Luận văn Vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM QUỲNH LAM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÌNH HUỐNG VÀO MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM GIA LAI NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 SKC0 0 51 19 Tp. Hồ Chí Minh, năm 2016
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM QUỲNH LAM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÌNH HUỐNG VÀO MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM GIA LAI NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401
3. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM QUỲNH LAM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÌNH HUỐNG VÀO MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM GIA LAI NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401 Hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Võ Thị Xuân
4. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC: Họ & tên: PHẠM QUỲNH LAM Giới tính: Nữ Ngày, tháng, năm sinh: 21/08/1981 Nơi sinh: Gia Lai Quê quán: Hồng Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh Dân tộc: Kinh Địa chỉ liên lạc: 127 Cách Mạng Tháng Tám, phường Hoa Lư, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai Điện thoại di động: 0905204723 E-mail: phamquynhlamgl@gmail.com II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: Hệ đào tạo: Đại học chính quy Thời gian đào tạo: từ tháng 09/1999 đến tháng 05/ 2003 Nơi học (trường, thành phố): Trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh Ngành học: Tâm lý – Giáo dục III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Giáo viên giảng dạy bộ môn 05/2005 đến nay Trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai Giáo dục học
5. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tp. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016 (Ký tên và ghi rõ họ tên) Phạm Quỳnh Lam
6. LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn đến PGS.TS. Võ Thị Xuân, người đã tận tình hướng dẫn cho tôi thực hiện luận văn này. Trong quá trình thực hiện luận văn còn có nhiều bỡ ngỡ và thiếu sót, sự hướng dẫn và lời khuyên của cô đã góp phần quan trọng cho sự hoàn thiện của luận văn. Bên cạnh đó tôi cũng xin cảm ơn đội ngũ giảng viên Trường Sư phạm Kỹ thuật với sự nhiệt tình trong giảng dạy đã giúp tôi thu nhận được nhiều tri thức quý giá làm cơ sở để thực hiện luận văn và sự động viên, góp ý của tất cả các thành viên lớp cao học Giáo dục học 14A. Một lần nữa xin chân thành cảm ơn! Học viên thực hiện Phạm Quỳnh Lam
7. TÓM TẮT Trong những năm gần đây, phương pháp dạy học truyền thống lấy người dạy làm trung tâm bị cho là đã trở nên lỗi thời và không còn phù hợp với nền giáo dục hiện đại ở bậc đại học. Đặc biệt ở Việt Nam, việc đổi mới phương pháp dạy học thông qua thiết kế hay áp dụng những phương pháp dạy học tiên tiến nhằm bắt kịp xu hướng thế giới đang trở thành một nhu cầu bức thiết. Trong số nhiều phương pháp được đưa ra, dạy học tình huống đã được nhiều nghiên cứu chứng minh là khá hiệu quả trong việc giúp người học chủ động tìm kiếm và chiếm lĩnh tri thức. Dạy học tình huống là một phương pháp giáo dục lấy người học làm trung tâm trong đó người học được cho một hay nhiều tình huống liên quan đến bài học để phân tích và giải quyết, từ đó đúc kết được nội dung cần học. Với phương pháp này, người học có thể tham gia vào tình huống với chính kinh nghiệm và khả năng suy luận của bản thân. Do đó, họ không chỉ tích cực hơn trong học tập, mà còn có thể phát triển nhiều kĩ năng mềm như kĩ năng làm việc nhóm hay kĩ năng giải quyết vấn đề Điều tra thực trạng dạy học môn Giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai thông cho thấy phần lớn sinh viên chưa có hứng thú đối với môn học này. Ngoài những nguyên nhân chủ quan xuất phát từ bản thân người học thì phần lớn là bởi phương pháp dạy học vẫn chưa phát huy được vai trò tích cực ở người học. Cụ thể, giáo viên giảng dạy chủ yếu là thuyết trình, ít liên hệ thực tiễn. Nhiều giáo viên cũng đã vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực như thảo luận, đàm thoại song hiệu quả học tập vẫn chưa cao. Để giải quyết vấn đề trên, nghiên cứu này sẽ tập trung vào quy trình xây dựng tình huống và các bước để vận dụng tình huống dạy học vào thực tiễn giảng dạy. Đề tài này sẽ là một tài liệu tham khảo hữu ích cho các giáo viên đang giảng dạy môn Giáo dục học có nhu cầu đa dạng hoá các phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm. Quy trình xây dựng tình huống gồm ba bước: (1) xác định mục tiêu bài học và cân nhắc các yếu tố khách quan; (2) chuẩn bị tình huống; (3) kiểm
8. tra, chỉnh sửa. Nghiên cứu này cũng đề xuất các bước cụ thể từ khâu chuẩn bị cho đến khâu tiến hành và tổng kết. Để tăng độ hiệu quả, giáo viên có thể vận dụng kết hợp với những kỹ thuật dạy học như “những mảnh ghép”, “công não, “bể cá” trong quá trình thảo luận. Bên cạnh đó, nghiên cứu còn cung cấp một số tình huống mẫu cho từng chương gồm 12 tình huống cho 4 chương, sau đó tổ chức thực nghiệm 3 tình huống ở chương II nhằm đo độ hiệu quả của tình huống cũng như khả năng vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn học này. Nghiên cứu áp dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi trên hai nhóm đối tượng là người dạy và người học, đồng thời phân tích sản phẩm học tập của người học nhằm khẳng định hiệu quả đầu ra. Kết quả điều tra bằng bảng hỏi với nhóm người học cho thấy, trên 90% sinh viên tham gia thực nghiệm có thái độ tích cực và hứng thú đối với buổi thảo luận tình huống dạy học. Phiếu điểm cũng củng cố kết quả trên khi có đến trên 64% sinh viên đạt điểm giỏi (từ 9 – 9.5) trong bài kiểm tra ở cả hai lớp thử nghiệm. Với phiếu thăm dò chuyên gia, 100% các giáo viên tham gia buổi thử nghiệm đều đánh giá cao mức độ hiệu quả, phù hợp của các tình huống cũng như việc tổ chức, áp dụng phương pháp dạy học tình huống cho môn học Giáo dục học. Nghiên cứu gợi ý khả năng mở rộng việc áp dụng phương pháp giảng dạy tình huống vào nhiều môn học khác, đồng thời cũng cho thấy mối quan hệ tiềm năng giữa phương pháp dạy học tình huống với một số phương pháp dạy học khác, đặc biệt là phương pháp mô phỏng.
9. ABSTRACT In recent years, lecture-based approach has been considered obsolete and no longer well-suited to the modern higher education. Especially in Vietnam, there is an increasingly drastic need of innovating the educational system by designing and applying advanced teaching methods to catch up with current international trends. Among numerous methods provided, case studies have been proved to be quite effective in helping learners explore and acquire knowledge proactively. Case-based teaching is a method of student centred teaching in which learners are required to analyze and solve one or more relevant scenarios that help them comprehend the contents of the lessons. By this way of approaching, students can get engaged in the cases with their own experiences and abilities of analytical thinking. Therefore, not only are they more active in learning but also can they develop variety of soft skills, including problem solving and team working Investigation on the current state of teaching ‘Pedagogy’ in Gia Lai College of Education indicated that majority of students show little interest in this subject. Apart from some subjective reasoning of the students themselves, the teaching methods are to blame for not evoking the learners’ motivation to play their roles more actively. The main approaching is lecture-giving which rarely links to real- life scenarios. Some lecturers do apply active learning approaches such as discussing or dialogical teaching but still cannot increase the learning outcomes. In order to ease the above problem, this thesis will focus on the process of case building and implementing. This would be a helpful reference for Pedagogy lecturers who are in need of diversifying active learning tools. The process consists of three stages: (1) defining target contents and considering objective conditions; (2) designing cases; (3) testing and modifying. This study suggested detailed steps from preparation to implementation and evaluation. A good way to optimize the effectiveness is to combine case studies with other techniques including “những mảnh ghép”, “công não, “bể cá” during the discussions.
10. This study also provided several sample cases for each chapter (totally 12 cases for four chapters), then put three of the samples in chapter II into practice to check the effectiveness of those cases as well as the possibility of adopting case- based teaching method for this subject. Questionnaire surveys were conducted to two groups (teachers and students), and students’ achievements were tested to evaluate the outcomes. The survey of students demonstrated that more than 90% of the respondents showed their interest and positive attitude toward the case discussion activities. This result is also supported by the students’ achievements when more than 64% (in two classes) got 9-9.5 marks (excellent level) in the test. As for the survey of teachers, 100% respondents highly appreciated the effectiveness and suitability of the given cases, as well as adopting case studies in teaching ‘Pedagogy’. This study suggests the possibility of expanding the adoption scale of case studies to many other subjects. At the same time, it shows the potential relationship between case studies with other teaching methods, particularly imitation method.
11. MỤC LỤC Trang tựa TRANG Quyết định giao đề tài Xác nhận của cán bộ hướng dẫn Lý lịch cá nhân i Lời cam đoan ii Cảm tạ . iii Tóm tắt . iv Mục lục viii Danh sách các hình xii Danh sách các bảng xiii PHẦN TỔNG QUAN 1 1. Lý do chọn đề tài . 1 2. Mục tiêu của đề tài 2 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu . 3 4. Giả thuyết khoa học . 3 5. Nhiệm vụ của đề tài . 3 6. Giới hạn của đề tài . 3 7. Phương pháp nghiên cứu . 4 8. Kế hoạch nghiên cứu 5 PHẦN NỘI DUNG 6 Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÌNH HUỐNG 6 1.1. Tổng quan chung về vấn đề nghiên cứu, các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước 6 1.2. Các khái niệm cơ bản 9 1.2.1. Phương pháp dạy học . 9
12. 1.2.2. Tình huống 11 1.2.3. Tình huống dạy học 12 1.2.4. Phương pháp dạy học tình huống 18 1.3. Lý thuyết tình huống và phương pháp dạy học nghiên cứu tình huống 20 1.3.1. Lý thuyết tình huống 20 1.3.2. Phương pháp dạy học nghiên cứu tình huống . 23 1.4. Xây dựng và vận dụng tình huống dạy học 28 1.4.1. Nguyên tắc xây dựng tình huống dạy học xuất phát từ tiêu chí đánh giá một tình huống có chất lượng . 28 1.4.2. Quy trình xây dựng tình huống dạy học 30 1.4.3. Vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn Giáo dục học 36 Chương 2. THỰC TRẠNG VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÌNH HUỐNG VÀO MÔN GIÁO DỤC HỌC TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM GIA LAI 43 2.1. Giới thiệu về trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai . 43 2.1.1. Về trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai 43 2.1.2. Về Bộ môn Tâm lý – Giáo dục trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai 44 2.1.3. Về sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai 44 2.2. Thực trạng vận dụng phương pháp dạy học vào môn Giáo dục học tại trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai 45 2.2.1. Đánh giá của sinh viên về thực trạng dạy học môn Giáo dục học 45 2.2.2. Đánh giá của giáo viên về thực trạng vận dụng phương pháp dạy học vào môn Giáo dục học 53
13. Chương 3. XÂY DỰNG VÀ THỬ NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP DẠY HOC 59 TÌNH HUỐNG VÀO MÔN GIÁO DỤC HỌC TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM GIA LAI 59 3.1. Cơ sở làm căn cứ xây dựng tình huống dạy học môn Giáo dục học tại trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai 59 3.2. Đặc thù của môn Giáo dục học và khả năng áp dụng phương pháp dạy học tình huống 3.3. Xây dựng (thiết kế) môn Giáo dục học theo phương pháp dạy học 62 tình huống tại trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai 62 3.3.1. Xây dựng tình huống dạy học cho môn Giáo dục học 62 3.3.2. Một số tình huống dạy học cho môn Giáo dục học . 67 3. 4. Thực nghiệm và đánh giá kết quả . 67 3.4.1. Thực nghiệm 71 3.4.2. Đánh giá kết quả 83 KẾT LUẬN 83 1. Kết luận 84 2. Kiến nghị 88 TÀI LIỆU THAM KHẢO 91 PHỤ LỤC 1 93 PHỤ LỤC 2 95 PHỤ LỤC 3 97 PHỤ LỤC 4 99 PHỤ LỤC 5 101 PHỤ LỤC 6 106 PHỤ LỤC 7 110 PHỤ LỤC 8 112 PHỤ LỤC 9 116 PHỤ LỤC 10
14. DANH SÁCH CÁC HÌNH HÌNH TRANG Hình 1.1: Vai trò của phương pháp dạy học đối với quá trình dạy học 11 Hình 1.2: Phân loại tình huống theo dạng thức . 14 Hình 1.3: Các yếu tố chính của một tình huống 16 Hình 1.4: Hệ thống dạy học tối thiểu 20 Hình 1.5: Các bước xây dựng tình huống của Waterma 31 Hình 1.6: Các bước giải quyết tình huống của người học theo Garvin 41 Hình 3.1: Quy trình thực nghiệm tóm tắt . 68 Hình 3.2: Mức độ hứng thú của sinh viên đối với tình huống . 72 Hình 3.3: Độ “vừa sức” của tình huống đối với sinh viên . 73 Hình 3.4: Mức độ nắm vững nội dung bài học của sinh viên sau khi giải quyết tình huống 74 Hình 3.5: Mức độ hình thành và phát triển các kỹ năng học tập của sinh viên . 75
15. DANH SÁCH CÁC BẢNG BẢNG TRANG Bảng 1: Kế hoạch nghiên cứu luận văn 5 Bảng 1.1: Sự khác nhau giữa tình huống dạy học và tình huống sư phạm 18 Bảng 1.2: Các kiểu phương pháp tình huống 23 Bảng 1.3: Bảng đánh giá tình huống . 32 Bảng 2.1: Ý kiến đánh giá chung của sinh viên về việc giảng dạy môn Giáo dục học của giáo viên 46 Bảng 2.2: Ý kiến đánh giá của sinh viên về mức độ sử dụng các phương pháp dạy học cụ thể cho môn Giáo dục học 47 Bảng 2.3: Đánh giá của sinh viên về mức độ hứng thú đối với môn Giáo dục học 49 Bảng 2.4: Ý kiến của sinh viên về những khó khăn mà họ gặp phải khi học tập môn Giáo dục học 50 Bảng 2.5: Ý kiến của sinh viên đối với việc cải tiến và nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục học 51 Bảng 2.6: Mức độ cần thiết của phương pháp dạy học tình huống đối với môn Giáo dục học 53 Bảng 2.7: Mức độ vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn Giáo dục học 54 Bảng 2.8: Loại bài giáo viên vận dụng tình huống dạy học 55 Bảng 2.9: Nguồn gốc tình huống thường được giáo viên vận dụng cho môn Giáo dục học 55 Bảng 2.10: Nội dung kiến thức thường được giáo viên vận dụng phương pháp dạy học tình huống 56
16. Bảng 2.11: Những khó khăn mà giáo viên thường gặp phải khi vận dụng 57 phương pháp dạy học tình huống Bảng 3.1: Cấu trúc chương trình môn Giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư 60 phạm Gia Lai . 77 Bảng 3.2: Đánh giá của giáo viên về tình huống dạy học thử nghiệm Bảng 3.3: Đánh giá của giáo viên về việc sử dụng phương pháp dạy học tình 78 huống trong thử nghiệm Bảng 3.4: Đối chiếu kết quả kiểm tra trắc nghiệm khách quan nội dung thực 80 nghiệm giữa nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm
17. PHẦN TỔNG QUAN 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, Việt Nam đang phải đối mặt với sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế tri thức toàn cầu, đòi hỏi cần phải nỗ lực để theo kịp với thế giới trong mọi mặt – đặc biệt trong việc đón đầu công nghệ và làm chủ tri thức. Trong cuộc đua này, khoa học và giáo dục giữ vị trí vô cùng quan trọng – trong đó giáo dục là nguồn xuất phát và phát triển nhân lực trí thức, là nơi đào tạo và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Nhiệm vụ của giáo dục hiện đại là phải đào tạo ra lớp người lao động mới đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng của đất nước cũng như của thế giới. Do đó, chất lượng giáo dục cần phải được đặt lên hàng đầu. Khoa học giáo dục được xem là một trong những ngành khoa học quan trọng trong việc hình thành nền tảng văn hóa sư phạm cho sinh viên sư phạm, từ đó hình thành và nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục của người thầy giáo. Để hội nhập với quốc tế, việc có trình độ văn hóa sư phạm là điều cốt yếu của sinh viên nói chung cũng như sinh viên ngành sư phạm nói riêng. Để đạt được một trình độ văn hóa sư phạm như vậy, trên cơ sở tinh thông kiến thức chuyên ngành, người sinh viên sư phạm phải có những kiến thức cơ bản về nghề sư phạm, rèn luyện những kĩ năng, kĩ xảo của nghề sư phạm. Chính vì lẽ đó, trong tất cả các trường sư phạm bậc Đại học cũng như bậc Cao đẳng sư phạm đều đưa Bộ môn Giáo dục học vào chương trình đào tạo và xem nó như là một trong những môn cơ bản không thể thiếu cùng với các môn học đại cương như Triết học, Nguyên lý giáo dục, Tâm lý học Cụ thể, Bộ môn Giáo dục học cung cấp những hiểu biết cơ bản về các vấn đề giáo dục như mục đích, tính chất cũng như nhiệm vụ của nền giáo dục Việt Nam, cung cấp cho cho họ những hiểu biết cơ bản về hoạt động nghiệp vụ của người giáo viên, rèn luyện cho họ hệ thống những kĩ năng sư phạm cơ bản (dạy học, giáo dục) và giúp họ hình thành lí tưởng đạo đức và tình cảm nghề nghịêp.
18. Do có tầm quan trọng như vậy, nên việc không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng dạy và học môn Giáo dục học trong nhà trường sư phạm là một yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế của đất nước hiện nay, dù đã có sự đầu tư cao cho giáo dục song hiệu quả vẫn chưa được như mong muốn, đặc biệt với những trường ở vùng sâu, vùng cao như trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai – việc đầu tư trang thiết bị học tập, cơ sở vật chất, tài liệu, giáo trình dành cho môn Giáo dục học vẫn còn hạn chế khiến cho việc dạy và học của thầy trò trong trường gặp nhiều khó khăn. Cũng vì lý do khách quan này mà chất lượng học tập môn giáo dục học vẫn chưa cao, nhiều sinh viên chưa có hứng thú với môn học, điểm thành tích thấp, thậm chí không đạt yêu cầu Các giáo viên dù nhiệt tình và có tâm huyết với môn học nhưng không có điều kiện vận dụng các phương pháp dạy học hiện đại cũng như các phương tiện dạy học mới thường xuyên. Xuất phát từ những nguyên nhân trên, việc tìm kiếm và đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với thực tế trường học cũng như điều kiện xã hội là một nhu cầu bức thiết. Phương pháp dạy học tình huống không phải là một phương pháp mới song việc vận dụng vào thực tiễn giảng dạy còn nhiều hạn chế do các nguyên nhân khách quan và chủ quan. Song nếu vận dụng được thành thục trong dạy học, đặc biệt vận dụng được cho môn Giáo dục học – là một môn học cần sự liên hệ thực tế nhiều sẽ đem lại hiệu quả cho công tác giảng dạy của giáo viên cũng như hoạt động học tập của sinh viên. Do vậy, việc nghiên cứu lựa chọn và xây dựng các tình huống giáo dục một cách hệ thống, xây dựng qui trình hợp lý để đưa chúng vào giảng dạy cho sinh viên sư phạm là một vấn đề thiết thực. Nó vừa có giá trị về khoa học, vừa có ý nghĩa thiết thực đối với thực tiễn đào tạo. Đó là lý do người viết lựa chọn vấn đề: “Vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn Giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai” để nghiên cứu. 2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI Vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn Giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và
19. hứng thú của sinh viên đối với môn học này, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn học Giáo dục học. 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 3.1. Đối tượng nghiên cứu Phương pháp dạy học tình huống trong môn Giáo dục học. 3.2. Khách thể nghiên cứu Hoạt động dạy học môn Giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai. 4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Nếu áp dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn Giáo dục học theo quy trình hợp lý, khoa học sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục học nói chung và các kỹ năng học tập cần thiết cho sinh viên nói riêng. 5. NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI - Tìm hiểu cơ sở lý luận của phương pháp dạy học tình huống (NV1) - Khảo sát thực trạng vận dụng phương pháp dạy học tình huống vào môn Giáo dục học ở trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai (NV2) - Xây dựng tình huống và thử nghiệm phương pháp dạy học tình huống vào thực tiễn dạy học môn Giáo dục học tại trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai (NV3) 6. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI Phương pháp dạy học tình huống có nhiều cách tiếp cận khác nhau, với đề tài này người viết tiếp cận theo hướng xây dựng tình huống và thử nghiệm phương pháp dạy học tình huống vào thực tiễn dạy học môn Giáo dục học tại trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai. Nội dung tri thức xây dựng tình huống dạy học: giới hạn ở ba chương của môn Giáo dục học, gồm: - Chương I. Giáo dục học là một khoa học - Chương II. Giáo dục và sự phát triển nhân cách
20. - Chương IV. Người thầy giáo ở trường Trung học cơ sở Loại bài xây dựng tình huống dạy học là loại bài lĩnh hội tri thức mới (chương I) và bài thực hành (Chương II, IV) thuộc môn Giáo dục học dành cho sinh viên cao đẳng sư phạm hệ Trung học cơ sở. 7. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết (giải quyết NV1) Tìm hiểu những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài như phương pháp dạy học tình huống, lý thuyết tình huống, nguyên tắc xây dựng tình huống, quy trình xây dựng và vận dụng tình huống dạy học 7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 7.2.1. Phương pháp quan sát (giải quyết NV2, NV3) Quan sát quá trình dạy học có sử dụng phương pháp tình huống nhằm tìm kiếm các kết quả phù hợp với thực trạng của đề tài. 7.2.2. Phương pháp điều tra (giải quyết NV2) Phát phiếu điều tra sinh viên năm thứ hai đang tham gia học tập môn Giáo dục học nhằm tìm hiểu thực trạng của việc xây dựng và vận dụng phương pháp dạy học tình huống ở địa bàn trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai hiện nay. 7.2.3. Phương pháp phỏng vấn (giải quyết NV2, NV3) Phỏng vấn, đàm thoại với một số giáo viên cũng như sinh viên để bổ sung và chứng thực cho quá trình điều tra. 7.2.4. Phương pháp thực nghiệm (giải quyết NV3) Tiến hành thực nghiệm các tình huống dạy học đã xây dựng trước đó ở hai lớp thực nghiệm (62 sinh viên) phần nội dung chương II của môn học (phần: Những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách). Sau đó phát phiếu đánh giá cho sinh viên nhóm thực nghiệm để đo độ tin cậy của các tình huống đã xây dựng đồng thời tiến hành khảo sát hiệu quả thử nghiệm thông qua điểm kiểm tra nội dung bài học. 7.2.5. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
21. Phát phiếu thăm dò ý kiến của các giáo viên tham gia dự giờ thử nghiệm về chất lượng của tình huống và hiệu quả của việc sử dụng phương pháp dạy học tình huống cho môn Giáo dục học. 7.2.6. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động của người học Nghiên cứu điểm kiểm tra và ý kiến đánh giá, thái độ tham gia thực nghiệm của sinh viên. 7.3. Nhóm phương pháp toán học (giải quyết NV2, NV3) Thu thập và xử lý số liệu đã thu được để hoàn thành kết quả nghiên cứu, người viết sử dụng phần mềm Excel để tính toán số liệu. 8. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU Kế hoạch nghiên cứu dự kiến sau khi được giao đề tài như sau: Bảng 1. Kế hoạch nghiên cứu luận văn Thời gian Tháng thứ TT Nội dung 1 2 3 4 5 6 1 Chỉnh sửa lại nội dung đề cương X 2 Gửi phiếu khảo sát X 3 Nhận phiếu khảo sát X 4 Xử lý số liệu X X 5 Viết nội dung báo cáo luận văn X 6 Trình giảng viên hướng dẫn góp ý X 7 Chỉnh sửa, hoàn thiện luận văn X
22. S K L 0 0 2 1 5 4