhưsau:khâuthitk kiudángdinraNewYork,London,Pari ;viđưcsnxutphnlnTrung Quc,hintiTrungQuclànưcpháttrinsnxutnguyênphliurtmnhm , đngđuthgii;cácphliuđuvàokhácđưcsnxuttinð,NhtBn vàsnphmcuicùnglàmaymcđưcsnxutcácnưccĩchiphínhâncơng thp và sn xut nguyên ph liu chưa cĩ điu kin phát trin như Vit Nam, Pakistan,Campuchia Trongchuigiátrnày,VitNammichthamgiavàokhâusnxutcui cùng,khâutoragiátrgiatăngthpnhttrongtồnchuigiátr.Khong90%các doanhnghipmaymcVitNamthamgiavàokhâunàydưihìnhthcgiacơng. VitNamđangthamgiavàokhâucĩlinhunthpnht,tsutlinhunkhong 510%.Trongkhiđĩkhâunghiêncupháttrinvàthươngmicĩgiátrgiatăng caolilàkhâuyu,chưapháttrincangànhdtmayVitNam. LiuVitNamcĩththamgiavàocáckhâukháccachuigiátrkhơng? VitNamcĩththamgiavàokhâusnxutnguyênphliuhaykhơng? Cĩmtsýkinchuyêngiachorngkhâusnxutsnphmmaymc(dưi hìnhthcgiacơng)dùtoragiátrgiatăngkhơngcaonhưnggiúpchocácdoanh nghipVitNamcĩsccnhtranhhơnbi“cáccưngqucmaymc”hcnh tranhnhaurtkhclitgiaiđonthitkvàpháttrinsnxutphtrmàtora nhiuthtrưngngáchchoVitNam.Trongngnhnquanđimnàycĩthphùhp vithctin,nhưngskhơngphùhp,thmchícĩthsailchchochinlưcphát trinbnvngtrongtươnglai. VitNamcĩđcácđiukinđpháttrinsnxutnguyênphliumay mc,vnđlàchnmtsnphmnguyênphliucĩlithcaođpháttrinsn xutnhưsnxutvi,chmay Hơnna,vibdàykinhnghimngànhdtmay VitNamhồntồnđnănglcđpháttrinsnxutnguyênphliumaymc khâumangligiátrgiatăngcao. 1.1.3 ðcđimsnxutnguyênphliumaymc Snxutnguyênphliumaymclàngànhsnxutsnphmđuvào(sn phmthưngngun)chongànhcơngnghipmaymc,mtngànhcơngnghipcĩt
  21. 15 lâuđi,snxutsnphmthityuchonhucucaconngưi.Cùngvisphát trincangànhmaythìngànhsnxutnguyênphliucũngpháttrintheođápng yêucucasnphmmaymc.Snxutmayvàsnxutnguyênphliulàhai ngànhcĩmiquanhchtchkhơngthtáchrinhauvìthsnxutnguyênph liuchunhiunhhưngcangànhmay.ðcđimcasnxutnguyênphliu maybchiphibiđcđimcangànhmay.Snxutnguyênphliumaymc mangnhngđcđimchyusau: Snxutnguyênphliumangtínhthitrangcao Vìlàsnphmđuvàovàcuthànhchínhcasnphmmaymcnêncht lưngsnphmnguyênphliumaymckhơngđưcquytđnhtrctipbith trưngmàgiántipthơngquasnphmmaymc.Chukỳsnphmcangànhsn xutnguyênphliumayphthucvàochukỳvịngđicasnphmmaymc. Vịngđisnphmthưngngnnĩđápngtínhthitrangvàsthayđiliêntc casnphmmay.Snxutnguyênphliuluơnbinđngtheoyêucuphong phú,đadngtuỳthucvàothhiu,vănhố,phongtc,tpquán,tơngiáo,đalý casnphmmaymc. Vi đc đim này, các doanh nghip sn xut nguyên ph liu may mc khơngnhngbánsátthhiu,địihicacácdoanhnghipmaymcmàcịnphi nghiêncuthhiucangưitiêudùngsnphmmaymc.ðịihingànhsnxut nguyênphliuphicĩđingũthitksnphmmivaamhiuvthitkmu thitrangmaymcvaamhiuvthitksnphmvivàphliu. Snxutnguyênphliumaylàngànhđịihinhiulaođng Chodùcơngnghcĩhinđi,tđnghốngàycàngcaothìsnxutnguyên phliuvnlàngànhsdngnhiulaođng,trongđĩlaođngphthơng,laođng lànhnghchimttrngln.ðsnxutramtsnphmcnphitriquart nhiucáccơngđon,trongđĩcĩcáccơngđoncn đưc t đng hố, cũng cĩ nhiucơngđonvnphisdnglaođngchântay.VitNamlànưccĩdâns đơng,laođngdidàolàđinkinđpháttrinsnxutnguyênphliumaymc. Trongsnxutvivàcácphliuchomaymcthìtllaođngphthơng, laođngtrìnhđchuyênmơnvaphilàchyu.Cácdoanhnghipcĩthtuyn laođngphthơngsauđĩhunluynđàototrongmtthigianngnlàcĩthđáp ngđưcyêucucơngvic.
  22. 16 Laođngkthutvàthitkviđịihitrìnhđcao. Trongcácdoanhnghipsnxutvithìslưnglaođngđịihitrìnhđ caođcbitlàkhâunhumvàhồnttvi.Lclưnglaođngkthutquytđnh đnchtlưngsnxutsnphm.Lclưnglaođngkthutkhơngnhngđịihi phiđưcđàotobàibnmàcịnđịihicĩknăngngànhngh,kinhnghimlàm viccao,chtlưngsnxutmtlơviphthucvàotngcađngmáynhưđ đngđuvktcu,màusc Nhưvy,chtlưngvirtnhycmvikhnăng vnhàngcađingũlaođngkthutlànhngh,chtlưngviđưcsnxutt mtnhàmáycĩnđnhhaykhơngphthucrtlnvàotrìnhđ,knăng,ýthc làmviccađingũlaođngkthut. Snxutnguyênphliumaymclàngànhnghcĩtínhtruynthng Snxutnguyênphliumaymcrađicùngvisrađicangànhmay mc,đápngyêucuvàđịihicangànhmay.ðiviVitnamthìđâylàmt ngànhmangtínhtruynthng.ðcđimnàychothyVitNamcĩthmnhv kinhnghimtruynthngtrongsnxutkinhdoanh. Snxutnguyênphliumaymcmangtínhthiv Snphmnguyênphliumaymccĩtínhthivtrongnăm,nhmđápng tínhthivcasnphmmaymc.ðcđimnàyyêucucácdoanhnghipsn xutnguyênphliuphiquantâmđnthihngiaohàng,đmbocungcphàng kpthiv. 1.1.4 Cácchtiêuphântíchđánhgiáspháttrinsnxutnguyênphliu maymc ðđánhgiáspháttrincamtngànhsnxut,tuỳthucvàđcđimca ngànhmàngưitacĩthdùngnhiuchtiêukhácnhau.Snxutnguyênphliulà mtngànhsnxutvtcht,gingnhưcácngànhsnxutvtchtkháckhiđánh giávspháttrinthưngsdnghainhĩmchtiêu,nhĩmchtiêuvslưngvà nhĩmchtiêuvchtlưng. a.Cácchtiêutuytđi Nhĩmchtiêunàyphnánhspháttrincangànhvmtslưng,quymơ, gmmtschtiêuchyusau: Slưngcácdoanhnghipsnxuttrongngành; Quymơvvncacácdoanhnghipsnxuttrongngành;
  23. 17 Tnggiátrsnlưngsnxut; Tngdoanhthu,tnggiátrxutkhu; Linhunđtđưccacácdoanhnghip. b.Cácchtiêuvchtlưng Gmcĩcácchtiêuchyusau: Tcđpháttrinbìnhquân,chtiêunàyphnánhspháttrincangành trongcmtgiaiđonnghiêncu.Cơngthctính: Trongđĩ: t–Làtcđpháttrinbìnhquâncamtgiaiđonnàođĩ; Qn–Làgiátrsnxut,doanhthu,linhun nămn; Q1–Làgiátrsnxut,doanhthu,linhun nămgc. Chtiêu:VịngquayvnkinhdoanhcịngilàScsnxutcavnkinh doanh. Vịngquayvnkinhdoanh=Doanhthu/Vnkinhdoanh Chtiêunàyphnánh mtđngvn kinhdoanhbra trong mt kỳ kinh doanhsinhrabaonhiêuđngdoanhthu,chtiêunàycàngcaothìcàngtt. Chtiêu:Tlsinhlidoanhthu Tlsinhlidoanhthu=(Linhun/Doanhthu)100% Chtiêu:Tlsinhlivnkinhdoanh Tlsinhlivnkinhdoanh=(Linhun/Vnkinhdoanh)100% Chtiêunàyphánnhmtđngvnbrathìtrongmtkỳkinhdoanhthuvbao nhiêuđnglinhunhaybaonhiêuphntrămlinhun. Chtiêu:Tlsinhlivnchshu Tlsinhlivnchshu=(Linhun/Vnchshu)100% Chtiêunàyphánnhmtđngvnchshubrathìtrongmtkỳkinhdoanh thuvbaonhiêuđnglinhunhaybaonhiêuphntrămlinhun,chtiêunày phnánhhiuqucuicùngtrongkinhdoanh. Chtiêu:Linhuntrênlaođng Linhuntrênlaođng=Linhun/Slưnglaođng Chtiêunàyphnánhslinhunthuđưcbìnhquân1laođngtrongmt kỳkinhdoanh,chtiêunàycàngcaothìcàngtt. Chtiêunpngânsáchnhànưc.
  24. 18 Chtiêunpngânsáchnhànưcchobittìnhhìnhthchinnghĩavđivi nhànưccacácdoanhnghipvàcangành.Npngânsáchnhànưctăngcao phnnàophnánhspháttrinttcasnxutkinhdoanh. Chtiêutlniđahốtronggiátrsnphm:Chtiêunàyphnánhkh năngchđngnguyênphliutrongnưccangành,chtiêunàycàngcaosgĩp phnnângcaogiátrgiatăngcasnxuttrongnưc. c.Mtschtiêukhác ðâylàcácchtiêukhơngđnhlưngmàmangtínhchtđnhtính,phnánh đưccácgiátrpháttrinvơhình. Pháttrinsnxutvàgiiquytviclàm:Mttrongnhngktqu capháttrinsnxutlàtothêmnhiucơngănviclàmchongưilaođng, gimtlthtnghip.Cácthưcđopháttrinsnxutvàgiiquytviclàm baogmsosánhtcđpháttrinsnxutvitcđtăngslaođngtrong ngành,tlthtnghipvàtllaođngkhơngsdngnơngthơn. Pháttrinsnxutvàxốđĩigimnghèo:Pháttrinsnxutphikéotheo vicxốđĩigimnghèo,gimthiukhongcáchgiàunghèo.Cácchtiêunhưtl nghèođĩicaqucgiavàcácvùng,tcđgimtlnghèođĩisovitcđphát trinsnxut. Pháttrinsnxutvàvnđmơitrưng:Pháttrinsnxutluơngnlin vivickhaithácnguntàinguyênthiênnhiênvàơnhimmơitrưng.Chtiêunày đánhgiátcđpháttrinsnxut,togiátrgiatăngtrongtươngquansosánhvi mcđcnkittàinguyênvàtìnhhìnhơnhimmơitrưng.Kháinimpháttrin bnvnglàspháttrincĩthđápngnhucuhinti màkhơngnhhưng, khơngtnhitikhnăngđápngnhucucácthhsau. Pháttrinsnxutvàcơngbngxãhi:Tuỳtheotngđiukinpháttrin catngqucgiamàxâydngcáctiêuchícơngbngxãhi.Mtschtiêuthưng đưccácqucgiasdngnhư:mcđthomãnnhucucơbncaconngưi,ch spháttrinxãhitnghp,hsGini. Phátsnxutvàtinbxãhi:Haichtiêucơbnnhtphnánhmctin bvàpháttrinxãhilàgiáodcđàotovàyt.Pháttrinsnxutphiđiđơivi vickhơngngngnângcaotrìnhđchuyênmơn,trìnhđvănhốchongưilao
  25. 19 đng;phignlinvicácchđphúcli,chămsĩcytđivingưilaođng trongcácdoanhnghipcũngnhưtrênphmviqucgia. Pháttrinsnxutvànângcaonănglccnhtranhqucgia:Pháttrinsn xutcngnvivicnângcaonănglccnhtranh, quc gia, ngành, các doanh nghipcnxácđnhcácsnphmcĩlithsosánhđpháttrinsnxut.ðivi ngànhsnxutnguyênphliumaymcVitNamcĩđưccáclithsosánhlà laođngdidào,chiphínhâncơngr,làngànhcĩtruynthngvănhĩalâuđi. 1.2 CÁCNHÂNTNHHƯNGðNSPHÁTTRINSNXUT NGUYÊNPHLIUMAYMCVITNAM Lýthuytkinhthctruynthngđãdatrênnhnggiđnhlàkhơngcĩ hiuqutănglêntheoquymơ,khơngcĩtinbkhoahccơngnghvàkhơngcĩ sphthuclnnhautrongchuicungcp.Tuynhiên,trongbicnhhinnay,do tinbcakthutcơngnghsnxutvàđimitrongcácdoanhnghip,lith cnhtranhcamingànhcịnphthucvàonănglc cnhtranhcacác doanh nghiptrongngành.Pháttrinsnxutnguyênphliuchunhhưngcanhiu yutkhácnhau,mcđkhácnhau.ðphântíchmcđnhhưngcacácnhân tđivipháttrinsnxutnguyênphliumaymcchúngtơivndngmơhình kimcươngvcácnhântquytđnhlithcnhtranhcaMichealPorter,hình 1.3[36],[21],[128]. Chinlưc, Nhànưc cơcuvàm cđcnh tranh ði ukinvcácyut ðiukinvcu đuvào Cácngànhcơng Yutsthay nghipliênquanvàh đi tr Hình1.3CácnhântnhhưngtheomơhìnhkimcươngcaM.Porter TheomơhìnhkimcươngcaPorter,chúngtađiphântíchmtsnidung chyucatngnhântnhhưngtispháttrinsnxutnguyênphliumay mctolithcnhtranhnhưsau:
  26. 20 1.2.1 Cácyutđuvào Mingànhcơngnghipđucĩcácyutđuvào,đĩlàcácnguntàinguyên, nguyênvtliu cácyutchínhcuthànhnênsnphm.Cácyutđuvàothưng baogmngunnhânlc,nguntàinguyên,nguntrithc,ngunvn,ktcuh tng.Tlsdngcácyutđuvàocacácngànhkhácnhaulàkhácnhau,vìvy mtqucgiacĩthkhaitháclithcnhtranhthơngquavicxâydngchinlưc pháttrincácngànhcơngnghipvitlsdngyutđuvàothíchhpnht. ðivingànhsnxutnguyênphliumaymcthìyutđuvàocnthit cũngcĩđyđcácyutđuvàonhưcácngànhcơngnghipkhác.Trongđĩcác yutđuvàocơbnlichimttrnglnvàđĩngvaitrịquytđnhnhưlaođng phthơng,nguyênliutthiênnhiênbơng,tơtm,điukinvthnhưngkhíhu. Tuyvy,khikhoahccơngnghpháttrinthìlithcnhtranhlithucv các nưc cĩ nhiu yu t đu vào cao cp. Các nưc này sn xut ra đưc các nguyênliuđuvàonhântohocnângcaochtlưng,nângcaonăngsutcacác snphmđuvàocĩngungcttnhiên.Cácnưccĩtrìnhđlaođngcao,cơng nghcaossnxutracácyutđuvàocaocpnhưthucnhum,chtxlývi, sicaocp. ðivingànhsnxutnguyênphliumaymcVitNamthìyutđuvào làmtbtli.Cácyutđuvàocaocphunhưphinhpkhuhồntồnnhư hĩacht,thucnhum,sicaocp.Cácyutđuvàocơbntrongnưctuycĩ truynthngpháttrinlâuđinhưbơngvi,tơtmthìđangtrongtìnhtrngphát trinrtyu,chtlưngkhơngđmboyêucuchosnxutnguyênphliumay mc,hàngnămVitNamvnphinhpkhu95%nhucubơngphcvchongành dtmay.Ngànhmaymcvàsnxutnguyênphliuchomaymclàngànhcơng nghippháttrinthunlitrongthikỳđucaquátrìnhcơngnghiphốcanhiu nưctrênthgiitrongđĩcĩVitnam.Vinhnglithriêngbitnhưvnđutư vaphi,thigianthuhivnnhanh,thuhútnhiulaođng,giiquytkhilưng lnviclàm,cĩđiukinmrngthtrưngnhanh,d thamgia snxutkinh doanhchonhiuthànhphnkinht.ðiviVitnamhinnaythìngànhmaymc, nhtlàmayxutkhuđưcxemlàngànhcơngnghipmũinhnpháttrinkháhiu qu.Trongđiukinhinhpvàqucthốcáchotđngkinhtdinranhanh chĩng,cnhtranhngàycàngkhclitđpháttrinmnhmhơnnangànhmay
  27. 21 mcthìcnphinhnthccáclithnàydnsmtđinukhơngkhaithácđưc cácyutvkhoahccơngngh,conngưiđpháttrinsnxutnguyênphliu đuvào. 1.2.2 Cácđiukinvcu Cácnhântthucnhĩmnàycĩýnghĩalàcăncquantrngnhtchosphát trinsnxutnguyênphliumaymcnĩiriêngcũngnhưcácngànhcơngnghip nĩichungcvquymơ,cơcusnphmcũngnhưvtcđ.Cácnhântvcuth trưngbaogmcácyutcuthànhcuthtrưng,quymơvàstăngtrưngca cuvàphươngthcchuynrathtrưngnưcngồi. Cuthànhcuthtrưng:yutnàyquytđnhphươngthctipcn,đánh giávàphnngcadoanhnghiptrongnưcđivinhucucangưitiêudùng niđa.Mtqucgiahaymtngànhcơngnghipcĩkhnăngcnhtranhcaokhi cuthtrưngniđacungcpmtbctranhtồncnhvàrõràngtođnhhưng xácđnhnhucuthgii,hockhicuniđađịihiliêntcđimicitinmu mãvàcơngngh. Quymơvàtcđtăngtrưngcacu.Quymơcuthtrưnglnchophép doanh nghip khai thác li th theo quy mơ đng thi khuyn khích các doanh nghipđutưvàothitb,citincơngnghnângcaonăngsutlaođng,nângcao nănglccnhtranhkhithamgiathtrưngquct.Quymơthtrưngniđacĩvai trịquantrngtrongcácngànhcơngnghipđịihilưngvnđutưvcơngngh, nghiêncupháttrincĩquymơsnxutlnvàcơngnghcao.Ttnhiênquymơth trưngchtoralithcnhtranhkhithtrưngthgiicũngcĩnhucuvloi hànghốmàcáccácdoanhnghiptrongnưccungcp. ðivicuvcácsnphmnguyênphliumaymcthtrưngniđaca VitNam,cĩthnhìnnhntrêncáckhíacnhsau: Snphmnguyênphliumaymclàsnphmđuvàochongànhmay mc,ngànhsnxutthityuphcvchođisngvănhốxãhi,khơngththiu đivimithiđi,miqucgia,mingưidântrênthgii.Cuthtrưngni đacaVitNamcũngrtln.Tínhđnnăm200kimngchxutkhumaymcca VitNamđt9,5tđơlam,dnđucácngànhcơngnghipvkimngchxut khucngvitiêudùngthtrưngniđakhongtrên2tđơlam.ðápngyêu cucangànhmaymcthìkhilưngnguyênphliu đuvào tươngngluơn
  28. 22 chimkhong65%đn70%giátrxut.Thtrưngniđacịnrtln,hinticác doanhnghipsnxutniđamikhaithácmtphnrtnhcathtrưngtrong nưc. Yêucuvchtlưngsnphmnguyênphliucũngrtcao,đadngphc tp.Snphmnguyênphliumaymcchusnhhưngrtlnvtínhthitrang, tínhđadngphongphúcacácsnphmmaymc,vimtttrnggiátrlnlà xutkhuluơnphiđápngtheoyêucuvàsbinđngkhơngngngvkiu dáng,mumã,tínhthitrangcartnhiunưctrênthgii.Thgiingàycàng pháttrinthìnhucuvsnphmcũngngàycàngđadng,phctp. Vxuhưngpháttrin:Vixuhưngpháttrinmnhcangànhmaymc trongtươnglai,vitcđkhong14%đn16%tnayđn2010thìcuvsn phmnguyênphliumaymctrênthtrưngniđacũngtăngvitcđtương ng.Vitcđtăngtrênđâychothycuvsnphmnguyênphliumaymc đangtocơhi,lithrtlnđcácdoanhnghiptrongnưcnângcaokhnăng cnhtranhvàpháttrin. Yutcuđangmracơhiđngànhsnxutnguyênphliumaymc VitNampháttrin. 1.2.3 Cácngànhcơngnghiphtrliênquan Ngànhsnxutnguyênphliumaymcpháttrinluơnchunhhưng cacácngànhcơngnghipliênquangm: Ngànhmaymc,đâylàngànhsnxutsnphmhngun,ngànhtiêu th,sdngsnphmcasnxutnguyênphliumaymc.Ngànhmaymc cĩpháttrinthìmikéotheospháttrincangànhsnxutnguyênphliu. Hơnthnatrongquátrìnhpháttrinđđmbosbnvngthìvicliênkt snxutgiasnxutnguyênphliuvàngànhmaymclàkhơngththiu. Ngànhcơngnghipcơkhíchtocácthitb,dâychuynsnxutnhư snxutsi,snxutvivàhồntt.ðâylàmt ngànhrtquantrngtrong vicnângcaonăngsutlaođng,chtlưngsnphm,đimimumãsn phm. Ngànhsnxutvàcungcpnănglưngmàchyulàđinnăngcho snxutnguyênphliucũngvơcùngquantrng.Bil,snxutnguyênph liumaymccĩđtđưctrìnhđcơkhíhố,tđnghốcũngnhưngdng
  29. 23 cáccơngnghhinđikhácvàosnxuthaykhơngnĩphthucvàosphát trincangànhcơngnghipsnxutđin,vàoscungcpđinnđnhvàvi mcgiáchpnhnđưc. Ngànhcungcpnưc,ngànhnghnàocũngcncĩnưcschđhot đngcịnđivisnxutnguyênphliumaymc, đc bit là dt nhum, hồnttthìvnđngunnưcschlàrtquantrngphcvtrctipchocác cơngđonin,nhum,hồntt. Ngànhsnxutsivàcácnguyênliuđuvàomàcthlàngànhkéo si;snxutnơngnghipviphânngànhtrngbơng,trngdâu,nuơitm.Hin ti,spháttrinchmcasnxutnguyênphliumaymclàdosnxutcác snphmthưngngunkhơngpháttrin.Nhântnàycĩnhhưngrtlnđn sccnhtranhvàspháttrinbnvngcasnxutnguyênphliumaymc caVitNam. Ngànhhĩa cht, ngành cung cpcác chttrh, thuc nhum. Tuy chimmtttrngnhtronggiátrcathànhphmnhưnglicĩvaitrịrtln trongvicquytđnhmumã,kiudáng,màucasn phm vi, mt trong nhngyutnângcaochtlưngsnphm. Ngồira,spháttrincasnxutnguyênphliumaymcVitNamcịn tuỳthucvàospháttrincacácngànhdchvnhưgiaothơngvnti,hiquan, bohim,yt. 1.2.4 Chinlưc,cơcuvàmcđcnhtranh Nhântnàybaogmvicthitlp,tchcqunlýmtdoanhnghip,mt ngànhcũngnhưtìnhhìnhcnhtranhtrênthtrưngniđa.Mtdoanhnghip,mt ngànhcĩđưcphươngphápqunlýtt,cĩđưccácchinlưcttstolith cnhtranhcamtngànhhaymtqucgia.Cácnidungcthcanhântnày, gm: Thnht ,khnăngphântíchvàxâydngcácchinlưc.Nidungnày thưngđưcthchinquacácbưc: +Hochđnhchinlưc,vicáccơngvicnhưxácđnhmctiêu,phântích mơitrưngbênngồi,đánhgiánilcbêntrongtđĩnhnthycácmiquanh bêntrong,bênngồiđxâydngcácchinlưcviphươngchâmpháthuytiđa nilcđtndngtritđcáccơhicũngnhưtránhcácnguycơđntbênngồi.
  30. 24 NidungnàythưngđưcthchinthơngquaphântíchmatrnSWOTcĩnghĩa làđimkhiđucamatrnsđưcbtđubngchS(đimmnh)vàW(đim yu)rimiđncácyutthucmơitrưngbênngồilàO(cơhi),T(nguycơ). QuađĩtorabncptngđơilàSO,TW,OW,WT.ðâylàcáchkthpthun túycacácyutbêntrongvàbênngồi.Hơnnatrongmicáchkthplibt đubngđimmnhtrưc,đimyusauđivicácyutbêntrongcịnđivi cácyutmơitrưngbênngồilàcơhitrưcvànguycơsau. +Tchcthchinchinlưc; +ðánhgiá,kimtravàđiuchnhchinlưc. Thhai, chinlưcvàcơcutchccacácdoanhnghipcangành.Phương phápcnhtranhvàqunlýcamtdoanhnghipthưngbnhhưngbiđcđim caqucgiađĩ. Ngànhcơng nghip ca mtnưc s cĩli th cnh tranhkhicác phươngphápvàcácthơnglqunlýphùhpviđctrưngcaqucgiavàkhnăng cnhtranhcangành.Chinlưcpháttrindoanhnghipphthucvàothơnglqun lý,quanđimcacácnhàlãnhđo,đàotocánb,quanđimlàmviccacánhân, quanhvikháchhàng,quanđimmrngthtrưngranưcngồi,miquanhgia laođngvàqunlý. Thba, cácyutmctiêu,mctiêucaqucgiavàdoanhnghiptođng lcchomicơngdân,minhàqunlý.Lithcnhtranhmiqucgiaphthuc vàonlcvàmctiêuphnđucamidoanhnghipvàmicánhân,mtdoanh nghip,mtngànhhotđngmàkhơngcĩmctiêuthìchngkhácnàomtngưi đangđitrênđưngmàchngbitđiđâu.Nucĩsthngnhttrongmctiêuca Nhànưc,doanhnghipvàmicánhânthìchcchnqucgiađĩsđtđưcli thcnhtranhhơncácqucgiakhác. Thtư,yutcnhtranhniđa.Nhiunhàkinhtchorngcnhtranh niđakhơngmangliliíchchochínhqucgiađĩmàchdnđnnhnghn chvlithcnhtranhsovicácqucgiakhácdocnhtranhngăncnkhai tháclithkinhtquymơ.Tuynhiên,trênthcthimcĩngànhcơngnghip nàocĩthmnhcnhtranhtrênthtrưngquctlikhơngđãvàđangchusc cnhtranhgaygttrênthtrưngniđa.Cnhtranhtthtrưngniđađịihi doanhnghipphikhơngngngđimi,citincơngngh,nângcaochtlưng snphmvàdchv.
  31. 25 1.2.5 Yutsthayđi(yutngunhiên) Nhngyutngunhiêncĩthkđnnhưnhngphátkinmitrong cơngngh,đngđt,sĩngthn,khnghongkinhtthgiivàkhuvc,chin tranh,sthayđicácchínhsáchcachínhph Yutngunhiênhiutheo nghĩalàsthayđinêutrênvacĩthtocơhivàcũngcĩthtonguycơđe dochocácngànhvàccácdoanhnghip.Dođĩ,khnăngdbáovàphánđốn cũngnhưphnnglicacácchínhph,ngànhcơngnghipvàdoanhnghipcĩ ýnghĩaquantrngkhixemxétvàphântíchđiukinnày.Yutthayđicĩth coilàyutbtkhkhángđivicácdoanhnghipcũngnhưngành.Yutnày sđưccácdoanhnghipcácngànhcĩkhnăngphánđốnttcũngnhưcĩchin lưckinhdoanhlinhhotpháthuycácđimmnhvàhnchcácnguycơ.Chng hnsnxutnguyênphliumaymcVitNamhàngnămphinhprtnhiu bơngtM,ngưcliMlinhpkhumtkhilưnglnhàngmaymct VitNamkhicácbincvquanđimchínhtrgiahainưckhơngtươngđng hocxungđtvquanhngoigiaortcĩthshnchhoclàmgiãnđon quanhthươngmigiahainưc.ðiunàynhhưngrtlntispháttrin casnxutdtmaycaVitNam[23]. 1.2.6 VaitrịcaNhànưc Nhànưccĩthtácđngtíchcchoctiêuccđncácnhĩmnhântnh hưngtrênđây.ðivicácnhântđuvàonhànưccĩcácchínhsáchđutưcho pháttrinngunnhânlc,khoahccơngngh,cơshtngkthut,htrvvn; ðivinhântvcuNhànưcthchincácbinphápkíchcu,làngưimua, quyđnhvthúcđyđimi;ðivicácngànhcơngnghipliênquanhtrNhà nưcquyhochpháttrincáccm,cáckhucơngnghiptođiukinthunli trongvicliênkthtrnhaucùngpháttrin;ðivinhântcnhtranhNhànưc thchincácchínhsáchthúcđyhockimchcnhtranh,tăngcưngcáchot đngxúctinthươngmivàđutư. ðivingànhsnxutnguyênphliumaymcnĩiriêngvàngànhDtmay nĩichungNhànưcVitNamluơnquantâm,thhintrongvicphêduytcácđ ánchinlưcpháttrinngành,cácchínhsáchhtrđthúcđypháttrinngành, thcthicácgiipháp,cáchưngdnvxúctinthươngmi,nhmgimthiucác vnđvràocnthươngmi,chđgimsát,chngbánphágiá Nhànưcquy
  32. 26 hochpháttrincácngànhhtrliênquannhưquyhochcácvùngtrngbơng,dâu tm ,thchincácchínhsáchvthuđnăngcaosccnhtranhcacácdoanh nghiptrongnưc.Vichínhsáchhinhptồndinvinnkinhtthgii,thơng quavicgianhpWTOtháng11năm2006đãnhhưngkhơngnhtisphát trinsnxutnguyênphliumaymc.Theoltrìnhmcthusgimxung,đĩlà mttháchthcđivivicpháttrinsnxutnguyênphliumaymcVitNam. VitNamschuscéplntcácsnphmtrànvàotcácnưcpháttrinkhá mnhnhưTrungQuc,nð 1.3PHÁTTRINSNXUTNGUYÊNPHLIUCHONGÀNHMAYMT HƯNG QUAN TRNG TRONG VIC PHÁT TRIN HIU QU VÀ BN VNGCANGÀNH 1.3.1 NguncungngnguyênphliuchomaymcVitNam 1.3.1.1Nguntnưcngồi TheocácsliuthngkêcaHiphiDtmaythì70%nguyênphliumay mccaVitnamđưcnhptnưcngồi,snxuttrongnưcchđápng30%. Bng1.1 Bng1.1NhpkhunguyênphliumaymcVitNam20022007 Chtiêu ðơnv 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Bơng Triu$ 96,7 105,7 190,2 167 219 268 Si Triu$ 313,7 298,3 339 340 544 744 Vi Triu$ 997 1744 2055 2376 2980 3980 Phliu Triu$ 1711 2033 2253 2282 1952 2132 Ngun:[61],[60] Quymơnhpkhunguyênphliuquacácnămcĩtcđtăngrtcaobình quânkhongtrên20%/năm.Tínhđnnăm2006tlnhpkhutnưcngồi:95% nhucubơngxơ,70%nhucuxơsitnghp,40%nhucusixơngn,40%nhu cuvidtkimvà70%nhucuvidtthoi[101].Mtsnưccĩlưngcungcp ln,Bng1.2 Trongđĩ: Cungcpsi:ðàiLoan(khong50%),HànQuc(khong 15%) và các nưckhácnhưMalaixia,Thailan,Indonexia
  33. 27 Cungcpvi:TrungQuc(khong30%),ðàiLoan(khong 25%), Hàn Quc(khong24%),HngKơng(khong11%),NhtBn(khong8%),cịnlilà cácnưckhác. Cungcpbơngxơ:M(khong45%),ThuS(khong15%),Cịnlilà cácnưcnð,Malaixia,Anh,HànQuc,ðc Cung cp ph liu: ðài Loan (khong 27%), Hàn Quc (khong 21%), TrungQuc(khong15%),HngKơng(khong13%),cịnlilàcácnưckhác. Bng1.2Nhpkhunguyênphliumaymcnăm2004,2005(theonưc) Vi Phliu Nưc 2004 2005 2004 2005 Lưng % Lưng % Lưng % Lưng % (1000$) (1000$) (1000$) (1000$) Anh 10352 0,2 6049 0,25 21881 1,47 25445 1,64 nð 24591 1,65 5915 0,24 23583 1,52 ðàiloan 499875 24,32 534050 22 398575 26,72 603531 39,03 ðc 22137 1,08 27855 1,17 9066 0,6 Hànquc 500931 24,37 521006 21,92 318890 21,38 445635 28,82 Hngkơng 239233 11,64 237923 10,01 195755 13,12 293696 18,99 Hoakỳ 78826 3,84 14743 0,62 47987 3,22 57515 3,72 Inđơnexia 27520 1,34 26776 1,12 15479 1,03 22029 1,42 Italia 17076 0,71 23467 1,57 46372 2,99 Malaixia 12484 16305 0,68 7697 0,52 16762 1,08 Nhtbn 171924 8,36 216881 9,12 74490 4,98 155141 10,03 Tháilan 35168 1,71 43371 1,82 69359 4,65 122354 7,91 Trungquc 464013 22,57 661231 27,82 201727 13,52 323614 20,93 Cá c nưc 5227 0,25 59525 2,5 75179 6,03 86895 5,6 khác Tngcng 2055206 100 2376742 100 1491542 100 1546085 100 Ngun:[61] Phliu:gmcphliudt,davàgiy
  34. 28 Năm2005VitNamxutkhu4,8tđơlahàngmaymcthìphinhpkhu 3,6tđơlanguyênphliu[103];năm2006xutkhu5,83tđơlathìphinhp khunguyênphliuvntăngtheotltươngng,đtgn5tđơla,trongđĩnhp khuvităng23,1%sovinăm2005[3],[104]. Trongthigianti,khnăngpháttrinsnxutnguyênphliuniđavn tcđrtthpsovitcđbtphácangànhmaymcthìngunđápngt nưcngồivnchimttrngln,trongđĩTrungqucstrthànhnưcdnđu vkhilưngcungcp.Nutínhcnhpkhutheođưngkhơngchínhthcđn cuinăm2006vicaTrungQucđãchimkhong60%thphntrongnưc[103]. VicaTrungQucđadngvmumãlicĩgiárhơnnhiuln(chclnsovi cácnưcngồiAESAN[103])sovicácnưckhác. NgunnguyênphliumaymcVitNamchyuđưcnhptcácnưccĩ điukinkhágingviVitNam,đucĩđiukinvlaođng,cĩtruynthngv maymc,đulàcácnưcChâuÁ. 1.3.1.2Ngunttrongnưc Nguntrongnưcđápngmtphnrtnhphcvchongànhmaymck cmaymcnhchotiêudùngdâncư. Mtsdoanhnghipvadtvamay,thìđãsdngchínhsnphmdtdo doanh nghip mình sn xut ra như Dt Thành Cơng, Dt Vit Thng, Dt Nha Trang,DtmayHàNi Mtsdoanhnghipkhácđãtăngcưngđimimáymĩcthitb,nângcao chtlưngsnphm,đadnghốmthàngđxutkhuvàcungcpchocácdoanh nghipmaytrongnucnhưDtHu,DtPhưcLong,DtVitThng,DtThng Li,DtPhongPhú,DtTháiTun [57] Cácdoanhnghiptưnhâncũngpháttrintươngđitt,khngđnhđưcch đngtrênthtrưngnibtnhưdtTháiTunThànhphHChíMinhđãcung cpkhilưnglnvicaocpphcvchomaytrangphcn,mayáoàitruyn thngđưcngưitiêudungtrongnưcvàngưiNhtrtưachung. Bêncnhcácdoanhnghiptrongnưcthìcácdoanhnghipcĩvnđutư nưcngồicũngpháttrinvàcungcpkhilưngnguyênphliuphongphúcho Vitnam.(CơngtyTNHHSamJinVitNamchuyênsnxutchthêu,Cơngty TNHHSeaOnesnxutvi,CơngtyTNHHRarityVitNamdt,CơngtyTNHH
  35. 29 S.YVinatexsnxutcácsnphmdtvànhum,CơngtyTNHHPaiHoVitNam snxutvi,CơngtyTNHHdtPanVitNam ) Cùngvispháttrincangànhmaythìngànhtơlatruynthngcáctnh phíabccũngpháttrinkhámnhnibtnhưtơlacalàngnghVnPhúcHà Ni,CơngtyTNHHlatơtmChâuáAQSilkđãtrthànhnitingtrongvàngồi nưc,cơngtyđãđưcHiphithcơngKoblanzlachnthamdhithoquct vthitktomutiCngHồLiênBangðcnăm1997.Cácngànhnghsn xutnguyênphliumangbnscdântccũngpháttrintrlinibtnhtlàth cm,snphmtruynthngcacácdântcthiusVitnamdântcMơng,Dao, Thái,Mưng mthàngđưccáckháchdulchtrongvàngồinưcưadùng.Sn phmthcmcĩđctrưnglànhiuhoavăn,titturttinhxo,thhinnétthm mvànétvănhốcadântc.Thcmđưcdùngchyuđmaykhăn,váy,túi xách,ví,balơ Nhìnchungngunnguyênphliumaymcđưccungcptniđacịn khiêmtn,ngồimthàngchmaycacáccơngty:CơngtydtPhongPhú,(Cơng tyliêndoanhCOATSPhongPhúsnxutcácsnphmphliuđãcĩthươnghiu trongnưcnhưchmayCOATSepic,COATSastra,nhãnhiuchthêuCOATS alcazar.Cơngtyđãđt2giivàngGiithưngchtlưngVitnamcaBkhoa hcvàcơngngh). Vispháttrinrtmnhcamaymcxutkhuthìngànhsnxutnguyên phliuvnchưatinkp,chưađápngđưcyêucucangànhmay,nguyênliu chínhlàvichưađmbođưcchtlưng,giáthànhsnxutlicaohơnnưc ngồi,mumãchưachưatheokpthhiukháchhàng,chtlưnglithuakémnên rtkémhpdn,dchvsaubáncịnchưatt.Nhưvy,nhucusnphmnguyên phliumaytrongnưcrtln,cĩkhnăngpháttrinnhưngmichdngli timnăngchưađưckhaithácđúngmc. 1.3.2 Pháttrinsnxutnguyênphliunângcaonănglccnhtranhquc giavàhiuqupháttrinbnvngcangànhmaymc 1.3.2.1LýthuytlithsosánhDavidRicardovgiáyutđuvào a.Nguyêntclithsosánh Lithsosánhlàmtnguyêntctrongkinhthcphátbiurngmiquc giasđưclikhinĩchuyênmơnhĩasnxutvàxutkhunhnghànghĩamà
  36. 30 mìnhcĩthsnxutvichiphítươngđithp(haytươngđicĩhiuquhơncác nưckhác);ngưcli,miqucgiasđưclinunĩnhpkhunhnghànghĩa màmìnhcĩthsnxutvichiphítươngđicao(haytươngđikhơnghiuqu bngcácnưckhác). Nguyêntclithsosánhchorngmtnưccĩththuđưclitthương mibtknĩtuytđicĩhiuquhơnhaytuytđikhơnghiuqubngcácnưc kháctrongvicsnxutmihànghĩa.Nguyêntclithsosánhlàkháinimtrng yutrongnghiêncuthươngmiquct.NhàkinhthcđưcgiithưngNobel năm1970PaulSamuelsonđãvit:"Mcdùcĩnhnghnch,lýthuytlithso sánhvnlàmttrongnhngchânlýsâuscnhtcamimơnkinhthc.Cácquc giakhơngquantâmđnlithsosánhđuphitrmtcáigiártđtbngmc sngvàtăngtrưngkinhtcachínhmình." Năm1817,nhàkinhthcngưiAnhDavidRicardođãnghiêncuvàchra rngchuyênmơnhĩaquctscĩlichottccácqucgiavàgiktqunàylà quylutlithsosánh.Ơngđãphântíchnhưsau: ChiphívlaođngđsnxutSnphm: TiAnh(gicơng)TiBðàoNha(gicơng) 1đơnvlúamỳ 15 10 1đơnvrưuvang 30 15 TrongvídnàyBðàoNhacĩlithquytđisoviAnhtrongsnxutc lúamỳlnrưuvang,năngsutlaođngcaBðàoNhagphailnAnhtrongsn xutrưuvangvàgp1,5lntrongsnxutlúamỳ.Theosuynghĩthơngthưng, trongtrưnghpnàyBðàoNhaskhơngnênnhpkhumthàngnàotAnhc. Th nhưng phân tích ca Ricardo đã dn đn kt lun hồn tồn khác: 1đơnvrưuvangtiAnhsnxutphitnchiphítươngđươngvichiphíđsn xut2đơnvlúamỳ(haynĩimtcáchkhác,chiphícơhiđsnxut1đơnv rưuvanglà2đơnvlúamỳ);trongkhiđĩ,tiBðàoNha,đsnxut1đơnv rưuvangchmtchiphítươngđươngvichiphíđsnxut1,5đơnvlúamỳ (haychiphícơhiđsnxut1đơnvrưuvanglà1,5đơnvlúamỳ).VìthB ðàoNhasnsutrưuvangrhơntươngđisoviAnh.Tươngtnhưvy, Anh,snxutlúamỳrhơntươngđisoviBðàoNha(vìchiphícơhichcĩ 0,5đơnvrưuvangtrongkhiBðàoNhaphimt2/3đơnvrưuvang).Hay
  37. 31 nĩimtcáchkhác,BðàoNhacĩlithsosánhvsnxutrưuvangcịnAnhcĩ lithsosánhvsnxutlúamỳ.ðthyđưcchainưcscùngcĩlinuch tptrungvàosnxuthànghốmàmìnhcĩlithsosánh:BðàoNhachsn xut rưu vang cịn Anh ch sn xut lúa mỳ ri trao đi thương mi vi nhau, Ricardođãlàmnhưsau: ƠnggiđnhngunlclaođngcaAnhlà270gicơnglaođng,cịnca BðàoNhalà180gicơnglaođng. Nukhơngcĩthươngmi,chainưcssnxutchaihànghốvàtheochi phítiBng1thìktqulàslưngsnphmđưcsnxutranhưsau: Qucgia Sđơnvlúamỳ Sđơnvrưuvang Anh 8 5 BðàoNha 9 6 Tngcng 17 11 NuBðàoNhachsnxutrưuvangcịnAnhchsnxutlúamỳritrao đithươngmivinhauthìslưngsnphmđưcsnxutraslà: Qucgia Sđơnvlúamỳ Sđơnvrưuvang Anh 18 0 BðàoNha 0 12 Tngcng 18 12 Rõràngsaukhicĩthươngmivàminưcchtptrungvàosnxuthàng hốmàmìnhcĩlithsosánh,tngslưngsnphmcalúamỳvàrưuvang cachainưcđutănghơnsovitrưckhicĩthươngmi(làlúchainưccùng phiphânbngunlckhanhimcamìnhđsnxutchailoisnphm).Lưuý rngphântíchcaRicardokèmtheonhnggiđnhsau: Khơngcĩchiphívnchuynhànghố. Chiphísnxutcđnhkhơngthayđitheoquymơ. Chcĩhainưcsnxuthailoisnphm. Nhnghànghốtraođiginghtnhau. Cácnhântsnxutchuyndchmtcáchhồnho. Khơngcĩthuquanvàràocnthươngmi. Thơngtinhồnhodnđncngưibánvàngưimuađubitnơicĩhàng hốrnhttrênthtrưngquct.
  38. 32 b.Lithsosánhvgiáyutđuvào(nhâncơng)chosnxutnguyênphliu maymcVitNam. TồnbphântíchcaRicardovlithsosánhthcchtdatrênskhác nhaugiacácnưctrongcơngnghsnxutdnđnnăngsutvtchtvàđịihi laođngđơnvkhácnhau.Xéttrêngĩcđgiáyutđuvàocũngdnđnlith sosánhvinntngcơngnghnhưnhau. Cácnưcpháttrincĩcungyutđuvàovtưbnnhiuhơncácnưc đangpháttrindnđnslưngtưbntrênminhâncơnglnhơn.Ngưclis nhâncơngtrênmtđơnvtưbncacácnưcđangpháttrinlilnhơncácnưc pháttrin.Nhưvygiáthuêtưbncácnưcpháttrinrhơntươngđisovigiá thuênhâncơng;ngưclicácnưcđangpháttringiáthuênhâncơnglirhơn tươngđisovigiáthuêtưbn.Nĩimtcáchkhác,cácnưcpháttrincĩlithso sánhvgiáthuêtưbncịncácnưcđangpháttrincĩlithsosánhvgiáthuê nhâncơng. Qucgianàosnxuthànghĩacĩhàmlưngnhântđuvàomàmìnhcĩli thsosánhcaomtcáchtươngđithìssnxutđưchànghĩarhơntươngđi vàscĩlithsosánhvnhnghànghĩanày. ðiunàylýgiiVitNamhồntồncĩthpháttrinsnxutnguyênph liumaymc–ngànhcĩđcđimsdngnhiulaođng,biVitNamcĩngun yutđuvào–nhâncơngr,yutcĩlithsosánhcaomtcánhtươngđiso vicácnưctrongkhuvcTrungQuc,Malaixia,nð. Tuyvy,ngồiyutgiánhâncơngcácyutđuvàokháccasnxut nguyênphliumaymcnhưbơng,cơngnghthitblikhơngcĩlith 1.3.2.2Nhngliíchtvicpháttrinsnxutnguyênphliumaymc a.Pháthuylithsosánhvgiánhâncơngr TheothuytlithsosánhcaDavidRicardophântíchvgiácácyutđu vàothìlithgiánhâncơngr,yutđuvàoquantrngcasnxutnguyênph liumaymcVitNam.Chođnthiđimhinnaysovicácnưctrongkhuvc, cácnưcđangpháttrinthìgiánhâncơngđuvàocaVitNamrtthp,thphơn TrungQuc,Malaixia,nð. b.Mrngthphnngànhdtmay
  39. 33 Snphmdtvàcácsnphmphliucĩhàmlưngchtxámlndovy nukhơngđutưpháttrincĩthdnđnthuhpthphnhinticasnphmdt vàphliu. Pháttrinsnxutnguyênphliumaymctođiukinmrngthtrưng cangànhsnxutnguyênphliutđĩpháttrinquymơđđtlithvquymơ, gimgiáthành,tăngsccnhtranhcasnphmnguyênphliu,nhtlàsnphm dt,cĩđiukinnângcptrìnhđcơngnghpháttrinngành. Pháttrinsnxutnguyênphliulàđiukingimgiáthànhchosnphm maymc,nângcaosccnhtranh,mrngthtrưngngànhmaymc. c.Pháthuycáclithliênkttrongsnxutmaymc Ngànhmaymcpháttrinmnhmàsnxuthtrchonĩtrongnưckhơng theokpkhơngđápngđưcyêucucangànhmaysdnđngimgiátrgiatăng cangànhmay,gimhiuqucangànhmay.Hiuqucangànhmaylàhiuqu liênngànhgiangànhmayvàngànhsnxutnguyênphliumay. Quanhchiudccangànhnguyênphliuvàmaycĩthbiudinnhư sau:Hình1.4 ðpháttrinngànhmaythìkhơngnhtthitphipháttrinttccáckhâu tronghthngsnxutnguyênphliu–maymtcáchđngđunhưngnutora đưcmiliênktchtchgiacáckhâuscĩđiukintácđngđmbochđng, nângcaohiuqusnxutkinhdoanh,tăngsccnhtranhcasnphmmayVit Namtrênthtrưngtrongnưccũngnhưthgii.Cácliđtđưccaliênktsn xutnguyênphliuvàmaymc: Nguyênliu(Si>Dtvi>Hồnthin) Mayhồnthin Phliu(Cúc,ch,mex,khố ) Hình1.4MơhìnhmiquanhgiaSnxutnguyênphliuMay Tođiukingimchiphítrunggian. TheođánhgiácaHiphidtmayVitNam,snphmmaymcxutkhu caVitNamđthơnsnphmcùngloitrongkhuvc10%15%dotrongnưc
  40. 34 chưachđngđưcnguyênphliu,hocnguyênphliusnxuttrongnưccĩ giáthànhcao. Vicơcuchiphítrunggianvàchiphínguyênvtliutrongchiphítrung giancacácsnphmnguyênliumayvàmaylnnhưsliutrên,nuVitnam chđngđưcnguyênphliuthưngnguncangànhmay,stitkimchiphí trunggian,nângcaohiuqucangànhmay. Bng1.3Sliuvtlchiphítrunggiantronggiátrsnxutca mtssnphmngànhnguyênphliuvàmay(%) Ngànhsnxutsnphm 2000 2001 2002 2003 Snxutsivàdtvi 72,2 73,3 75,26 78,46 Hồnthincácsnphmdt 74,25 76,1 76,41 80,73 Maytrangphc(trqunáoda,lơngthú) 62,49 63,62 63,61 67,57 Ngun[35] Bng1.4Sliuvtlnguyênvtliutrongtngchiphítrung giancamtssnphmngànhnguyênphliuvàmay(%) Ngànhsnxutsnphm 2000 2001 2002 2003 Snxutsivàdtvi 81,15 81,89 82,06 83,51 Hồnthincácsnphmdt 78,31 78,37 77,39 77,44 Maytrangphc(trqunáoda,lơngthú) 84,74 85,25 85,87 83,41 Ngun[35] Liênktđưcsnxutnguyênphliu–maymcgĩpphnnângcaocht lưngnguyênphliuchongànhmaydongànhnguyênphliucĩthbánsáthơn nhucucangànhmayvcácloinguyênphliu. Hinnaygiátrsnlưngcangànhmayvnchyulàmayxutkhu,vi yêucuchtlưngvivàphliucao,cácdoanhnghipdtvàsnxutphliu trongnưcchưađápngđưcyêucuchosnxutsnphmmayxutkhu. Liênktnguyênphliu–maymcchophépgimbtnhucunhpkhu nguyênphliu,tănggiátrgiatăngcangànhmay. Sliuquacácnămchothykimngchxutkhucangànhmaytănglênthì kimngchnhpkhunguyênphliucũngtăngtươngng.Tăngcưngliênkt nguyênphliu–maylànhucubcthit.
  41. 35 Liênktnguyênphliu–maymctođinkincungcpngunnguyên phliunđnh,chđngchomaymcxutkhu.Cácdoanhnghipmay xut khustránhđưccácrirotrongxutkhuvthigiangiaohàng,gimbtcác chiphívnchuyn. d.ðmbospháttrinmnh,chđngvàbnvngcangànhmaymc Pháttrinsnxutnguyênphliumaymctránhđưcsphthucvào nưcngồi,giúpngànhmaymcchđngtrongkhâunguyênphliuđuvào. Titkimthigiangiaonhn,chiphívnchuyn.Pháttrinsnxuttrong nưc khong cách vn chuyn, cung cp nguyên ph liu thưng ngn hơn, bi thơngthưnghìnhthànhcáckhuliênhpdtnhumtptrung.ðinnàysđmbo thigiangiaonhnvàchiphívnchuynthp. Tínhchđngcịnthhintrongvicbámsáttìnhhìnhthtrưng,sthay đithhiu,thitrangcasnphmmaymcđápngkpthikcvchtlưng vàmumã,phcvmtcáchttnhtyêucucangànhmaymc. e.Tothêmviclàm Pháttrinsnxutnguyênphliumaymcstorakhilưngviclàm đángkchoxãhi.Viđcđimlàngànhsdngnhiulaođng,sovingành maymcthìslưnglaođngkthut,knăngcaonhiuhơnngànhmaymc nhưngphnlnvnlàlaođngphthơng,laođngđịihitrìnhđkthutvavà thp.ðiunàyrtthunlicácnưccĩlaođngdidào,chiphílaođngthp nhưVitNam.TngthcngànhdtvàmayhinnayVitNamđangcĩkhong trên2triulaođnglàmvictrongngành. 1.3.2.3Nhngbtlicĩthgpphi Pháttrinsnxutnguyênphliumaymcscĩthgpcácbtli,riro khơngnh: Phiđươngđuviscnhtranhgăygtcacác nưccĩ spháttrin mnhvsnxutnguyênphliumay,nibtnhtlàTrungQuc,TháiLan,Hàn Quc. Nhngriro phátsinhtrongtin trìnhhinhp, Vit Nam đã gia nhp WTO,VitNamthamgiađyđAFTAt2006,theoltrìnhnàythunhpkhu hàngdtmayvàoVitNamsgimđi,chyumc0%đn5%.Vicboh bngthuquankhơngcịn,hàngdtvànguyênphliumayVitNamphiđương
  42. 36 đuviscnhtranhgaygtvihànghốcacácnưckháctrongkhuvcvàtrên thgiivncĩquymơ,chngloi,chtlưng,trìnhđcơngnghcaohơnVit Nam. Nhucuvnđutưln,đcĩđưcmtngànhdtvàsnxutnguyênph liuxngtm,đápngyêucucangànhmaythìcnphicĩmtlưngvntương đilnđđutưmivàcitinnângcptrìnhđcacáccơssnxuthinti. Trongkhinguntàichínhtrongnưc,nguntàichínhNhànưccnphiđutưvào nhiulĩnhvcquantrngkháccannkinhtqucdân. Quaphântíchtrênchothyvicđutưpháttrinsnxutnguyênphliu cho may mc làhưngđiđúngđnchoVitNamhin nay. Phát trin sn xut nguyênphliumaymccnđưcđttrongmiquahliênngành,pháttrinsn xutthưngngunngànhmaylàmthưngquantrngđpháttrinngànhmay hiuqubnvng.Cntínhtốnhiuqucvmtkinhtcvmtxãhivàđt trongschuynbintíchcccvtrìnhđcơngnghvànănglcqunlý.Phát trinsnxutnguyênphliumaymccĩkhnăngthomãnđưccnhngyêu cucangànhmayvàyêucucacnnkinhtqucdân. 1.4 KINHNGHIMCACÁCNƯCTRONGKHUVCVÀTRÊN TH GIITRONGPHÁTTRINSNXUTNGUYÊNPHLIUMAYMC Snxutmaymcnĩichungvàsnxutnguyênphliumaymcnĩiriêng làngànhcĩtruynthnglâuđiVitNamnhưnghinticácnưctrênthgiivà trongkhuvclipháttrinmnhhơnrtnhiu.Lunánnghiêncumtsnnkinh tcĩngànhcơngnghipmaymcvàsnxutnguyênphliumaymcpháttrin mnh,gtháinhiuthànhcơngtrongquátrìnhpháttrin,đimhìnhgm:Anh,Nht Bn,TrungQuc,nð,TháiLan,HànQuc,HngKơng,ðàiLoan Nhngkinhnghimvthànhcơngcamtsnưctrênthgiitrongphát trinsnxutvivàphliumaymcđưctngktlinhưsau[21],[16]: 1.4.1 ðưccoitrngnhưmtngànhcơngnghipnntngtronggiaiđonđu quátrìnhcơngnghiphĩa Tronggiaiđonđucaquátrìnhcơngnghiphĩahuhtcácnưcđuphát trincơngnghipnhđlàmnntngchopháttrin cơng nghip nng sau này, trongđĩcơngnghipmaymcthưngđưccoitrng vàcĩđiukinpháttrin
  43. 37 mnh hơn. Cơng nghip may mc phát trin kéo theo s phát trin ca sn xut nguyênphliumaymc. Anh,cĩthnĩinncơngnghipAnhđưckhiđubngcơngnghip dt, ngành sn xut vi, nguyên liu chính cho may mc. Cuc cách mng cơng nghipAnhnhvàoưuthngoithươngđcbitlàbuơnbánlen,dtheogiáđc quyn,traođikhơngnganggiávicácnưcthucđanhưBcM,nð,Ai Len Tnăm1870NgưiAnhđãgiđcquynnhiuloisnphmlàthan,gang vàvi.ðn1913giátrsnlưngvibánrathgiicaAnhđãchim23,1%. NhtBn,ngànhcơngnghipdtmayđãxuthinvàonhngthpk50 và60cathkXIX.ðnnăm1913,nưcnàyđãxutkhuhànglotcácmthàng nguyênphliumaymcnhưtơsng,vilavàhàngdtbơngvikimngchxut khuchim55%tnggiátrxutkhucnưc.Vàđn1929tlnàyđưcnânglên 66%,riêngtơsngchim40%trongtngkimngchxutkhucnưc.Trongthi kỳđucacơngnghiphĩathìngànhkéosivàngànhdtviđãtrthànhngành cơngnghiphinđiquantrngtrongnnkinhtcaNhtBn.ðncuithpniên 1970ngànhdtmaycaNhtBnbtđugimđidoxuhưngcơngnghiphĩaliên tcđãlàmtănglươngtrongnưcvàcácchiphísnxutkhác,làmchocácnhàsn xutvimaymccaNhtmtlithcnhtranhtrênthtrưngthgii[1],[110]. TrungQuc,cơngnghipdtmaylàngànhcĩtruynthngpháttrinlâu đi,đngiaiđoncơngnghiphĩahinnayvnlàngànhcĩvtríquantrng,then chtcannkinhtqucdân.Hinnay,TrungQucđanglànưccĩkimngch xutkhuhàngdtmaylnnhtthgii,kimngchxutkhunăm2007cangành nàylà416,8tUSD,theodbáođnnăm2010kimngchxutkhudtmayca TrungQucschimtrên55%thphntồnthgii[109],[111]. nðcũnglàmtcưngqucvsnxutdtmayhinnay.Cơngnghip dtmaycanðchimkhong20%giátrtngsnlưngcơngnghip,4%giátr GDPvà35%tnggiátrkimngchxutkhucnưc.Tnăm1990tcđtăng trưngcangànhdtmaybìnhquân15%/năm. MtsnnkinhtcơngnghipmikhuvcChâuÁ(HànQuc,ðài Loan,HngKơng,TháiLan),vàonhngnăm1950cùngviquátrìnhcơngnghip hĩathìngànhdtmaycũngpháttrinviđctrưngsdnglaođngdidào,chi phílaođngr,nhưngthiuvnvàkthut.Giaiđonđusnxutcacácquc
  44. 38 gianaytheohưngttúccungcptrongnưcthaythchonhpkhu,đápngnhu cuxãhicĩthunhpthptngbưcnângcaođisngdâncưtrongnưc. Bưcsangthpthpniên1960,1970snxutdtmaycacácnưcNht Bn,TâyÂugimsútdocơngnghippháttrinmnh,giánhân cơngcao,thiu nguyênliuthưngngun.Vìth,hàngdtmaycacácnưckhuvcChâuÁ(Hàn Quc,HngKơng,ðàiLoan,)đãxutkhurtmnhsangcácnưcM,ChâuÂu, Nht,Chinlưc“Hưngvxutkhuđãhìnhthành”cácnưcnày. +ðiviHànQuc,Cơngnghipdtmayđãtrthànhngànhcơngnghip quantrng.Trongnhngnăm1960Hànquctptrungsnxuthànghốsơcp nhưla,cácsnphmtcá.Sangnhngnăm1970snphmxutkhuchyulà vi,théptm Sangnhngnăm1980xutkhudtđngđuchimgn30%kim ngchxutkhutồnquc. +ðiviHngKơng,ngànhcơngnghipdtmayluơnđưcchútrngphát trinchođncngàynay,làmttrongnhngngànhluơngivtrídnđuvxut khu.HngKơngpháttrincơngnghipdtmaydatrêncơslithsosánhlàk thutcao.Năm1996HngKơngdnđuthgiivxutkhuhàngdtvàđngth haivmaymcsauTrungQuc. +ðiviðàiLoan,cũngnhưcácnưctrênngànhdtđưcpháttrinđu tiêntrongcácngànhcơngnghip.NgaytkhitáchkhiTrungQucðilc,thành mtnnkinhtđclp(1949)thìđnnăm1951ngànhdtđãtrthànhngànhcơng nghipxutkhuđngthhaihịnđonày.Hinnay,xutkhudtmaycaðài Loanđt12tUSDminăm[27] Kinhnghimcácnưcthànhcơngtrongpháttrindtmaynĩichungvàsn xutnguyênphliumaymcnĩiriênglà:Tndngcáclithsosánhcanưc mìnhgiaiđonđucaquátrìnhcơngnghiphĩađpháttrinkinhtvàđãla chnngànhdtmay,ngànhthuhútnhiulaođng,giánhâncơngr,hànghốtp trungchoxutkhuđpháttrinchobưckhiđu. Cơscachínhsáchnàylàkhibưcvàocơngnghiphĩa,huhtcácnưc đukhơngcĩđngunlcđpháttrinđngthicácngànhcùngmtlúc.Hơnth ngunnhânlcngànhdtmaykhơngyêucuquácaovtrìnhđ,pháttrindtmay cĩthkéotheopháttrincácngànhnơngnghip,cácnưcđilêntnơngnghips tndnglithnày.
  45. 39 1.4.2 Cĩshtrmnhmtphíanhànưc Trongquátrìnhcơngnghiphĩavàpháttrinkinhtthìvaitrịcanhànưc làrtquantrng.ðivingànhdtmay,ngànhcơngnghipkhiđuchoquátrình cơngnghiphĩathìvaitrịcanhànưclicàngquantronghơn.Huhtquátrình pháttrinngànhcơngnghipdtmaycacácnưcđucĩítnhiuyutbotrt phíachínhph,mcdùcácdoanhnghipdtmaycácnưcnàychyuthuc thànhphnkinhtngồinhànưc.Phươngchâmcachínhphcácnưclà: Doanhnghiptchhotđng; Nhànưchtrcáckhâucnthit; Cơchthtrưngđiutitdoanhnghip. NhtBn,vàonhngnăm1930ChínhphNhtBnđãcanthipvàolĩnh vcsnxuttơtm,bngcáchthitlpskimtra,kimsốtvchtlưngmt skhâuquantrng,hìnhthànhcáctrmkimtrachtlưngcáchicngnhm đmbochtlưngtrưckhixutkhu;banhànhlutkimtrachngtmquyđnh cácnhànuơitmchđưcmuachngcacácnhàbuơncĩgipphép.Nhscan thiptrênmàchtlưngtơcaNhtBnđãđưcthgiiđánhgiártcao,NhtBn đãthngthtrongcnhtranhvitơcaTrungQuctrênthtrưngthgii. ChínhphNhtBncịnthchinhtrcácgiađìnhnơngdânthơngqua victhànhlpcáchtíndngđchonơngdânvayvn,thchincácbinpháp giúpđvkthut.NgồiraNhtBncịnthchinchínhsáchbohquathu, huhtcácmthàngdtmaynhpkhuvàoNhtđucĩmcthusutcaohơnrt nhiusovicácnưcPhươngTây,chnghnmthàngáolĩtlà25%đn40%trong khiphươngTâylà17%(năm1956). HànQuc,ChínhphđãthchingiúpđcácChaebol(ðicơngtyhaytp đồnlncĩnhiucơngtyconđưckimsốtdưicácđigiatc)dưicáchình thc[32],[52],[112]: +Chovayvnvilãisutccthphockhơngcĩlãi,chpnhntgiáhi đốicacácChaebolthphơntgiáthtrưngtronggiaiđonđuhìnhthànhcác Chaebol(1950). +KhicácChaebolđãpháttrinkháttChínhphđutưvnchocáccơngty cĩtimnăng,cáckhonđutưđưccânnhchơn;đngthihtrthànhlpcác cơngtythươngmiđpháttrinxutkhu,giaiđonnhngnăm1960,1970.
  46. 40 +GiaiđoncácChaebolpháttrinmnh,nhngnăm1980,1990,Chínhph thchincácbinphápđnhhưng,khuynkhíchcácChaeboltptrungvàocác ngànhcĩhàmlưngkhoahccao. +Giaiđonhinnay,vinhiubincvkinht đcbitlàcuckhng hongtàichínhnăm1997,ChínhphchtrươngcitcơcucácChaebol,chovay cáckhontinlntcáctchctàichínhquct[113] TrungQuc,viđcđimcácdoanhnghipthuckinhtnhànưcnhiu hơn,ChínhphTrungQucđãthchinphươngchâmnhànưcvàdâncùnglàm. Thơngquakhochloibcácthitbdtđãlchu,quađĩmilngimcácthit blchudoanhnghipsđưchtrkinhphí,trongđĩmtnadochínhquyn trungươngchu,mtnadochínhquynđaphươngchu. TháiLan,Chínhphhtrthơngquavicgimthuxutkhu,htrkhâu thitkmuvàxúctinthươngmi.Chínhphphihpcùngcácdoanhnghip thànhlpVinThitkmuthitrang,Tchccáccucthithitkmuthitrang, htrkinhphíthuêcácnhàthitkthitrangthgiihunluynchocácnhàto mutrongnưc[128]. 1.4.3 ðutưcĩtrngđimvàđutưtheohưnghinđi TthkthXVI,cácnưcpháttrinnhưAnh,Phápsnxutvivàkéo siđãrtpháttrin,lýdolàhđãtipcnvikhoahckthutsmhơn,nh nhngphátminhtronglĩnhvccơkhí,luynkim.Vicchtora“thoibay”thay chothoigthơngthưng,làmtăngnăngsutlaođng,dtvicĩkhrnghơnđã nhanhchĩngđưcápdngvàosnxutmàcácnưcphươngTâyđãthngthtrong cnhtranhvivicanð. TrungQuc,Chínhphthchincácgiipháphtrkinhphíđgiúpcác doanhnghipthayth,đimi,hinđiháocơngnghdt.TrungQuccĩthmnh làcĩđiukinthunlivpháttrincácnguyênliuthưngnguntnơngnghip, nhtlàbơngvàdâutm.TrungQuclànưcđãchđnghuhtcácnguyênph liuchomaymc,tkéosi,snxutvi,cúc,ch,khĩa Cĩđưcđiuđĩlàdo TrungQucđãkhơngngngđutư,tipcncáccơngnghhinđitrênthgii, nhtlàcáclĩnhvccơkhí,hĩacht,cơngnghsnxutvi. nð,đthúcđupháttrincơngnghipdtmay,nðđãđutưnhng khonvnhàngchctđơlamchongànhcơngnghipchtomáydt.
  47. 41 CácnnkinhtkhácnhưHànQuc,ðàiLoan,HngKơngđãkhơngngng đutưápdngcáccơngnghhinđivàosnxutvivàcácsnphmdtmay, vicápdngcơngnghthơngtinvàosnxutkinhdoanhlàmtminhchngvih thngCAD/CAM(sdngmáytínhtrgiúpchothitkvàsnxut)quađĩđãđy năngsutlaođơnglênrtcao.Năm1995HànQucđãđutư3tUSDchocáchot đngnày,cịnðàiLoanhotđngnàylà7,4tUSD. Kinhnghimcácnưcchothyvicápdngkhoahckthuttiêntinvào snxutvivànguyênphliumaymclàrtquantrng.ðutưchocơngnghs nângcaonăngsutlaođng,nângcaokhnăngcnhtranhtrênthtrưngthgii, khơngnhngtrongngànhsnxutvimàcịnquytđnhspháttrinbnvngca snphmhngun,đĩlàmaymc.ðutưchohinđihĩacơngnghsnxuttheo hưngđĩnđucáccơngnghhinđinhttrênthgii,màkhơngcntheotrìnht chuyngiaotlchuđnhinđi. 1.4.4 Cácquanhliênktkinhtđưcthchinchtch Liênktdc:Ngànhmaymcsnxutsnphmcuicùngcahànglot cácsnphmthưngnguntrìnht:(NguyênliuSiVihồnthin)+Phliu =>Mayhồnthin. Miquanhgiasnxutvi,cácphliuvàsnphmmaymc,cácsn phmnitipnhautoramtchuicácsnphmvàcuicùnglàsnphmmay mc.Misnphmstoramtlưnggiátrgiatăngdochiphísnxutvàthương mihpthành.Giacácsnphmnàycĩsliênktchtchsgimđưcchiphí thươngmilàmgimgiáthànhcasnphmsauđĩ,nângcaosccnhtrangsovi snphmcacácnưckhác.Kinhnghimcacácnưclàtorasliênktchtch trongchuisnphmsnxuttoralithtrongcnhtranhtrênthtrưngthgii. ðâylàhìnhthcliênktdctrongsnxut. NhtBnđãhìnhthànhmththngliênktdcdưcdngcáccáccơng tyliênhpsidt.Mơhìnhmangliưuthlàcĩtimlcmnhđutưcơngngh hinđinênđãsnxutnhiuloivicaocp,sccnhtranhlnhơn.Theosliu năm1929,haiphnbasviđưcxutkhutcáccơngtyliênhpsidt,trong khicáccơngtychuyêntráchdtconsnàylàhaiphnnăm.ðimyucacáccơng tyliênhplàkhơngđápngđadngnhưcáccơngtychuyêntráchdtmàtptrung
  48. 42 vàocácmthàngtiêuchunđxutkhu.ThchinliênktdccangưiNht Bnmanglicácliíchln[1]: +Titkimchiphíđĩnggĩi,đánhngvàvnchuyndosnisnxutsơi vàdtđưcđtgnnhau; +Pháthinkpthicáclidokhâukéosi,tđĩchnhsakpthi,đơikhi cịntìmracáccáchphachbơngvàkéositthơn; +Titkimchiphídotínhchuyênmơnhĩacaocacáccơngtykéosich kéomtsítlisivislưnglnphcvcơngtydtvi. KinhnghimvliênktdccangưiNhtBnlàbàihcmàVitNamcĩ thnghiêmcuvàápdngchochinlưcpháttrinsnxutnguyênphliumay mcnĩiriêngvàdtmaynĩichung. Liênktngang:Làhìnhthcliênktgiacácdoanhnghipsnxutvivi nhau, to thành các khu cơng nghip, các trung tâm dt vi. Hình thc liên kt chuyênmơnhĩatheochiungangđãpháthuyhiuquAnh(ThànhphLancashir trthànhtrungtâmcơngnghipvibơngviquymơln).Hìnhthcchuyênmơn hĩatheochiungangđãdnđnviccơcuvàphânblilclưngsnxuttheo vùng.LiênktngangAnhđãmanglicácliích: +Pháthuylithcakinhtvùng; +Cáccơngtyshtrlnnhauvkhoahckthutvàtchcsnxut,các cơngtylncịngiúpđcáccơngtynhvtiêuthsnphm; +Cáccơngtytptrungchuyênsâuvàomtloisnphm,tđĩcĩđiukin nângcaochtlưngsnphmvàtránhtrùnglpsnphmgiacáccơngty. Hìnhthcliênktngangđãmanglinhiuthànhcơng cho ngành cơng nghipdtnĩiriêngvàcquátrìnhcơngnghiphĩaAnhnĩichung. Kinhnghimvliênktngangcũnglàbàihcnênhctpđivivicphát trincáckhucơngnghipdtmaytptrungmangtínhchuyênmơnhĩasâuchotng snphm,nhmtndnglithvđiukintnhiên,laođng,giaothơng 1.4.5 Thu hút vn đu tư nưc ngồi, thúc đy buơn bán và to điu kin khuynkhíchxutkhu Tronggiaiđonđucathikỳcơngnghipcácnưccơngnghipminhư Trung Quc, Hàn Quc, Singapore, Malaixia đu thc hin theo hưng t cơng nghiphĩataythnhpkhusanghưngcơngnghiphĩahưngvxutkhu.
  49. 43 ðiviTrungQuc,saukhimcannkinhtvàthchincácchínhsách nhmvàonơngthơnthìbưctiptheolàthchincácbipphápthuhútvnđutư tnưcngồivàthúcdyxutkhu.Viclàmđutiênlàthànhlpthnghimbn đckhukinht,vimcđíchthuhútvn,cơngnghvàkinhnghimqunlýca nưcngồi,đngthitođiukinđxutkhuranưcngồi,đcbitlàcácnưc phươngTây.ðthuhútđutưnưcngồiTrungQucđãtonhiuđiukinthun litrongcácđckhukinhtvcơshtng,ưuđãivthu,thtchiquan ðkhuynkhíchvictraođibuơnbán,TrungQucđãthchingims đcquynđcquyncaChínhphđivingoithương,thchincácbinpháp khuynkhíchxutkhunhưlpcácngânhàngtíndngcĩlãisutưuđãi,cĩcác điukinphùhpchopháttrinthươngmiquct.Vicácchínhsáchtrênđãlàm tngkimngchxutkhucaTrungQuctăngt80tUSDnăm1990lên135t USDnăm1994;tínhđnnăm2006chtínhriêngxutkhuhàngdtmaylà174t USD[114]. ðiviHànQuc,khuynkhíchxutkhuđưccoilàđưnglicơbnca ChínhphHànQuctrongpháttrinkinht.Vibtlithsovicácnưckháclà phinhpkhulươngthcvànguyênliuchocơngnghipbtbucHànQucphi to ra ngun ngoi t cn thit, điu này đưc gii quyt thơng qua chính sách khuynkhíchthúcđyxutkhu,trongđĩxutkhumaymcđĩngvaitrịquan trng.Viphươngchâm“xutkhubngmigiá”chsaukhong30nămt1961 đn1990đãtăngtrưngvitcđbìnhquân28%/năm,đnnăm1992kimngch xutkhuđãchim30%GDP. ðiviSingapore,cĩthnĩiSingaporelànưcthchinchinlưchưng vxutkhurtsmtgianhngnăm1960.Singaporelàmtqucđovidiên tíchrtnhtrên600km 2,dânskhong3triungưinênthtrưngniđacĩth nĩilàrthnhp.Vìvy,Chínhphnưcnàyđãxácđnhlyxutkhulàmchin lưcđpháttrinđtnưc,đividtmaySingapoređãxâydưngmnglưitiêu thrngkhptrênthgii. ðiviMalaixia,cũnggingnhưTrungQuc,Malaixiaxâydngnhiucác khuvcmudchtdo,cácdoanhnghipsnxutkinhdoanhtrongkhuvcnày đưchưngnhiucáclithvcơshtng,cácưuđãivth,thtchiquan. Vimcđíchthuhútvnđutưnưcngồivàđymnhxutkhu.