Luận văn Vận dụng chương trình khung trong biên soạn chương trình đào tạo nghề may công nghiệp ở trung tâm dạy nghề huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Vận dụng chương trình khung trong biên soạn chương trình đào tạo nghề may công nghiệp ở trung tâm dạy nghề huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM THỊ CÚC VẬN DỤNG CHƯƠNG TRÌNH KHUNG TRONG BIÊN SOẠN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ MAY CÔNG NGHIỆP Ở TRUNG TÂM DẠY NGHỀ HUYỆN TRẦN VĂN THỜI, TỈNH CÀ MAU NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 S K C0 0 4 7 4 2 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2015
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM THỊ CÚC VẬN DỤNG CHƯƠNG TRÌNH KHUNG TRONG BIÊN SOẠN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ MAY CÔNG NGHIỆP Ở TRUNG TÂM DẠY NGHỀ HUYỆN TRẦN VĂN THỜI, TỈNH CÀ MAU Chuyên ngành : GIÁO DỤC HỌC – 601401 Hướng dẫn khoa học: TIẾN SĨ NINH VĂN BÌNH TP. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2015
3. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƢỢC: Họ & tên: Phạm Thị Cúc Giới tính: Nữ Ngày, tháng, năm sinh: 25/05/1985 Nơi sinh: Yên Khánh-Ninh Bình Quê quán: Yên Khánh-Ninh Bình Dân tộc: Kinh Địa chỉ liên lạc: Trung tâm Dạy nghề - Khóm 9, Thị trấn Trần Văn Thời, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1. Trung học chuyên nghiệp: 2. Đại học: Hệ đào tạo: Chính quy. Thời gian đào tạo từ 2006 đến 2009 Nơi học: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Hƣng Yên. Ngành học: Công nghệ may và thời trang. Thi tốt nghiệp: Học và thi 03 môn. Nơi thi tốt nghiệp: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Hƣng Yên. 3. Sau đại học: Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 2013 đến 2015. Nơi học: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Ngành học: Giáo dục học. III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Trung tâm Dạy nghề huyện 2010 đến nay. Giáo viên. Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. i
4. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tp. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 08 năm 2015 (Ký tên và ghi rõ họ tên) Phạm Thị Cúc ii
5. LỜI CÁM ƠN Xin chân thành cám ơn Khoa Sƣ Phạm Kỹ Thuật, phòng Đào tạo – Bộ phận sau đại học và trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã cho tôi một môi trƣờng lý tƣởng để học tập, đặc biệt quý Thầy Cô giảng dạy lớp Cao học khóa 2013-2015 đã nhiệt tình giảng dạy và hƣớng dẫn tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu. Xin chân thành cám ơn Thầy Ninh Văn Bình đã tận tình chỉ bảo, động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành đề tài này. Xin chân thành cám ơn lãnh đạo và đồng nghiệp tại Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau đã hỗ trợ tạo mọi điều kiện và thời gian cho tôi tham gia lớp học. Xin chân thành cám ơn lãnh đạo,cán bộ quản lý và quý thầy cô ở các cơ sở Dạy nghề trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã hỗ trợ tạo điều kiện cho ngƣời nghiên cứu trong quá trình thực hiện đề tài. Các cán bộ quản lý dạy nghề và các giáo viên dạy nghề may trên địa bàn tỉnh lân cận. Xin chân thành cám ơn toàn thể học sinh các lớp May đã tham gia khảo sát giúp tôi có kết quả khảo sát để thực hiện đề tài. Cám ơn tất cả những thành viên trong lớp cao học Giáo dục học khóa 2013-2015 cùng gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Trân trọng và cám ơn. Phạm Thị Cúc iii
6. TÓM TẮT Trong thời gian thực hiện đề tài: “Vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau” ngƣời nghiên cứu đã hoàn thành mục tiêu nghiên cứu và rút ra một cái nhìn tổng quát nhƣ sau: Để đào tạo ngƣời lao động đáp ứng yêu cầu của thị trƣờng lao động thì yếu tố đầu tiên quan trọng nhất tạo nên chất lƣợng đó là “Chƣơng trình đào tạo”. Mục đích chính của đào tạo nghề trình độ sơ cấp là tạo ra ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng đáp ứng nhu cầu của thị trƣờng lao động. Chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp trình độ sơ cấp tại huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau đƣợc biên soạn với những nội dung chính sau: - Cơ sở lý luận về vệc biên soạn Chƣơng trình đào tạo; - Thực trạng biên soạn Chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp trình độ sơ cấp; - Vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn Chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp. Chƣơng trình đào tạo gồm 06 mô đun đƣợc biên soạn lôgic và linh hoạt nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho ngƣời học nhằm mục đích giúp họ biết nghề hoặc học trọn vẹn nghề. Qua khảo sát ý kiến đánh giá nội dung Chƣơng trình đào tạo từ những chuyên gia trong lĩnh vực quản lý, hƣớng dẫn biên soạn chƣơng trình, các cán bộ quản lý đào tạo, các giáo viên dạy nghề may, đặc biệt là có sự tham gia đánh giá từ phía cán bộ quản lý sản xuất tại các doanh nghiệp may, các học viên đã tốt nghiệp đang làm việc tại các doanh nghiệp may đã cho thấy rằng chƣơng trình hoàn toàn khả thi. Nếu các cơ sở dạy nghề đƣợc các cấp quản lý quan tâm, đầu tƣ về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Các Trung tâm Dạy nghề thƣờng xuyên đƣa giáo viên đi tập huấn nâng cao trình độ, gắn kết nhà trƣờng với doanh nghiệp trong việc đào tạo nghề thì chƣơng trình đào tạo sẽ đáp ứng việc nâng cao chất lƣợng đào tạo lao động đáp ứng sự phát triển bền vững của ngành Dệt may, đồng thời góp phần vào sự phát triển kinh tế huyện Trần Văn Thời nói riêng, của cả nƣớc nói chung. iv
7. SUMMARY OF THESIS During the time implement the project: " Applying a framework curricula for compiling programs for industrial sewing" at Tran Van Thoi District, Ca Mau Province. The study was completed the research target and draw an overview bellow: Training worker to meet the requirements of the labor market, the first important element for making quality is training program. The main purpose of primary level training program to make workers have knowledge and skill can meet the demands of the labor market. The primary level industrial sewing training program at Tran Van Thoi District, Ca Mau Province was compiled with following main contents: -The rationale for the compilation of training program. -Reality compiled of primary level industrial sewing training program. -Applying a framework curricula for compiling programs for industrial sewing. The training program consist of 6 modules were compiled logic and flexibility to create favorable condition for the study easy to understand the career. Based on comment survey the content of training program from experts in management field, guide compiled programs, training management officers, sewing teachers. Especially, participatory evaluation of production management officer from garment enterprises. Practitioners who have graduated and have been working in the garment enterprises, that shown that the program workable. If the vocational training institutions to be interested from the government, investment about facilities and equipment. The vocational training centers routine teacher to improve their training skill. School be linked to enterprises in training program will improve the quality of workforce training to meet the sustainable development of the textile sector. While contributing to the economic development of Tran Van Thoi district in particular, of the country in general. v
8. MỤC LỤC Trang tựa Trang Lý lịch khoa học i Lời cam đoan iii Lời cảm ơn iv Tóm tắt v Mục lục vii Danh sách các biểu đồ xi Danh sách các hình xvi Danh sách các bảng xvii PHẦN A: Mở Đầu 1 CHƢƠNG 1: Tổng quan 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục tiêu nghiên cứu. 3 3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 4 4. Giả thuyết nghiên cứu 4 5. Nhiệm vụ nghiên cứu 4 6. Phƣơng pháp nghiên cứu . 4 7. Giới hạn nghiên cứu của đề tài .5 8. Giá trị đóng góp của đề tài .5 9. Cấu trúc luận văn 6 PHẦN B: Nội Dung 7 CHƢƠNG 2: Cơ sở lý luận về vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghê may công nghiệp 7 2.1.Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. 7 2.2. Các khái niệm cơ bản 13 2.2.1. Khái niệm vận dụng, chƣơng trình khung, vận dụng chƣơng trình khung 13 vi
9. 2.2.2. Khái niệm biên soạn, chƣơng trình đào tạo, biên soạn chƣơng trình đào tạo 14 2.2.3. Khái niệm dạy nghề, chƣơng trình đào tạo nghề 14 2.3. Giáo dục nghề nghiệp trong hệ thống giáo dục quốc dân. 15 2.3.1.Các hình thức giáo dục nghề nghiệp, mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp 15 2.3.2.Quá trình đào tạo nghề ở trình độ sơ cấp 17 2.3.3.Các chính sách của nhà nƣớc phục vụ cho việc phát triển dạy nghề 19 2.3.4.Lợi thế của việc đào tạo nghề may công nghiệp so với các nghề khác 20 2.4.Cơ sở biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề 23 2.4.1.Đặc điểm cần chú ý khi biên soạn chƣơng trình đào tạo sơ cấp nghề phục vụ mục tiêu của đề án 1956 23 2.4.2.Đặc điểm chƣơng trình đào tạo biên soạn cho ngƣời học là lao động nông thôn theo đề án 1956 24 2.4.3.Mối quan hệ của giáo viên và học viên (lao động nông thôn) trong quá trình học tập 25 2.4.4.Cách thức lựa chọn nội dung, phƣơng pháp phù hợp với đặc điểm của ngƣời học 26 2.4.5.Phƣơng pháp tiếp cận lấy kỹ năng hành nghề làm cơ sở biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề 27 2.4.6.Phƣơng pháp biên soạn chƣơng trình đào tạo vận dụng chƣơng trình khung 28 2.4.7. Sự khác biệt của Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời với các Trung tâm Dạy nghề khác 29 2.5.Vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo sơ cấp nghề. 30 2.6.Mô hình biên soạn chƣơng trình đào tạo 2 2.6.1.Mô hình phát triển chƣơng trình đào tạo (Training Development Model). [38] 32 vii
10. 2.6.2.Mô hình biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp trình độ sơ cấp vận dụng chƣơng trình đào tạo khung tại trung tâm dạy nghề huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau 35 2.7.Kết luận chƣơng 2 37 CHƢƠNG 3: Cơ sở thực tiễn về vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp 39 3.1.Tổng quan về điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội và đào tạo nghề tại huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau 39 3.1.1.Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên 39 3.1.2.Điều kiện kinh tế xã hội. 40 3.1.3.Tình hình đào tạo nghề tại huyện Trần Văn Thời 40 3.2.Thực trạng đào tạo nghề tại huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau 41 3.3.Thực trạng đào tào nghề may công nghiệp ở huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau 42 3.4.Xây dựng phiếu khảo sát 43 3.4.1.Chọn mẫu khảo sát 45 3.4.2.Kết quả khảo sát: 45 3.4.2.1.Đối với lãnh đạo các cơ sở dạy nghề trên địa bàn tỉnh Cà Mau. 45 3.4.2.2. Đối với giáo viên dạy nghề may .50 3.4.2.3. Đối với học viên là lao động nông thôn 53 3.5. Những tồn tại đáng lƣu ý trong chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp tại tỉnh Cà Mau. 58 3.5.1.Ƣu điểm. 58 3.5.2.Khuyết điểm. 58 3.5.3.Nguyên nhân của thực trạng trên 59 3.6.Kết luận chƣơng 3. 60 CHƢƠNG 4: Vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp ở huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau. 61 4.1.Định hƣớng chung và các nguyên tắc biên soạn chƣơng trình. 61 viii
11. 4.1.1.Quyết định, nghị quyết, công văn định hƣớng cho việc vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp. 61 4.1.2.Các nguyên tắc biên soạn chƣơng trình. 62 4.2.Vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp ở huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau 64 4.2.1.Cấu trúc chƣơng trình. 65 4.2.2 Chƣơng trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề May công nghiệp 66 4.2.3.Sơ đồ mối liên hệ giữa các mô đun .68 4.2.4.Nội dung của các Mô-đun .68 4.3.Biên soạn đề cƣơng chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp 70 4.3.1.Thông tin chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp .70 4.3.2.Thông tin của các Mô-đun. 71 4.3.2.1.Mô đun 01: Thao tác sử dụng một số thiết bị may cơ bản .71 4.3.2.2.Mô đun 02: May các đƣờng may cơ bản. 74 4.3.2.3.Mô đun 03: May các bộ phận cơ bản . 74 4.3.2.4.Mô đun 04. May áo sơ mi .78 4.3.2.5.Mô đun 05: May quần tây. 80 4.3.2.6.Mô đun 06: Thực tập sản xuất xí nghiệp .83 4.4. Đánh giá về chƣơng trình. 84 4.4.1.Thử nghiệm chƣơng trình 85 4.4.1.1.Mục đích của thử nghiệm chƣơng trình. 85 4.4.1.2. Nội dung thử nghiệm .85 4.4.1.3. Đối tƣợng thử nghiệm .86 4.4.1.4. Kết quả thử nghiệm. 86 4.3.2.Thu thập ý kiến đánh giá của chuyên gia .87 4.4.2.1.Cách thực hiện .87 4.4.2.2.Cách chọn mẫu. 88 4.4.2.3.Nội dung tiến hành. 88 4.4.2.4.Kết quả khảo sát ý kiến các chuyên gia. 89 ix
12. 4.4.Kết luận chƣơng 4. 92 PHẦN C: Kết luận và kiến nghị 94 1. Kết luận 94 1.1Những giá trị đóng góp của luận văn 97 1.1.1. Tính mới của luận văn: 97 1.1.2. Tính khoa học. 97 1.1.3. Hiệu quả kinh tế xã hội 98 1.1.4. Khả năng triển khai ứng dụng vào thực tế. 98 1.1.5. Hƣớng phát triển của đề tài 98 2.Kiến nghị 99 TÀI LIỆU THAM KHẢO 101 PHỤ LỤC x
13. DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ Thứ tự biểu Nội dung Trang đồ Biểu đồ 3.1 Mô tả loại hình cơ sở dạy nghề. 45 Biểu đồ 3.2 Mô tả thời gian hoạt động của cơ sở dạy nghề. 45 Biểu đồ 3.3 Mô tả tổng số lƣợng cán bộ của cơ sở dạy nghề. 46 Biểu đồ 3.4 Mô tả số lƣợng giáo viên dạy nghề may. 46 Biểu đồ 3.5 Mô tả số lƣợng tuyển sinh trung bình. 46 Mô tả thực trạng đào tạo nghề may công nghiệp Biểu đồ 3.6 47 tại các cơ sở đào tạo nghề. Mô tả sự cần thiết phải thay đổi nội dung chƣơng Biểu đồ 3.7 47 trình đào tạo. Mô tả căn cứ làm cơ sở để đào tạo nghề may Biểu đồ 3.8 47 công nghiệp. Mô tả trình độ học vấn cần thiết đối với ngƣời Biểu đồ 3.9 48 học nghề may công nghiệp. Biểu đồ 3.10 Mô tả tình hình giải quyết việc làm sau đào tạo. 48 Mô tả khả năng làm việc của học viên sau Biểu đồ 3.11 48 đào tạo. Biểu đồ 3.12 Mô tả điều kiện cơ sở vật chất. 49 Biểu đồ 2.13 Mô tả về đội ngũ giáo viên. 49 Mô tả nhận định mức thu nhập từ nghề may Biểu đồ 3.14 49 công nghiệp. Mô tả nhận định sự phát triển nghề may Biểu đồ 3.15 50 công nghiệp. Biểu đồ 3.16 Mô tả dự định đầu tƣ cho nghề may công nghiệp. 50 Biểu đồ 3.17 Mô tả giới tính. 50 xi
14. Thứ tự biểu Nội dung Trang đồ Biểu đồ 3.18 Mô tả thâm niên công tác. 50 Biểu đồ 3.19 Mô tả lĩnh vực phụ trách chuyên ngành. 51 Mô tả điều giáo viên quan tâm sau khi dạy hoàn Biểu đồ 3.20 51 tất chƣơng trình. Mô tả thời gian biên soạn và áp dụng chƣơng Biểu đồ 3.21 51 trình đào tạo. Biểu đồ 3.22 Mô tả hình thức biên soạn chƣơng trình đào tạo. 52 Mô tả khả năng áp dụng chƣơng trình vào thực tế Biểu đồ 3.23 52 giảng dạy. Biểu đồ 3.24 Mô tả thời lƣợng chƣơng trình. 52 Biểu đồ 3.25 Mô tả địa điểm đào tạo mang lại chất lƣợng. 53 Mô tả hình thức đào tạo nghề may công nghiệp Biểu đồ 3.26 53 đem lại hiệu quả nhất. Biểu đồ 3.27 Mô tả mức cần thiết chƣơng trình đào tạo mới. 53 Mô tả sự thực lòng muốn học nghề may Biểu đồ 3.28 53 công nghiệp. Biểu đồ 3.29 Mô tả lý do học viên học nghề may công nghiệp. 54 Biểu đồ 3.30 Mô tả thời gian học tập phù hợp nhất. 54 Biểu đồ 3.31 Mô tả địa điểm đào tạo học viên mong muốn. 54 Mô tả yếu tố giúp học viên tốt nghiệp có Biểu đồ 3.32 54 việc làm. Biểu đồ 3.33 Mô tả thời lƣợng chƣơng trình học tập. 55 Biểu đồ 3.34 Mô tả mong muốn đƣợc thực tập tại xí nghiệp. 55 Biểu đồ 3.35 Mô tả khó khăn trong học tập. 55 Biểu đồ 3.36 Mô tả kỹ năng của học viên sau khóa học. 56 Biểu đồ 3.37 Mô tả yếu tố quyết định sự thành công trong 56 xii
15. Thứ tự biểu Nội dung Trang đồ dạy nghề. Mô tả mong muốn của ngƣời học sau khi hoàn Biểu đồ 3.38 56 thành khóa học Mô tả sự cần thiết phải thay đổi nội dung chƣơng Biểu đồ 3.39 57 trình đào tạo. Mô tả sự so sánh kết quả thi của lớp đối chứng Biểu đồ 4.1 87 và lớp thử nghiệm. Biểu đồ 4.2 Mô tả tỷ lệ giới tính. 89 Biểu đồ 4.3 Mô tả thâm niên kinh nghiệm. 89 Biểu đồ 4.4 Mô tả vị trí công tác. 89 Mô tả ý kiến đánh giá cho các mô đun của Biểu đồ 4.5 90 chuyên gia. Biểu đồ 4.6 Mô tả thời lƣợng các mô đun. 90 Biểu đồ 4.7 Mô tả nội dung thông tin các mô đun. 91 Biểu đồ 4.8 Mô tả việc đánh giá chung về chƣơng trình. 91 Biểu đồ 4.9 Mô tả tính khả thi của chƣơng trình. 92 Mô tả nhận định số cơ sở sử dụng chƣơng trình Biểu đồ 4.10 92 đào tạo nghề may công nghiệp. xiii
16. DANH SÁCH CÁC HÌNH Sốthứ tự Nội dung bảng Trang Hình 2.1 Tam giác mục tiêu giáo dục 15 Hình 2.2 Quá trình đào tạo nghề nghiệp. 17 Hình 2.3 Cấp quản lý về xây dựng và phát triển chƣơng trình. 32 Hình 2.4 Mô hình phát triển CTĐT của Jonh Collum, TITI-Nepal. 34 Quy trình biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề “May công Hình 2.5 nghiệp vận dụng chƣơng trình khung tại Trung Tâm Dạy 36 nghề Huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau”. Hình 3.1 Bản đồ thủy văn tỉnh Cà Mau. 39 xiv
17. DANH SÁCH CÁC BẢNG Số thứ tự bảng Nội dung Trang Nhu cầu đào tạo mới lao động giai đoạn Bảng 2.1 21 2008 – 2020 (đơn vị: ngƣời). Nhu cầu đào tạo, bồi dƣỡng, cập nhật kiến Bảng 2.2 thức cho lao động dệt may giai đoạn 2008 – 2020 22 (đơn vị: ngƣời). Tìm hiểu về nhu cầu đào tạo, điều kiện cơ sở Bảng 3.1 vật chất phục vụ cho đào tạo nghề may công 44 nghiệp tịa huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. Thông tin về thực trạng nội dung chƣơng Bảng 3.2 trình đào tạo nghề may công nghiệp tại các cơ sở 44 dạy nghề tại các cơ sở dạy nghề tỉnh Cà Mau. Kết quả kiểm tra cuối khóa cho các lớp đối Bảng 4.1 86 chứng và thử nghiệm. So sánh tỷ lệ học tập của lớp đối chứng và Bảng 4.2 86 lớp thử nghiệm. Tiêu chí khảo sát chƣơng trình đào tạo nghề Bảng 4.3 87 “May công nghiệp”. xv
18. PHẦN A: MỞ ĐẦU CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. Trong giai đoạn hiện nay cạnh tranh kinh tế diễn ra khốc liệt giữa các quốc gia trên thế giới, nhiều lĩnh vực kinh tế, khoa học và ngành nghề đã ra đời phát triển nhanh chóng, do đó đã thu hút ngày càng nhiều nhân lực kỹ thuật. Thực tế trên thế giới lại có sự mâu thuẫn về nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn, có kỹ năng tay nghề với sự hạn chế của giáo dục đào tạo, bởi giáo dục đào tạo thƣờng kém linh hoạt so với sự phát triển của khoa học kỹ thuật. Để theo kịp sự phát triển của khoa học kỹ thuật nhà trƣờng có vai trò lớn trong việc truyền thụ kiến thức, kỹ năng, thái độ để ngƣời học sau khi tốt nghiệp có kiến thức thực tế áp dụng vào trong công việc. Nhà trƣờng không phải là nơi chỉ đào tạo kiến thức hàn lâm mà còn phải định hƣớng gắn bó chặt chẽ với thực tiễn nhu cầu lao động của xã hội, đáp ứng đƣợc thực tế này trong giáo dục nghề nghiệp xu hƣớng đƣợc xem trọng là đào tạo lao động đáp ứng yêu cầu của thị trƣờng lao động. Sự nghiệp giáo dục của nƣớc ta trong hơn nửa thế kỷ qua dƣới sự lãnh đạo của Đảng đã đạt đƣợc những thành quả to lớn trong lịch sử mấy ngàn năm dựng nƣớc và giữ nƣớc, đã góp phần quyết định vào chiến thắng trong hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồng thời đã và đang góp phần lớn vào công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nƣớc. Trong lĩnh vực giáo dục đại học cũng nhƣ giáo dục nghề nghiệp đã có rất nhiều nghiên cứu về các mô hình đào tạo kết hợp trong nhà trƣờng với đơn vị sản xuất, đào tạo theo yêu cầu của ngƣời sử dụng lao động. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2011 hội nghị Trung ƣơng 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển của xã hội. Tập trung đào 1
19. tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng, trách nhiệm nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, đảm bảo đáp ứng nhu cầu nhân lực, kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế.”[18] Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn ngày 27 tháng 11 năm 2009 của Thủ tƣớng Chính phủ với những quan điểm và mục tiêu chỉ đạo: “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, nhà nước, các cấp, các ngành và của toàn xã hội nhằm nâng cao chất lượng cho lao động nông thôn; Chuyển mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ đào tạo theo năng lực sẵn có của của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu học nghề của lao động nông thôn và yêu cầu của thị trường lao động”. [35] Nghị quyết ngày 29 tháng 05 năm 2012 của Thủ tƣớng Chính phủ ban hành Chiến lƣợc phát triển dạy nghề thời kỳ 2011-2020 với mục tiêu: Dạy nghề phải đáp ứng nhu cầu của thị trƣờng lao động cả về số lƣợng, chất lƣợng, cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo; chất lƣợng đào tạo của một số ngành nghề đạt trình độ các nƣớc phát triển trong khu vực ASEAN và trên thế giới, hình thành đội ngũ lao động lành nghề, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, phổ cập nghề cho ngƣời lao động, góp phần thực hiện chuyển dịch lao động, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, đảm bảo an sinh xã hội. Quyết định số 228/QĐ-TTg ngày 26/02/2014 của Thủ tƣớng Chính phủ về việc hỗ trợ kinh phí đào tạo nguồn nhân lực Dệt May cho tập đoàn Dệt May Việt Nam với mục đích hỗ trợ vốn cho việc đào tạo lực lƣợng lao động có kỹ năng hành nghề phục vụ cho ngành kinh tế đƣợc coi là mũi nhọn của đất nƣớc.[37] Quyết định số 3218/QĐ-BCT ngày 11/04/2014 của Bộ công thƣơng về việc quy hoạch phát triển ngành công nghiệp Dệt may Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 với mục tiêu tổng quát: “Xây dựng ngành công nghiệp dệt may trở thành một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn, hướng về xuất khẩu và có khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước ngày càng cao, tạo việc làm cho xã hội, nâng cao khả năng cạnh tranh, hội nhập vững chắc nền kinh tế khu vực và thế giới. Đảm bảo ngành dệt may phát triển bền vững; Phân bố dệt may ở các vùng hợp lý; Đến 2020 ngành dệt may xây dựng được một số thương hiệu nổi tiếng.”[5] 2
20. Trong thời gian qua đã có hàng loạt các bộ chƣơng trình khung cho các ngành nghề đào tạo, tuy nhiên việc áp dụng có hiệu quả chƣơng trình khung trong đào tạo nghề đặc biệt là đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm mang lại hiệu quả cao nhất thì yêu cầu mỗi cơ sở đào tạo phải biết cách vận dụng linh hoạt. Từ thực tế này Bộ Lao động Thƣơng binh và Xã hội đã ban hành thông tƣ số 31/2010/TT-BLĐTBXH ngày 08 tháng 10 năm 2010 của Bộ lao động thƣơng binh và Xã hội về việc hƣớng dẫn xây dựng chƣơng trình, biên soạn giáo trình đào tạo nghề trình độ sơ cấp với nguyên tắc đảm bảo mục tiêu Dạy nghề. Ngành công nghiệp dệt may nƣớc ta trong những năm qua đƣa lại kim ngạch xuất khẩu rất lớn. Để đẩy mạnh đƣợc giá trị sản phẩm xuất khẩu ngành dệt may cần đề ra những chính sách về đào tạo và bồi dƣỡng nguồn nhân lực vì nguồn nhân lực ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng sản phẩm. Đào tạo nguồn nhân lực là khâu không thể thiếu trong chiến lƣợc phát triển ngành công nghiệp dệt may trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Muốn đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cần phải có chƣơng trình đào tạo phù hợp cả về nội dung và phƣơng pháp đào tạo. Nói tới chƣơng trình đào tạo nghề may của các cơ sở dạy nghề trên địa bàn tỉnh Cà Mau nói chung, của huyện Trần Văn Thời nói riêng từ trƣớc đến nay về cơ bản là các giáo viên tự biên soạn chƣơng trình theo kinh nghiệm giảng dạy, có một số cơ sở đào tạo biên soạn chƣơng trình theo đơn đặt hàng của xí nghiệp hoặc áp dụng chƣơng trình khung vào giảng dạy trực tiếp mà chƣa biên soạn thành chƣơng trình đào tạo cụ thể cho phù hợp với tình hình thực tế của địa phƣơng nên chất lƣợng đào tạo chƣa cao. Với những lý do trên tác giả chọn đề tài :“Vận dụng chương trình khung trong biên soạn chương trình đào tạo nghề may công nghiệp tại Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau” góp phần đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn lao động có tay nghề phục vụ cho ngành dệt may, cũng nhƣ việc đáp ứng nhu cầu học nghề, giải quyết việc làm bền vững cho ngƣời lao động. 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu lý luận về xây dựng chƣơng trình đào tạo nghề và phân tích thực trạng dạy nghề tại Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau, từ 3
21. đó vận dụng chƣơng trình khung để biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp tại Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau. 3. ĐỐI TƢỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU. 3.1. Đối tƣợng nghiên cứu: Chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp tại Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau đƣợc biên soạn theo chƣơng trình khung của Tổng cục Dạy nghề 3.2. Khách thể nghiên cứu: Chƣơng trình khung nghề may công nghiệp của Tổng cục Dạy nghề 4. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp của Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời từ trƣớc đến nay chƣa mang lại hiệu quả sau đào tạo theo mong đợi của thị trƣờng lao động. Nếu vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp tại Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau một cách khoa học và phù hợp thực tiễn đào tạo tại địa phƣơng thì sẽ góp phần nâng cao chất lƣợng trong công tác dạy nghề may công nghiệp. 5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. - Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận về biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề. - Nhiệm vụ 2: Khảo sát và đánh giá thực trạng nghề may công nghiệp hiện nay, nhu cầu lao động, nhu cầu học nghề may công nghiệp tại tỉnh Cà Mau. - Nhiệm vụ 3: Vận dụng chƣơng trình khung trong biên soạn chƣơng trình đào tạo nghề may công nghiệp trình độ sơ cấp nghề cho Trung tâm Dạy nghề huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau và đánh giá theo phƣơng pháp chuyên gia. 6. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Ngƣời nghiên cứu áp dụng nhiều phƣơng pháp nghiên cứu trong việc thực hiện đề tài cụ thể nhƣ sau: 4
22. S K L 0 0 2 1 5 4