Luận văn Giải pháp đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Giải pháp đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯƠNG BÍCH LOAN GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO CHUẨN GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 S K C0 0 4 9 2 5 Tp. Hồ Chí Minh, năm 2016
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ DƢƠNG BÍCH LOAN GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨGIÁO VIÊN THEO CHUẨN GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 TP. Hồ Chí Minh, tháng 10/2016
3. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ DƢƠNG BÍCH LOAN GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO CHUẨN GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 Hƣớng dẫn khoa học: TS.PHAN LONG TP. Hồ Chí Minh, tháng 10/2016
4. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƢỢC: Họ & tên: Dương Bích Loan Giới tính: Nữ Ngày, tháng, năm sinh: 08/01/1979 Nơi sinh: Hậu Giang Quê quán: Huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang Dân tộc: Kinh Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: KV1, phương III, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang Điện thoại cơ quan: 07113.580442; Điện thoại nhà riêng: 0167.989.2345 Fax: 07113.878982 E-mail: dbloanhg@yahoo.com.vn II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1. Trung học chuyên nghiệp: không có 2. Đại học: Hệ đào tạo: Tại chức Thời gian đào tạo từ 8/1998 đến 3/2003 Nơi học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh. Ngành học: Kỹ thuật Điện - Điện tử III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Tháng 4/2005 Sở Lao động - Thương binh và Quản lý nhà nước về dạy nghề đến nay Xã hội tỉnh Hậu Giang i
5. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tp. Hồ Chí Minh, ngày 29 tháng10 năm 2016 Dương Bích Loan ii
6. LỜI CẢM ƠN Đầu tiên cho tôi xin trân trọng cảm ơn TS. Phan Long là người hướng dẫn luận văn tốt nghiệp, đã tận tình dìu dắt, theo dõi và định hướng khoa học cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Xin cho phép tôi gửi lời cảm ơn đến quý Thầy Cô Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy và truyền thụ những kinh nghiệm quý báu cho tôi trong suốt khóa đào tạo sau đại học. Trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu và quý thầy cô Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang và Trường Trung cấp nghề Ngã Bảy đã nhiệt tình phối hợp, góp ý kiến cho luận văn. Cuối cùng xin cảm ơn gia đình, người thân và bạn học đã hỗ trợ, giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp. Xin chân thành cảm ơn! Học viên Dƣơng Bích Loan iii
7. TÓM TẮT Theo mục tiêu Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Phát triển nguồn nhân lực được xác định là một trong ba giải pháp đột phá chiến lược, trong đó chất lượng dạy nghề có vị trí đặc biệt trong việc góp phần quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh nguồn nhân lực và phát triển kinh tế - xã hội. Nếu nói đến chất lượng dạy nghề thì có nhiều việc phải làm, nhưng trong đề tài này chỉ đề cập đến một vấn đề đó là chất lượng đội ngũ giáo viên. Có thể nói rằng giáo viên dạy nghề có vai trò quyết định đối với chất lượng dạy nghề. Với vai trò là người thực hiện chức năng đào tạo nhân tài cho xã hội, là chủ thể quyết định sự phát triển của các Trường, đội ngũ giáo viên dạy nghề phải không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, để từng bước đáp ứng được yêu cầu đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định và nâng cao hiệu quả dạy học trong các Trường Trung cấp nghề tại tỉnh Hậu Giang. Xuất phát từ những vấn đề trên, qua thực tiển công tác, quá trình học tập, người nghiên cứu chọn đề tài:“Giải pháp đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang” làm đề tài luận văn tốt nghiệp. Cấu trúc luận văn gồm những phần chính: - Phần mở đầu gồm: Lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, giới hạn nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu. - Kết quả nghiên cứu: + Chương 1: Cơ sở lý luận về việc đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang: Vài nét về lịch sử nghiên cứu, một số khái niệm được sử dụng trong đề tài (giáo viên dạy nghề, nhiệm vụ giáo viên, đội ngũ giáo viên, chất lượng đội ngũ giáo viên, nội iv
8. dung chuẩn giáo viên dạy nghề), một số nội dung liên quan đến đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề. + Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang: Đặc điểm tự nhiên và tình hình KT-XH của tỉnh Hậu Giang, khái quát sơ lược về Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang và Trường Trung cấp nghề Ngã Bảy, thực trạng về giáo viên dạy nghề, đánh giá chung về thực trạng đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang. + Chương 3: Giải pháp đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang (Cơ sở pháp lý của giải pháp, nguyên tắc đề xuất giải pháp, đề xuất các giải pháp thực hiện). - Phần kết luận: Đề tài sau khi hoàn chỉnh sẽ góp phần tích cực vào việc đảm bảo và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang. Với hy vọng giúp ích cho việc tạo thêm nhiều điều kiện để giáo viên dạy nghề phát triển, yên tâm gắn bó với nghề, đời sống được đảm bảo, nổ lực hết mình cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo. v
9. ABSTRACT According to goals of the social-economic development strategy, Vietnam basically becomes an industrialized country towards modernization in 2020. Development of human resources was identified as one of three strategic solutions, including the quality of vocational training which significantly contributed to competitiveness of human resources and social-economic development. If we must discuss about the quality of vocational training, there were many things to do. However, this thesis only refers to an issue that is the quality of teaching staffs. It can be said that vocational teachers have crucial roles in the quality of vocational training. As people performing the function of training of the talents for the society as well as owners being able to decide the development of colleges, vocational teachers must constantly improve their academic expertise, pedagogical competence, to gradually meet the requirement of quality standard system of vocational teachers regulated by Ministry of Labour, War Invalids and Social Affairs and to improve the effectiveness of teaching in the vocational colleges in Hau Giang province. Basing on such problems, through my practical work and study process, I choose the topic: “Solutions to ensure the quality of teaching staffs according to the standard of vocational teachers in vocational colleges in Hau Giang province” to perform my master thesis. The structure of this thesis includes following main parts: - Introduction: Reasons why choosing the topic, studying purposes, studying subjects, studying objects, studying tasks, studying fields, studying limitation, hypotheses, and studying methods. - Results: + Chapter 1: Rationale for the guarantee of teaching staff quality according to the standard of vocational teachers in vocational colleges in Hau Giang province: A brief of history of study, some concepts used in the thesis (vocational trainers, teacher responsibilities, the quality of teachers, the standard content of vocational vi
10. teachers), some content related to quality assurance basing on standard of vocational teachers. + Chapter 2: The quality of teachers in vocational colleges in Hau Giang province: Characteristics of natural and socio-economic situation of Hau Giang, overview of Hau Giang and Nga Bay Vocational Colleges, the status of vocational teachers, evaluation of the situation to ensure the quality of teachers in vocational colleges in Hau Giang province. + Chapter 3: Solutions to ensure the quality of teachers according to the standard of vocational teachers in vocational colleges of Hau Giang provice (the legal basis of the solutions, the principles of proposition for solutions, to offering the solutions). - Conclusion: The completed thesis will contribute to ensure and improve the quality of teaching staffs according to the standard of vocational teachers in vocational colleges in Hau Giang province. Hopefully this thesis can propose more useful conditions to help vocational teachers improving, satisfying with their job and trying their best for career of education and training. vii
11. MỤC LỤC LÝ LỊCH KHOA HỌC i LỜI CAM ĐOAN ii LỜI CẢM ƠN iii TÓM TẮT iv ABSTRACT vi MỤC LỤC viii DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT xi DANH SÁCH CÁC HÌNH xii DANH SÁCH CÁC BẢNG xiii PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục tiêu nghiên cứu 3 3. Đối tƣợng nghiên cứu 3 4. Khách thể nghiên cứu 4 5. Nhiệm vụ nghiên cứu 4 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4 7. Giả thuyết nghiên cứu 4 8. Các phƣơng pháp nghiên cứu 4 CHƢƠNG 1 6 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG GIÁO VIÊN THEO CHUẨN GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ CÁC TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG 6 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6 1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nƣớc 6 1.1.2. Các nghiên cứu trong nƣớc 7 1.2 Cơ sở pháp lý 9 1.3. Những khái niệm đƣợc sử dụng trong đề tài 10 1.3.1. Giáo viên 11 1.3.2. Giáo viên dạy nghề 11 1.3.3. Nhiệm vụ của giáo viên 11 1.3.4. Quyền hạn của giáo viên 12 1.3.5. Dạy nghề 13 1.3.6. Đội ngũ giáo viên 13 1.3.7. Chất lƣợng, chất lƣợng đội ngũ giáo viên 14 1.4. Nội dung Chuẩn giáo viên dạy nghề 15 1.4.1. Tiêu chí 15 viii
12. 1.4.2. Tiêu chuẩn 15 1.4.3. Chuẩn giáo viên dạy nghề 16 1.5. Giải pháp 21 1.6. Một số nội dung liên quan đến đảm bảo chất lƣợng đội ngũ GV theo chuẩn GVDN 21 1.6.1. Số lƣợng đội ngũ GVDN 21 1.6.2. Cơ cấu đội ngũ GVDN 22 1.6.3. Phẩm chất đạo đức của đội ngũ GVDN 23 1.6.4. Phẩm chất chính trị của đội ngũ GVDN 23 1.6.5. Trình độ chuyên môn đội ngũ GVDN 24 1.6.6. Kỹ năng nghề cho đội ngũ GVDN 24 1.6.7. Nghiệp vụ sƣ phạm và nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ GVDN 25 1.6.8. Sự cần thiết phải đảm bảo chất lƣợng đội ngũ GV 25 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 28 CHƢƠNG 2 29 THỰC TRẠNG CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG 29 2.1. Đặc điểm tự nhiên và tình hình KT-XH của tỉnh HG 29 2.1.1. Giới thiệu chung 29 2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội 29 2.2. Khái quát sơ lƣợc về Trƣờng TCN tỉnh HG và Trƣờng TCN Ngã Bảy 30 2.2.1. Chức năng, nhiệm vụ của các Trƣờng TCN tỉnh HG 31 2.2.2. Mục tiêu chung của các Trƣờng TCN tỉnh HG 31 2.2.3. Trang thiết bị của các Trƣờng TCN tỉnh HG 33 2.2.4. Tổ chức bộ máy của các Trƣờng TCN tỉnh HG 33 2.2.5. Về số lƣợng và cơ cấu đội ngũ GV 34 2.3. Thực trạng GVDN tại các cơ sở dạy nghề tại tỉnh Hậu Giang 35 2.4. Khảo sát thực trạng về chất lƣợng đội ngũ GV theo chuẩn GVDN tại các Trƣờng TCN tỉnh HG 37 2.4.1. Thực trạng về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, lối sống của đội ngũ GV (Tiêu chí 1): 37 2.4.2. Khảo sát thực trạng về năng lực chuyên môn (Tiêu chí 2) 42 2.4.3. Khảo sát thực trạng về năng lực sƣ phạm dạy nghề (Tiêu chí 3) 48 2.4.4. Khảo sát thực trạng về năng lực phát triển nghề nghiệp, NCKH (Tiêu chí 4) 58 2.5. Đánh giá chung về thực trạng đảm bảo chất lƣợng đội ngũ GV các Trƣờng TCN tỉnh HG 61 2.5.1. Mặt đƣợc 61 ix
13. 2.5.2. Mặt tồn tại 62 2.5.3. Nguyên nhân những mặt tồn tại 62 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 64 CHƢƠNG 3 66 GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO CHUẨN GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG 66 3.1. Cơ sở pháp lý của giải pháp 66 3.2. Nguyên tắc đề xuất giải pháp 67 3.2.1. Các Văn kiện của Đảng, văn bản của Nhà nƣớc 67 3.2.2. Định hƣớng phát triển của các Trƣờng TCN tỉnh HG 68 3.3. Đề tài đề xuất các giải pháp đảm bảo chất lƣợng đội ngũ GV theo chuẩn GVDN tại các Trƣờng TCN tỉnh HG 68 3.3.1. Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, lối sống của GVDN tại các Trƣờng TCN tỉnh HG 68 3.3.2. Thực hiện tốt công tác nhận xét, đánh giá chuyên môn, nghiệp vụ đội ngũ GVDN các Trƣờng TCN tỉnh HG 70 3.3.3. Tổ chức thực hiện công tác đào tạo, bồi dƣỡng nâng cao năng lực chuyên môn của GVDN 71 3.3.4. Bồi dƣỡng kỹ năng nghiên cứu khoa học 74 3.3.5. Thực hiện chế độ chính sách đối với đội ngũ GVDN tại các Trƣờng TCN tỉnh HG 74 3.3.6. Bồi dƣỡng, nâng cao kỹ năng nghề cho GV 76 3.4. Kiểm nghiệm giải pháp nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên dạy nghề theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trƣờng Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang 78 3.4.1. Mục đích 78 3.4.2. Nội dung 78 3.4.3. Đối tƣợng: 78 3.4.4. Phƣơng pháp và công cụ 78 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 84 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO 89 PHỤ LỤC 91 x
14. DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBQL Cán bộ quản lý CNH-HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CĐ, ĐH Cao đẳng, Đại học DN Dạy nghề ĐTN Đào tạo nghề ĐBSCL Đồng Bằng Sông Cửu Long GD Giáo dục GD&ĐT Giáo dục & Đào tạo GDNN Giáo dục nghề nghiệp GV Giáo viên GVDN Giáo viên dạy nghề SCN Sơ cấp nghề KHCN Khoa học - Công nghệ KHKT Khoa học - Kỹ thuật KHQL Khoa học Quản lý KT-XH Kinh tế - Xã hội HG Hậu Giang LĐTBXH Lao động - Thương binh & Xã hội NCKH Nghiên cứu Khoa học PGS.TS Phó Giáo sư Tiến sĩ SPKT Sư phạm Kỹ thuật TC-HC-TV Tổ chức - Hành chính - Tài vụ TCN Trung cấp nghề UBND Ủy ban nhân dân xi
15. DANH SÁCH CÁC HÌNH TÊN HÌNH TRANG Hình 1.1: Sơ đồ mô hình đào tạo giáo viên kỹ thuật ở trình độ Đại học cho các Trường THCN-Dạy nghề 12 Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của nhà trường 33 Hình 2.2: Biểu đồ cơ cấu GVDN tại các Trường TCN tỉnh HG 35 Hình 2.3: Biểu đồ khảo sát ý kiến về thực trạng đội ngũ GVDN của tỉnh HG 36 Hình 2.4: Biểu đồ kết quả khảo sát về mức sống của GVDN tại các Trường TCN HG . 37 Hình 2.5: Biểu đồ thực trạng trình độ chuyên môn của GVDN 45 Hình 2.6: Biểu đồ thực trạng về kỹ năng nghề của GVDN 47 Hình 2.7: Biểu đồ thực trạng Trình độ sư phạm của GVDN 53 Hình 2.8: Biểu đồ khảo sát ý kiến về kỹ năng truyền đạt của GVDN. 54 Hình 2.9: Biểu đồ kết quả khảo sát ý kiến GVDN về NCKH 60 xii
16. DANH SÁCH CÁC BẢNG TÊN BẢNG TRANG Bảng 2.1: Danh mục nghề đào tạo và dự kiến tuyển sinh 32 Bảng 2.2: Cơ cấu theo bộ phận 34 Bảng 2.3: Thực trạng phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị của đội ngũ GV 39 Bảng 2.4: Thực trạng về năng lực chuyên môn 42 Bảng 2.5: Thống kê trình độ giáo viên 43 Bảng 2.6: Thống kê trình độ ngoại ngữ 45 Bảng 2.7: Thống kê trình độ Tin học . 46 Bảng 2.8: Thống kê kỹ năng nghề của đội ngũ giáo viên 47 Bảng 2.9: Thực trạng về năng lực sư phạm dạy nghề 49 Bảng 2.10:Thống kê trình độ nghiệp vụ sư phạm 53 Bảng 2.11:Thống kê số lượng GV tham gia học tập, bồi dưỡng 55 Bảng 2.12: Thực trạng về năng lực phát triển nghề nghiệp, NCKH 58 Bảng 3.1: Đánh giá mức độ cần thiết và khả thi của các giải pháp 79 đề xuất . xiii
17. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Mỗi con người sinh ra, lớn lên đều không ngừng học tập và rèn luyện để nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn, góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Trong suốt quá trình phát triển GD nói chung và DN nói riêng, người GV luôn khẳng định vai trò then chốt đối với chất lượng đào tạo. Mà chất lượng đào tạo là một trong những vấn đề được quan tâm và đề cập rất nhiều đối với toàn đảng, toàn dân ta hiện nay. Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX) nêu: "Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu Khẩn trương đào tạo, bổ sung và nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục trong các trường dạy nghề Mở rộng hợp tác quốc tế để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo ”. [4;1] Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 (khoá X) của Đảng nhấn mạnh: “Chú trọng đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề Củng cố và mở rộng các trường đào tạo giáo viên dạy nghề theo khu vực trên phạm vi cả nước”. [1;1] Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng khẳng định: “Phát triển GD&ĐT là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy CNH-HĐH, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng nhanh và bền vững”. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu, phát triển GD&ĐT nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”; Với giải pháp đề ra: “phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”.[2;45] Mặc dù, GD&ĐT là vấn đề được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm hàng đầu từ nhiều năm qua, nhưng thấy rằng: Bên cạnh những thuận lợi cũng còn không kém phần khó khăn, phấn đấu trong những năm tới tạo 1
18. chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả GD&ĐT để đáp ứng nhu cầu ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của Nhân dân. Yêu cầu phát triển quy mô, nhưng phải đảm bảo chất lượng, nâng cao hiệu quả GD&ĐT, một lĩnh vực không kém phần quan trọng là ĐTN phải đạt chất lượng và hiệu quả. Đội ngũ GV cũng chính là nhân tố quan trọng quyết định chất lượng trong GD&ĐT nói chung và ĐTN nói riêng. Tác giả Nghiêm Đình Vỳ đã đề cập đến việc đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ GV là yếu tố quyết định đảm bảo chất lượng GD:“Giáo dục là con đường căn bản để chấn hung dân tộc, nền tảng của sự tiến bộ xã hội, nâng cao dân trí, thúc đẩy con người phát triển toàn diện. Vận nước hung suy phụ thuộc vào giáo dục. Đại kế giáo dục, người thầy là gốc. Có thầy tốt mới có giáo dục tốt. Trong lịch sử từ ngàn xưa, nhà giáo luôn coi trọng “Tôn sư trọng đạo” là một truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta và không ngừng được vun đấp, phát triển”. [14;151] Luật Giáo dục nghề nghiệp nêu: “Phát triển GD là quốc sách hàng đầu để nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Điều 19, Luật Giáo dục nghề nghiệp quy định về đăng ký hoạt động GDNN phải có đủ điều kiện “Có đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp đạt tiêu chuẩn về chuyên môn, nghiệp vụ, đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu” cho thấy rằng đội ngũ GV giữ một vị trí rất quan trọng trong các trường. [10;13] Trong một bài viết của tác giả Nguyễn Tiến Dũng, Tổng cục dạy nghề: Thực trạng dạy nghề mặc dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, nhưng DN ở nước ta vẫn còn những tồn tại “các điều kiện bảo đảm chất lượng dạy nghề còn bất cập; GVDN còn thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng”. [14;200] Trên địa bàn tỉnh HG hiện nay: Có 01 Trường Cao đẳng nghề (ngoài công lập), 02 Trường Trung cấp nghề, 01 Trường Trung cấp chuyên nghiệp và 01 Trường cao đẳng cộng đồng có tham gia đào tạo nghề. Với tình hình công tác tuyển sinh ngày càng trở nên khó khăn là một trong những mặt hạn chế trong công tác đào tạo của các Trường, đặc biệt là công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Một số GV các Trường còn thiếu, còn hạn chế về 2
19. năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới GD&ĐT. Thời gian qua, có nhiều nghiên cứu tìm giải pháp thực hiện tốt một số vấn đề trong ĐTN nhưng chưa có nghiên cứu nào về đảm bảo chất lượng đội ngũ GV theo chuẩn GVDN tại các Trường TCN tỉnh HG. Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn đã nêu ở trên thì việc nghiên cứu đảm bảo chất lượng đội ngũ GVDN của các Trường TCN trên địa bàn tỉnh HG có một ý nghĩa quan trọng và vô cùng cần thiết. Chính bởi vì muốn sự nghiệp GD&ĐT phát triển, muốn chất lượng ĐTN ngày càng được nâng lên đáp ứng được yêu cầu đổi mới và xây dựng chuẩn đầu ra có nhiều yếu tố, trong đó không thể thiếu yếu tố quan trọng là đội ngũ GVDN và việc phải làm thế nào để đội ngũ GV đảm bảo theo chuẩn GVDN theo quy định của Bộ LĐTBXH. Với công việc hiện tại, bản thân đang công tác tại Phòng Dạy nghề của Sở LĐTBXH tỉnh HG, thực hiện công tác quản lý nhà nước về dạy nghề từ năm 2005 đến nay (đã được 12 năm), việc chọn nội dung nghiên cứu cũng có nhiều thuận lợi trong việc nghiên cứu thực trạng và giải pháp hữu ích cho công tác quản lý ĐTN tại các Trường trên địa bàn tỉnh, cũng như giúp ích rất nhiều cho công tác chuyên môn về sau. Chính vì vậy mà bản thân đã tâm huyết chọn đề tài: “Giải pháp đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn giáo viên dạy nghề tại các Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang” để làm đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp chương trình đào tạo thạc sĩ chuyên nghành Giáo dục học. 2. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề và đề xuất được các giải pháp để đội ngũ GV đạt các tiêu chí theo chuẩn GVDN tại các Trường TCN tỉnh HG. 3. Đối tƣợng nghiên cứu Bốn tiêu chí và 16 tiêu chuẩn của Chuẩn giáo viên dạy nghề do Bộ LĐTBXH quy định và các giải pháp đảm chất lượng đội ngũ GV theo chuẩn GVDN tại các Trường TCN tỉnh Hậu Giang. 3
20. 4. Khách thể nghiên cứu Đội ngũ giáo viên dạy nghề tại các trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang 5. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lý luận về đảm bảo chất lượng đội ngũ GV đào tạo nghề theo chuẩn GVDN được quy định Thông tư số 30/2010/TT-BLĐTBXH, ngày 29/9/2010 của Bộ LĐTBXH quy định chuẩn GV, giảng viên dạy nghề. - Đánh giá thực trạng đội ngũ GV đang công tác tại Trường TCN trên địa bàn tỉnh HG. - Các giải pháp đảm bảo chất lượng GV theo chuẩn GVDN tại các Trường TCN tỉnh HG. - Kiểm nghiệm để đánh giá tính thực tiễn và khả thi của các giải pháp bằng cách xin ý kiến của chuyên gia về giải pháp đảm bảo chất lượng GV theo chuẩn GVDN tại các Trường TCN trên địa bàn tỉnh HG. 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Trên địa bàn tỉnh Hậu Giang, có Trường đại học, Trường Cao đẳng cộng đồng, Trường Trung cấp chuyên nghiệp, Trường Trung cấp nghề. Nhưng người nghiên cứu chỉ giới hạn khảo sát thực trạng GVDN và đề xuất giải pháp đảm bảo chất lượng đội ngũ GVDN theo chuẩn GVDN tại 2 Trường TCN: Trường Trung cấp nghề tỉnh Hậu Giang và Trường Trung cấp nghề Ngã Bảy. 7. Giả thuyết nghiên cứu Nếu Giáo viên dạy nghề các Trường TCN tỉnh HG chưa đạt chuẩn GVDN theo quy định của Bộ LĐTBXH thì không được tham gia giảng dạy thì các giải pháp để đảm bảo chất lượng GV theo chuẩn GVDN như người nghiên cứu đề xuất thì chất lượng đội ngũ GV tại các Trường TCN của tỉnh HG sẽ được đảm bảo đạt chuẩn theo quy định và việc dạy - học có hiệu quả hơn. 8. Các phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi Tìm hiểu thực trạng các tiêu chí; tiêu chuẩn của Bộ LĐTBXH quy định đối với các giáo viên dạy nghề của các Trường Trung cấp nghề tại tỉnh Hậu 4
21. Giang thông qua phiếu bảng hỏi cho lãnh đạo quản lý và giáo viên dạy nghề của các trường. - Phương pháp phỏng vấn Tìm hiểu thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề theo các tiêu chí, tiêu chuẩn do bộ LĐTBXH quy định thông qua trò chuyện, trao đổi với lãnh đạo quản lý và giáo viên dạy nghề của các trường. Sau khi tổng hợp bằng phương pháp điều tra bảng hỏi, nếu thấy có những vấn đề chưa thống nhất trong trong đánh giá của các đối tượng khảo sát thì sử dụng phương pháp này để trao đổi với các lãnh đạo đơn vị tìm hiểu thêm về những khó khăn, vướng mắc và thăm dò giải pháp để khắc phục đạt hiệu quả hơn. - Phương pháp chuyên gia Lấy ý kiến chuyên gia là lãnh đạo quản lý dạy nghề; lãnh đạo các Trường TCN; Lãnh đạo Sở Lao động – Thương binh và Xã hội. Những người có nhiều năm kinh nghiệm để lấy ý kiến về tính thực tiễn và khả thi để hiệu chỉnh các giải pháp cho đạt yêu cầu. - Phương pháp thống kê Đề tài sử dụng phép thống kê tính phần trăm qua các số liệu thu được từ khảo sát bằng phiếu bảng hỏi, so sánh, phân tích các số liệu về kết quả khảo sát thực trạng chất lượng đội ngũ GV theo chuẩn GVDN đã được quy định tại 2 Trường TCN trên địa bàn tỉnh HG và rút ra kết luận. 5
22. CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG GIÁO VIÊN THEO CHUẨN GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ CÁC TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỈNH HẬU GIANG 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nƣớc Tác giả Gilles Laflamme (1993), Vocational training - Internationalperspectives: Nghiên cứu nêu khái quát và tổng kết việc giáo dục và dạy nghề một số quốc gia thành công trong đào tạo nghề có chất lượng như ở Mỹ, Pháp, Đức, Nhật. Trong rất nhiều tài liệu vấn đề chất lượng đội ngũ GV đã được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu và đều thống nhất quan điểm chung, đội ngũ GV đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp GD&ĐT và phát triển GD của mỗi quốc gia. Ở một số nước như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Đức, Singapo, luôn xem yếu tố GV là điều kiện quyết định của sự nghiệp GD&ĐT. Khi quyết định đưa GD Hoa Kỳ lên hàng đầu thế giới trong thế kỷ XXI, Chính phủ Hoa Kỳ đã lấy giải pháp GV làm then chốt. Đó là tiêu chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa và nâng cao chất lượng GV trên các vị thế nghề nghiệp, nhân cách và xã hội. Như vậy, các nước này xem việc đãi ngộ vật chất, điều kiện làm việc và địa vị xã hội cho GV là giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng đội ngũ GV. Bộ GD Hoa kỳ đưa ra định hướng phát triển GD: “tăng cường đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và phát triển chuyên môn, nghiệp vụ”. [56]. Để đảm bảo chất lượng đội ngũ GV, trong nhiều tác phẩm và công trình nghiên cứu các nhà khoa học giáo dục, nhà sư phạm lớn trên thế giới như: R.R.Singh, V.A Xukhomlinxki cho rằng muốn nâng cao chất lượng đội ngũ GV thì phải dự giờ và phân tích sư phạm tiết dạy. Tạp chí nghiên cứu giáo dục đại học (2013) về kinh nghiệm đào tạo bồi dưỡng GV ở Mỹ đã cho rằng Sự thành công của nước Mỹ được quyết 6