Luận văn Phát triển kỹ năng đọc nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 6 tại trường Trung học cơ sở phong điền huyện Phong Điền thành phố Cần Thơ (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Phát triển kỹ năng đọc nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 6 tại trường Trung học cơ sở phong điền huyện Phong Điền thành phố Cần Thơ (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN BÁ TÒNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG ĐỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 6 TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHONG ĐIỀN HUYỆN PHONG ĐIỀN THÀNH PHỐ CẦN ThƠ NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 S K C0 0 5 2 6 0 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 7/2017
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN BÁ TÒNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG ĐỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 6 TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHONG ĐIỀN HUYỆN PHONG ĐIỀN THÀNH PHỐ CẦN THƠ NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 Hướng dẫn khoa học: PGS-TS VÕ THỊ XUÂN Tp. Hồ Chí Minh, tháng 7/2017
3. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC: Họ & tên: Nguyễn Bá Tòng Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 1969 Nơi sinh: Cần Thơ Quê quán: xã Tân Thới, huyện Phong Điền, Cần Thơ Dân tộc: Kinh Chỗ ở, địa chỉ liên lạc: Phòng giáo dục và Đào tạo huyện Phong Điền, TP Cần Thơ Điện thoại cơ quan: 0292.3942480 Điện thoại nhà riêng: 0918549468 E-mail: batong468@gmail.com II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1. Cao đẳng sư phạm: Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 9/1988 đến 6/1992 Nơi học (trường, thành phố): Trường Cao đẳng Sư phạm Cần Thơ Ngành học: Sư phạm toán 2. Đại học: Hệ đào tạo: tại chức Thời gian đào tạo từ năm 2007 đến năm 2008 Nơi học (trường, thành phố): Trường Đại học Cần Thơ Ngành học: Sư phạm toán III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Từ năm 2008 Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Chuyên viên đến năm 2013 Phong Điền thành phố Cần Thơ Từ năm 2013 Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phó trưởng phòng đến nay Phong Điền thành phố Cần Thơ iii
4. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Tp. Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 7 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Bá Tòng iv
5. LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin chân thành biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu và quý thầy, cô Viện Sư phạm Kỹ thuật, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã truyền đạt những kiến thức cho tôi trong thời gian tham gia lớp học cao học. Đặc biệt là PGS-TS Võ Thị Xuân, Cô đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi rất nhiều trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Xin cám ơn Quý Thầy, Cô, các anh, chị và học sinh Trường THCS Thị Trấn Phong Điền đã tham gia vào quá trình khảo sát và đóng góp ý kiến. Những thông tin mà Quý Thầy, Cô, các anh, chị và học sinh cung cấp đều rất thiết thực và hữu ích cho quá trình nghiên cứu luận văn. Mặc dù bản thân đã tham khảo nhiều tài liệu, những ý kiến đóng góp quý báu của thầy và bạn bè để hoàn thiện luận văn nhưng cũng không thể tránh khỏi những sai xót. Rất mong nhận được những thông tin đóng góp từ quý thầy, cô, các anh, chị và các bạn. Trân trọng cảm ơn!
6. MỤC LỤC Trang tựa i Quyết định giao đề tài ii Lý lịch cá nhân iii Lời cam đoan iv Tóm tắt v Mục lục vi Danh sách các chữ viết tắt vii Danh sách các bảng viii Danh sách các biểu đồ ix PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài: 1 2. Mục tiêu nghiên cứu. 2 3. Nhiệm vụ nghiên cứu. 2 4 . Đối tƣợng nghiên cứu: 3 5. Khách thể nghiên cứu. 3 6. Giả thuyết nghiên cứu 4 7. Phạm vi nghiên cứu. 4 8. Phƣơng pháp nghiên cứu. 4 8.1 Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận. 4 8.2. Phƣơng pháp nghiên cứu khảo sát thực tiển. bao gồm nhiều phƣơng pháp 4 9. Kế hoạch nghiên cứu. 5 CHƢƠNG I: 6 CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG ĐỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 6 TẠI TRƢỜNG THCS PHONG ĐIỀN HUYỆN PHONG ĐIỀN TP CẦN THƠ. 6 1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 6 1.1.1. Trên thế giới 6
7. 1.1.2. Ở Việt Nam 10 1.2. Khái niệm cơ bản của đề tài 14 1.2.1. Kỹ năng 15 1.2.2. Kỹ năng đọc sách 16 1.2.3. Văn hóa đọc 17 1.2.4. Giải pháp 18 1.3. Lý luận về kỹ năng đọc của học sinh 18 1.3.1. Đặc điểm lứa tuổi, tâm lý, nhận thức của Học sinh khối lớp 6 18 1.3.2. Phƣơng pháp đọc sách hiệu quả đối với Học sinh khối lớp 6 19 1.3.2.1. Phân loại tài liệu đọc: 20 1.3.2.2. Xác định mục đích của việc đọc 20 1.3.2.3. Đọc và suy nghĩ, tích cực tƣ duy khi đọc 21 1.3.2.4. Xóa bỏ những thói quen đọc không tốt 21 1.3.2.5. Lựa chọn không gian đọc phù hợp 22 1.3.2.6. Rèn luyện kỹ thuật đọc 22 1.3.2.7. Kỹ năng đọc lƣớt 23 1.3.2.8. Tóm tắt và xác định nội dung sách 24 1.3.2.9. Kỹ năng nhận xét, ghi chép khi đọc 25 1.3.2.10. Kỷ luật với bản thân: 26 1.3.3. Lợi ích của việc đọc sách đúng phƣơng pháp. 27 1.3.3.1. Kích thích tinh thần 27 1.3.3.2. Giảm căng thẳng 27 1.3.3.3. Làm giàu kiến thức 28 1.3.3.4. Vốn từ ngữ đƣợc mở rộng 28 1.3.3.5. Cải thiện trí nhớ, tăng cƣờng khả năng tƣ duy, phân tích sáng tạo 28 1.3.3.6. Cải thiện khả năng tập trung 29 1.3.3.7. Hoàn thiện nhân cách 30 1.3.4 Hình thành, phát triển kỹ năng đọc sách đối với học sinh lớp 6. 31 1.3.4.1. Hình thành kỹ năng đọc sách 31 1.3.4.2. Trau dồi và phát triển kỹ năng đọc sách. 32
8. 1.3.4.3. Sự cần thiết của việc phát triển kỹ năng đọc sách cho học sinh 32 1.3.5. Mối quan hệ giữa kỹ năng đọc sách và hiệu quả học tập của HS 33 1.3.5.1. Kỹ năng đọc sách là nhân tố quan trọng nhằm nâng cao chất lƣợng học tập của học sinh. 33 1.3.5.2. Kết quả học tập của HS phụ thuộc vào kỹ năng đọc và sử dụng sách 34 1.4. Mục tiêu của việc hƣớng dẫn học sinh khối lớp 6 đọc sách: 35 1.5. Nguyễn tắc hƣớng dẫn học sinh lớp 6 đọc sách 35 1.5.1. Thỏa mãn nhu cầu, hứng thú đọc sách cho HS 36 1.5.2. Rèn luyện, phát triển kỹ năng đọc và lĩnh hội sách 37 1.5.3. Hình thành phong cách ứng xử có văn hoá với sách báo 38 1.6. Hậu quả mang lại khi lƣời đọc sách. 38 1.6.1 Ảnh hƣởng đến việc học tập: 38 1.6.2. Ảnh hƣởng đến đời sống: 39 CHƢƠNG II 41 THỰC TRẠNG VIỆC ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH LỚP 6 TẠI TRƢỜNG THCS THỊ TRẤN PHONG ĐIỀN, HUYỆN PHONG ĐIỀN, THÀNH PHỐ CẦN THƠ. 41 2.1. Giới thiệu tổng quan về trƣờng: 41 2.2. Thƣ viện và điều kiện hoạt động của thƣ viện THCS Phong Điền. 42 2 3. Thực trạng việc đọc sách của học sinh lớp 6 tại trƣờng 45 2 3.1. Khảo sát thực tiển học sinh khối 6 tại trƣờng THCS Phong Điền 45 2.3.2. Đánh giá thực trạng 56 2.3.3. Nguyên nhân thực trạng 57 2.3.3.1 Về nguyên nhân Khách quan. 57 2.3.3.2. Về nguyên nhân chủ quan: 59 CHƢƠNG III 62 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG ĐỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HỌC TẬP CHO HỌC SINH LỚP 6 TẠI TRƢỜNG THCS PHONG ĐIỀN, HUYỆN PHONG ĐIỀN TP.CẦN THƠ. 62 3.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn làm căn cứ đề xuất giải pháp phát triển kỹ năng đọc nhằm nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh lớp 6 tại trƣờng THCS Phong Điền 62 3.1.1. Cơ sở pháp lý 62 3.1.2. Cơ sở thực tiễn 62
9. 3.1.3. Cơ sở lý luận để đề xuất giải pháp 63 3.2. Đề xuất giải pháp. 64 3.2.1. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp. 64 3.2.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu 65 3.2.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn 65 3.2.1.3. Đảm báo tính khả thi 65 3.2.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả 65 3.2.2. Các giải pháp đƣợc đề xuất. 66 3.2.2.1. Tăng cƣờng hƣớng dẫn kỹ thuật đọc sách cho HS lớp 6 66 3.2.2.1.1 Mục tiêu giải pháp 66 3.2.2.1.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp tăng cƣờng hƣớng dẫn kỹ thuật đọc sách cho HS lớp 6. 66 3.2.2.2. Nhóm các giải pháp đổi mới hoạt động của Thƣ viện 70 3.2.2.2.1. Mục tiêu của giải pháp 70 3.2.2.2.2. Nội dung phƣơng pháp thực hiện đổi mới hoạt động của thƣ viện 70 3.2.2.3. Phát huy tối đa vai trò của lực lƣợng làm công tác thƣ viện 76 3.2.2.3.1. Mục tiêu của giải pháp 76 3.2.2.3.2. Nội dung và cách thức thực hiện nhóm giải pháp phát huy tối đa vai trò của lực lƣợng làm công tác thƣ viện 76 3.2.2.4. Tổ chức nhiều hoạt động về sách 77 3.2.2.4. 1, Mục tiêu của giải pháp 77 3.2.2.4.2. Nội dung giải pháp tổ chức nhiều hoạt động về sách tại trƣờng . 78 3.2.3. Thử nghiệm một số giải pháp. 78 3.2.3.1. Mục tiêu thử nghiệm 78 3.2.3.2. Nội dung thử nghiệm. 79 3.2.3.3. Kế hoạch thử nghiệm 79 3.2.3.4. Nhận xét đánh giá kết quả thử nghiệm. 80 KẾT LUẬN VÀ ĐÈ XUẤT KIẾN NGHỊ 83 1. Kết luận 83 2. Đề xuất kiến nghị 84 TÀI LIỆU THAM KHẢO 87
10. DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT GD Giáo dục GV Giáo viên HS Học sinh THCS Trung học cơ sở HS THCS Học sinh trung học cơ sở GVCN Giáo viên chủ nhiệm PH Phụ huynh TV Thư viện PL Phụ lục
11. DANH MỤC BẢNG Bảng 1: Mức độ thƣờng xuyên đọc sách 46 Bảng 2: Khảo sát việc thực hiện ghi chép khi đọc sách của HS. 47 Bảng 3: Bảng khảo sát kỹ năng đọc sách của HS 53 Bảng 4. Đối chiếu kết quả học tập HS lớp 6 giửa hai HK 80 Bảng 5. Đối chiếu két quả khảo sát kỹ năng đọc giửa hai lần khảo sát 81
12. DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1: Thống kê lý do HS không thích đọc sách 48 Biểu đồ 2: Thống kê thái độ HS đối với thƣ viện trƣờng 48 Biểu đồ 3: Thống kê mức độ chuyên c n của HS tới thƣ viện 49 Biểu đồ 4: Thống kê kỹ năng tự kiểm tra 50 Biểu đồ 5: Thống kê viêc sử dụng thời gian rảnh của HS 51 Biểu đồ 6: Thống kê sở thích chọn sách của HS lớp 6 52
13. TÓM TẮT Đọc sách được xem là một trong những biện pháp hiệu quả và nhất để nâng cao chất lượng học tập và cung cấp nhiều kiến thức cho người học. Hiện nay, học sinh có quá nhiều sự lựa chọn và điều kiện để tiếp cận với thông tin, vì lẽ đó việc đọc sách của học sinh nói riêng và của người học nói chung đã bị giảm sút. Tuy nhiên các kênh thông tin khác phần lớn là giúp người học cập nhật tin tức, kiến thức và kỹ năng được hình thành và phát triển tốt nhất bằng con đường đọc và đọc nhiều sách. Qua khảo sát thực tế, học sinh lớp 6 tại trường trung học cơ sở ở thị trấn Phong Điền rất ít đọc sách, sử dụng sách chưa phù hợp, văn hóa đọc của học sinh khối 6 nơi đây còn hạn chế. Vì ít đọc sách nên không có nhiều học sinh học gỏi, nhất là các môn xã hội. Đã có rất nhiều nghiên cứu về văn hóa đọc của sinh viên nói riêng và của con người nói chung, chưa có nghiên cứu nào nói về việc phát triển kỹ năng đọc của học sinh trung học cơ sở. Bởi theo tác giả, khối 6 được xem là bước chuyển quan trọng trong sự phát triển nhân cách của học sinh; Đề tài tập trung nghiên cứu các yếu tố đã và đang trực tiếp và gián tiếp ảnh hưởng và chi phối đến việc đọc sách của học sinh, nhất là học sinh khối 6 tại trường trung học cơ sở Phong Điền thành phố Cần Thơ. Tìm hiểu nguyên nhân khách quan và chủ quan làm hạn chế khả năng cũng như kỹ năng đọc sách của học sinh khối 6. làm cho văn hóa đọc bị hạn chế. Từ thực tế cơ sở vật chất, điều kiện phục vụ của tại thư viện trường, thói quen đọc sách, kỹ năng đọc, các điều kiện kích thích học sinh đọc sách và chất lwowntgj học tập của học sinh nói chung và học sinh khối lớp 6 tại trường trung học cơ sở Phong Điền là hạn chế, Qua đó đề xuất giải pháp khả thi và vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế tại trường THCS Phong Điền nhằm phát triển kỹ năng đọc sách, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh nói lớp 6 nói riêng và của học sinh cấp THCS nói chung. Các gải pháp đề xuất nhằm hình thành lòng ham thích đọc sách, hình thành văn hóa đọc tiến bộ cho học sinh khối 6 nói riêng và phát triển rộng ra cho tất cả học sinh toàn trường và mở rộng cho tất cả các trường trung học cơ sở huyện Phong Điền thành phố Cần Thơ .
14. SUMMARY Reading is considered to be one of the most effective measures and to improve the quality of learning and providing more knowledge to their students. Currently, students have too many choices and conditions for access to information, therefore the reading of students in particular and students in general has diminished. However, other communication channels help learners mostly news updates, knowledge and skills are formed and developed the best way to read and read a lot of books. Through field work, Grade 6 students at Phong Dien Junior High School seldom read, use of inappropriate books, Grade 6 student's reading culture here remains limited. Because of little reading, many students do not study well, especially social subject studies. There have been many studies on students' reading culture in particular and people in general, no study about the development of reading skills of junior high students. By Author, Grade 6 students are considered an important step forward in the personality development of students. Research theme has been focused elements directly and indirectly that affects and governs the reading of students, especially Grade 6 students at Phong Dien Junior High School, Can Tho City. Learning to objective reasons and subjective limiting the ability and skills of students reading grade 6 which makes reading culture is limited. From practical facilities, conditions of service at the school library, reading habits, reading skills, the conditions stimulate students to read and the quality of students’ learning in general and Grade 6 students at Phong Dien Junior High School is limited, thereby proposing workable solutions and applying consistent with the actual conditions at Phong Dien Junior High School to the develop skills of reading, improve the learning efficiency of the grade 6 students in particular and in general secondary education. The scrabble proposed to form affinity reading, forming advanced reading culture for the grade 6 students in particular and expanded to all students of schools and expanded to all secondary schools in Phong Dien District, Can Tho City.
15. S K L 0 0 2 1 5 4