Luận văn Dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng cho học sinh lớp 11 truờng THPT Bình Sơn - Hòn Ðất - Kiên Giang (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng cho học sinh lớp 11 truờng THPT Bình Sơn - Hòn Ðất - Kiên Giang (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ MAI VĂN CẢNH DẠY HỌC THEO NHÓM MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG CHO HỌC SINH LỚP 11 TRUỜNG THPT BÌNH SƠN - HÒN ÐẤT-KIÊN GIANG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 S KC 0 0 4 8 3 7 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 4/2016
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ MAI VĂN CẢNH DẠY HỌC THEO NHÓM MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG CHO HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN-HÒN ĐẤT-KIÊN GIANG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2016
3. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ MAI VĂN CẢNH DẠY HỌC THEO NHÓM MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG CHO HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN-HÒN ĐẤT-KIÊN GIANG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 Người hướng dẫn TS: PHAN GIA ANH VŨ Tp. Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2016
4. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC: Họ & tên: Mai Văn Cảnh Giới tính: Nam Ngày 01 tháng 5năm sinh 1975 Nơi sinh: Bình Trị Thiên (nay là tỉnh Quảng Bình) Quê quán: xã Quảng Trường huyện Quảng Trạch tỉnh Quảng Bình Dân tộc: Kinh Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: Tổ 4, ấp Thuận Hòa, xã Bình Sơn, huyện Hòn đất, tỉnh Kiên Giang. Điện thoại cơ quan: Điện thoại nhà riêng: DĐ: 0976 057 676 Fax: E-mail: mvcanh1975@gmail.com II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO: 1. Hệ Cao Đẳng: Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 1995 đến 1999 Nơi học (Trường Cao đẳng Sư phạm Kĩ thuật Vĩnh Long). Ngành học: Cơ khí chế tạo máy. 2. Đại học: Hệ đào tạo: Tại chức Thời gian đào tạo từ 2002 đến 2004 Nơi học (Trường Đại học SPKT Tp Hồ Chí Minh). Ngành học: Cơ khí chế tạo máy Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệp: Thực tập tốt nghiệp. Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: Người hướng dẫn: Thầy Phan Minh Thanh. III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC: Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm 2002 GV Trung tâm KTTH-HN Hòn Đất Giáo viên đứng lớp 2006 đến GV Trường THPT Bình Sơn Hòn Đất Giáo viên đứng lớp nay
5. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, những gì tôi viết trong luận văn này là do sự tìm hiểu và nghiên cứu của bản thân, nếu có trích lục của tác giả khác thì có dẫn chứng. Luận văn này là trung thực do sự tìm hiểu của bản thân với các kết quả, số liệu chưa được công bố trong bất kì công trình khác. Tp. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 8 năm 2015 (Kí và ghi rõ họ và tên) Mai Văn Cảnh i
6. LỜI CẢM TẠ Để hoàn thành khóa học và hoàn thành luận văn này, tác giả đã nhận được nhiều sự quan tâm, giúp đỡ từ phía các Thầy (Cô) giáo, đồng nghiệp, bạn bè và các em học sinh. Tôi xin trân trọng tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Đặc biệt, Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành đến thầy giáo Tiến sĩ. PHAN GIA ANH VŨ đã tận tình chỉ dẫn, hướng dẫn, giảng giải, giải thích và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Em xin chân thành cám ơn Cô cố vấn cao học PGS.TS. Dương Thị Kim Oanh, cùng Ban lãnh đạo trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuật lợi để em học tập tại trường. Quý Thầy (Cô) giáo Viện sự phạm kỹ thuật, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành các chuyên đề học tập của mình. Phòng Sau đại học, Thư viện trường đã giúp đỡ em trong học tập, nghiên cứu trong suốt khóa học. Ban giám hiệu và quý thầy cô trong tổ và các em học sinh trường THPT Bình Sơn đã tạo điều kiện và giúp đỡ em trong quá trình triển khai thực nghiệm sư phạm. Em xin chân thành cám ơn gia đình, các anh (chị) cùng khóa học đã nhiệt tình trao đổi trong học tập và bạn bè luôn động viên trong suốt thời gian học tập. Sau cùng, em xin gửi lời chúc sức khỏe và hạnh phúc đến Thầy (Cô) giáo, bạn bè và những người đã giúp đỡ. Tp. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 8 năm 2015 Tác giả Mai Văn Cảnh ii
7. TÓM TẮT LUẬN VĂN Dạy học theo nhóm là một trong những phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, trong đó, lớp học được chia ra nhiều thành nhiều nhóm nhỏ hoạt động. Môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là môn học trong chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp nhằm cung cấp kiến thức, kĩ năng, kĩ thuật, thái độ ban đầu cho học sinh (HS) phổ thông; Giúp HS thấy được những đòi hỏi về phẩm chất, năng lực và yêu cầu của nghề đối với người lao động, qua đó có sự lựa chọn nghề và định hướng trong học tập. Trong dạy học theo nhóm giáo viên (GV) không chỉ cung cấp các kiến thức mới mà quan trọng hơn là dạy HS cách học, cách tìm tòi, phát hiện ra các kiến thức mới để lĩnh hội, đem lại niềm vui hứng thú trong học tập. Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn, trước những đổi mới chung của nền giáo dục Việt Nam và định hướng đổi mới phương pháp giảng dạy ở nhà trường phổ thông và cùng với việc thực tiễn giảng dạy môn nghề tin học văn phòng trong những năm qua tôi nhận thấy cần sự đổi mới trong cách vận dụng phương pháp dạy học vào môn học gắn liền với nhu cầu người học. Vì thế tôi mạnh dạn chọn đề tài: "DẠY HỌC THEO NHÓM MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG CHO HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN - HÒN ĐẤT - KIÊN GIANG" để nghiên cứu trong luận văn thạc sĩ. Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung chính của luận văn gồm có ba chương: Chương 1: Cơ sở lý luận Chương 2: Thực trạng việc dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng lớp 11 tại Trường THPT Bình Sơn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang Chương 3: Thiết kế và thực nghiệm sư phạm mười bài dạy học theo nhóm trong môn nghề tin học văn phòng lớp 11 Người nghiên cứu chỉ khảo sát Trường THPT Bình Sơn trong phạm vi huyện Hòn Đất. Thông qua việc nghiên cứu các cơ sở lý luận, các văn bản của Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT, kết quả khảo sát từ phía HS, phiếu trao đổi ý kiến với GV, người nghiên iii
8. cứu đưa ra thiết kế và thực nghiệm sư phạm mười bài dạy học theo nhóm phù hợp với tám kiểu bài lên lớp ở trường THPT hiện nay để nâng cao chất lượng của hoạt động dạy nghề phổ thông. iv
9. ABSTRACT Group instruction is one of the educational systems which students are center, in case, classes are divided into some small groups. Microsoft office vocational school for students in grade 11 is a subject in school education programs, helps to improve students’ knowledge, capabilities and their attitude for their careers in the future. The Microsoft office vocational school also provides a world class knowledge about different choices so the students can practically make their choices before they enter into the reality of the life. In addition to that. These programs also helps the youth understand the truth value of labor. In group instruction method, teachers not only provide knowledge, but more importantly they teach students how to learn, how to search, discover the new knowledge to comprehend and find out the excitement in learning. From the theoretical basis and the practical, as well as the change of Vietnamese education and orienting the change of teaching at high school and having taught Microsoft office vocational school directly recent years. Therefore, I find out that it is necessary to apply the innovation in teaching methods associated with the needs of learners. This is also the reason for me to do the thesis: “Group instruction in Microsoft office vocational school for students in grade 11 at Binh Son high school in Hon Dat in Kien Giang” for the master’s degree. Thesis has Introduction, conclusion, and three parts. Part I: Theories Part II: the realities of the Group instruction in Microsoft office vocational school for students in grade 11 at Binh Son high school in Hon Dat district in Kien Giang province. Part III: Designing and experimentally teaching ten lessons in groups in Microsoft office vocational school for students in grade 11. v
10. The researcher only studied all students in grade 11 at Binh Son high school in Hon Dat district. Based on the information, the theories, the permission from the Education Department in Hon Dat district, the suggestions from the students, teacher’ s exchanged idea papers, the researcher has given the design and experimental teaching ten lessons in groups appropriated with 8 types of lessons at high school in order to improve activities at the vocational schools. vi
11. MỤC LỤC Trang tựa Lời cam đoan i Lời cảm tạ ii Tóm tắt luận văn iii Abstract v Mục lục vii Danh mục các chữ viết tắt xiii Danh mục các bảng xiv PHẦN A. MỞ ĐẦU 1 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 2. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 3 4. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU 3 5. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 4 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4 7. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI 5 PHẦN B. NỘI DUNG 6 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM MÔN HỌC NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11 6 1.1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 6 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài 6 1.1.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước 9 1.2. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ PHỔ THÔNG 11 1.3. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ DẠY HỌC THEO NHÓM 13 1.3.1. Khái niệm nhóm 13 1.3.2. Dạy học 14 1.3.3. Dạy học theo nhóm 15 1.3.4. Dạy nghề phổ thông 17 vii
12. 1.3.5. Nghề Tin học văn phòng 11. 18 1.3.6. Phương pháp dạy học 19 1.3.7. Hình thức tổ chức dạy học 22 1.4. CƠ SỞ TÂM LÝ HỌC CỦA VIỆC TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11 BẰNG HÌNH THỨC DẠY HỌC THEO NHÓM 26 1.4.1. Thuyết kiến tạo 26 1.4.2. Học thuyết lịch sử văn hóa về sự phát triển các chức năng tâm lý của Alvin Toffler 27 1.5. CƠ SỞ LÝ LUẬN DẠY HỌC 28 1.5.1. Logic các khâu của quá trình dạy học 28 1.5.2. Tính chất của quá trình dạy học 29 1.5.3. Các nguyên tắc dạy học 30 1.5.4. Các quan điểm dạy học hiện đại 30 1.6. TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO NHÓM 34 1.6.1. Tư tưởng then chốt của dạy học theo nhóm 34 1.6.2. Đặc trưng học tập dạy học theo nhóm 34 1.6.3. Nguyên tắc cần thực hiện khi tổ chức hoạt động nhóm trong dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 36 1.6.4. Các trường hợp sử dụng hình thức tổ chức hoạt động nhóm trong dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 theo cách thức hoạt động 37 1.7. ĐIỀU KIỆN CƠ SỞ VẬT CHẤT ĐỂ TỔ CHỨC DẠY HOC NHÓM MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11, PHƯƠNG TIỆN - THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ THIẾT KẾ BÀI DẠY DẠY HỌC THEO NHÓM 49 1.7.1. Điều kiện cơ sở vật chất 49 1.7.2. Phương tiện - thiết bị dạy học 50 1.7.3. Thiết kế bài dạy dạy học theo nhóm 50 1.8. KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HS 53 Kết luận chương 1 55 viii
13. Chương 2: THỰC TRẠNG VIỆC DẠY HỌC THEO NHÓM MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11 TẠI TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN HÒN ĐẤT - KIÊN GIANG 58 2.1. GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN HUYỆN HÒN ĐẤT, TỈNH KIÊN GIANG 58 2.1.1. Chức năng và nhiệm vụ của Trường THPT Bình Sơn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang 58 2.1.2.Chức năng và nhiệm vụ của tổ bộ môn (Toán-Lý-Tin học) 59 2.2. Giới thiệu về nghề tin học văn phòng lớp 11 60 2.2.1. Mục tiêu của chương trình môn nghề tin học văn phòng 60 2.2.2. Nội dung tổng quan về chương trình môn học nghề tin học văn phòng 62 2.2.3. Nội dung cụ thể môn học nghề tin học văn phòng 62 2.2.4. Nội dung quy định số cột điểm tối thiểu môn nghề tin học văn phòng . 63 2.3. Khảo sát thực trạng giảng dạy môn nghề tin học văn phòng lớp 11 tại trường THPT Bình Sơn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang. 63 2.3.1. Những thuận lợi khi dạy môn nghề tin học văn phòng lớp 11 64 2.3.2. Những khó khăn khi dạy môn nghề tin học văn phòng lớp 11 64 2.3.3. Các phương pháp dạy học thường được thầy cô sử dụng khi tổ chức dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 65 2.3.4. Khi tổ chức dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 Thầy/Cô có dạy học theo nhóm không 65 2.3.5. Khi tổ chức dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng lớp 11 Thầy/Cô có tiến hành trình chiếu các dạy thực hành không 66 2.3.6. Thầy/Cô có quan tâm đến việc đổi mới PP dạy học trong môn nghề tin học văn phòng lớp 11 không 66 2.3.7. Thầy/Cô có nhận xét gì về thái độ học nghề tin học văn phòng của HS 66 2.3.8. Theo Thầy/Cô môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là 67 2.3.9. Khi dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 Thầy/Cô cảm thấy 67 2.3.10. Theo Thầy/Cô số giờ lý thuyết môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là ix
14. 67 2.3.11. Theo Thầy/Cô số giờ thực hành môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là 68 2.3.12. Theo Thầy/Cô có nên áp dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng lớp 11 68 2.3.13. Theo Thầy/Cô các kiến thức trong môn nghề tin học văn phòng lớp 11 có được áp dụng vào thực tiễn hay không 68 2.3.14. Khi dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11, mức độ tích cực của Thầy/Cô là 69 2.3.15. Trước khi vào lớp để dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 Thầy/Cô cảm thấy như thế nào 69 2.3.16. Thầy/Cô sử dụng nguồn tài liệu nào cho việc dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 69 2.3.17. Nguồn thông tin bổ sung mà Thầy/Cô thường tìm kiếm để hỗ trợ cho việc dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là 70 2.3.18. Mức độ yêu thích môn nghề tin học văn phòng lớp 11 của Thầy/Cô là 70 2.3.19. Các kinh nghiệm phát huy được tính tích cực của HS mà Thầy/Cô rút ra từ việc dạy môn nghề tin học văn phòng lớp 11. 71 2.4. Khảo sát thực trạng về quá trình học tập môn nghề tin học văn phòng của học sinh tại trường THPT Bình Sơn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang. 71 2.4.1. Các phương pháp dạy học mà Thầy/Cô sử dụng khi dạy môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là: 71 2.4.2.Theo em, môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là: 72 2.4.3. Khi học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 em cảm thấy: 73 2.4.4. Theo em số giờ học lý thuyết môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là: 74 2.4.5. Theo em số giờ học thực hành môn nghề tin học văn phòng lớp 11 là 76 2.4.6. Sự cần thiết áp dụng hình thức tổ chức dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng lớp 11 77 x
15. 2.4.7. Các kiến thức trong môn nghề tin học văn phòng lớp 11 có được áp dụng vào thực tiễn hay không 78 2.4.8. Khi học tập môn nghề tin học văn phòng lớp 11, mức độ tích cực của em là 79 2.4.9. Trước khi vào lớp để học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 em cảm thấy như thế nào 80 2.4.10. Em sử dụng nguồn tài liệu nào cho việc học môn nghề Tin học văn phòng lớp 11 81 2.4.11. Nguồn thông tin bổ sung mà em thường tìm kiếm để hỗ trợ cho việc học tập môn nghề Tin học văn phòng lớp 11 là 82 2.4.12. Mức độ yêu thích môn nghề Tin học văn phòng lớp 11 của em là 83 2.4.13. Những khó khăn gặp mà em gặp phải khi học tập môn nghề Tin học văn phòng lớp 11 84 2.5. Các nguyên nhân ảnh hưởng đến thực trạng dạy học môn học nghề tin học văn phòng lớp 11 tại trường THPT Bình Sơn huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang . 85 2.5.1. Nguyên nhân chủ quan 85 2.5.2. Nguyên nhân khách quan 85 Kết luận chương 2 87 Chương 3: THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM MỘT SỐ BÀI DẠY HỌC THEO NHÓM TRONG MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11 88 3.1. TÌM HIỂU NỘI DUNG CỦA NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11 . 88 3.1.1. Mục tiêu dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 88 3.1.2. Kế hoạch dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 89 3.2. THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC MÔN NGHỀ TIN HỌC VĂN PHÒNG LỚP 11 90 3.2.1. Lựa chọn hình thức dạy học nhóm phù hợp. 90 3.2.2. Thực hiện đánh giá kết quả học tập 118 3.3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 118 xi
16. 3.3.1. Mục đích thực nghiệm 118 3.3.2. Đối tượng thực nghiệm 118 3.3.3. Tiến hành thực nghiệm 119 3.3.4. Xử lý kết quả thực nghiệm 120 3.3.5. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ thực nghiệm sư phạm 131 Kết luận chương 3 PHẦN C. KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT 135 1. KẾT LUẬN 135 2. ĐỀ XUẤT 136 2.1. Về phía nhà trường 136 2.2. Về phía giáo viên 137 TÀI LIỆU THAM KHẢO 131 PHỤ LỤC xii
17. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ CN Cá nhân GD-ĐT Giáo dục-đào tạo GV Giáo viên HS Học sinh PPCT Phân phối chương trình PPDH Phương pháp dạy học HTTC-DH Hình thức tổ chức - dạy học SGK Sách giáo khoa THPT Trung học phổ thông TV Thành viên PHT Phiếu học tập TS Tiến sĩ PGS Phó giáo sư xiii
18. DANH MỤC CÁC BẢNG 1. BẢNG Bảng 1.1. Phân biệt học tập theo nhóm và dạy học theo nhóm 15 Bảng 1.2 Các nguyên tắc dạy học theo nhóm. 36 Bảng 2.1 Tổng quan về chương trình của môn nghề tin học văn phòng lớp 11. 62 Bảng 2.2 Quy định số cột điểm tối thiểu môn nghề tin học văn phòng lớp 11 63 Bảng 2.3 Kết quả khảo sát những thuận lợi khi dạy môn nghề tin học văn phòng. . 64 Bảng 2.4 Kết quả khảo sát những khó khăn khi dạy môn nghề tin học văn phòng. . 64 Bảng 2.5. Kết quả khảo sát các phương pháp dạy học môn nghề tin học văn phòng. 65 Bảng 2.6 Kết quả khảo sát tổ chức dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 theo nhóm. 65 Bảng 2.7 Kết quả khảo sát tiến hành trình chiếu các bài dạy thực hành 66 Bảng 2.8 Kết quả khảo sát quan tâm đến việc đổi mới PP dạy học 66 Bảng 2.9 Kết quả khảo sát nhận xét về thái độ học nghề của HS 66 Bảng 2.10 Kết quả khảo sát theo Thầy/Cô môn nghề tin học văn phòng 67 Bảng 2.11 Kết quả khảo sát khi dạy học môn nghề Thầy/Cô cảm thấy 67 Bảng 2.12 Kết quả khảo sát số giờ học lý thuyết 67 Bảng 2.13 Kết quả khảo sát số giờ học thực hành 68 Bảng 2.14 Kết quả khảo sát hình thức tổ chức dạy học theo nhóm 68 Bảng 2.15 Kết quả khảo sát các kiến thức trong môn nghề tin học văn phòng lớp 11 68 Bảng 2.16 Kết quả khảo sát mức độ tích cực dạy học của GV 69 Bảng 2.17 Kết quả khảo sát trước khi vào lớp để dạy học 69 Bảng 2.18 Kết quả khảo sát tài liệu dạy học của GV 69 Bảng 2.19 Kết quả khảo sát nguồn thông tin bổ sung để hỗ trợ cho dạy học của GV 70 Bảng 2.20 Kết quả khảo sát mức độ yêu thích môn nghề tin học văn phòng của GV 70 xiv
19. Bảng 2.21 Kết quả khảo sát phương pháp dạy học GV thường áp dụng trong môn nghề tin học văn phòng lớp 11. 71 Bảng 2.22 Kết quả khảo sát môn nghề tin học văn phòng. 72 Bảng 2.23 Kết quả khảo sát khi học môn nghề tin học văn phòng lớp 11. 73 Bảng 2.24 Kết quả khảo sát về số giờ học lý thuyết môn nghề tin học văn phòng lớp 11. 74 Bảng 2.25 Kết quả khảo sát về số giờ học thực hành môn nghề tin học văn phòng lớp 11. 76 Bảng: 2.26 Hình thức tổ chức dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng 77 Bảng 2.27 Kết quả khảo sát các kiến thức trong môn nghề gắn liền với thực tiễn . 78 Bảng 2.28 Kết quả khảo sát mức độ học tập của môn nghề tin học văn phòng lớp 11 79 Bảng 2.29 Kết quả khảo sát trước khi vào lớp học môn nghề tin học văn phòng1 80 Bảng 2.30 Tài liệu HS thường sử dụng cho việc học tập môn nghề tin học văn phòng lớp 11 81 Bảng 2.31 Nguồn thông tin bổ sung mà em thường tìm kiếm 82 Bảng 2.32 Mức độ đánh giá của HS về sự yêu thích môn học 83 Bảng 2.33 Những khó khăn của HS gặp phải khi học tập môn học 84 Bảng: 3.1. Kế hoạch dạy học môn nghề tin học văn phòng lớp 11 89 Bảng 3.2 Mức độ các hoạt động nhóm của HS tham gia trong đợt thực nghiệm. 121 Bảng 3.3 Các mức độ hứng thú của HS khi tham gia vào đợt thực nghiệm 122 Bảng 3.4 Các kĩ năng của HS khi tham gia vào đợt thực nghiệm 122 Bảng 3.5 Các mức độ tự lực của HS khi tham gia vào đợt thực nghiệm 122 Bảng 3.6 Bảng thống kê điểm kiểm tra 1 tiết của 2 lớp đối chứng và thực nghiệm 124 Bảng 3.7. Bảng thống kê điểm tích lũy kiểm tra 1 tiết của 2 lớp ĐC và TN 126 Bảng 3.8 Bảng phân phối tần suất điểm 15 phút lớp TN và ĐC 127 Bảng 3.9 Bảng phân phối tần suất điểm kiểm tra 1 tiết lớp TN và ĐC 128 xv
20. PHẦN A. MỞ ĐẦU 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Cách học của học sinh trong nhà trường phổ thông hiện nay chủ yếu là nghe giảng và ghi chép một cách thụ động, do vậy chất lượng giáo dục không cao. Điều cơ bản là cách học này làm cho học sinh thiếu sáng tạo, không chủ động trong học tập cũng như trong cuộc sống. Vì vậy, một định hướng cơ bản trong đổi mới phương pháp dạy học nói chung và trong dạy nghề phổ thông nói riêng là phải tăng cường tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập. Giáo viên không chỉ cung cấp kiến thức mới mà quan trọng hơn là dạy học sinh cách học, cách phát hiện ra các kiến thức mới để lĩnh hội. Mặt khác, dạy cho học sinh tính tích cực, chủ động sáng tạo trong học tập thì các em sẽ có thói quen tích cực, chủ động, sáng tạo trong công việc và trong cuộc sống. Luật giáo dục 2005 điều 28 yêu cầu "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh" Ngày 23-7-2003, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chỉ thị số: 33/CT-BGD-ĐT năm 2003 về việc tăng cường công tác hướng nghiệp cho học sinh phổ thông. Nội dung chỉ thị đề cập đến sáu vấn đề, trong đó chỉ rõ: "Nâng cao chất lượng và việc mở rộng dạy nghề phổ thông để học sinh tìm hiểu nghề, làm quen với một số kĩ năng lao động nghề nghiệp" Vào ngày 13-6-2012, thủ tướng chính phủ đã phê duyệt quyết định số: 771/QĐ-TTg về "Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020" với mục tiêu tổng quát là đến năm 2020, nền giáo dục nước ta đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế. Theo quyết định này thì chất lượng giáo dục phải nâng cao một cách toàn diện bao gồm: Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học, đáp ứng nhu cầu nhân lực. Như vậy để có được đội ngũ nhân lực chất lượng cao theo định hướng thì việc đổi mới nền giáo dục của nước ta hiện nay là rất cần thiết. Trong lĩnh Trang 1
21. vực giáo dục phổ thông đặc biệt là môn nghề tin học văn phòng tại Trường THPT Bình Sơn trong những năm qua đã gặt hái được nhiều thành công, tiếp cận với tiến bộ khoa học giáo dục, kịp thời cập nhật các nhận định và quan điểm mới trong quá trình giáo dục nghề phổ thông cho học sinh. Bên cạnh đó có những khó khăn nhất định: Người học chưa thật sự có nhu cầu trong học tập, không nắm được các kiến thức cơ bản, không vận dụng được hoặc vận dụng được rất ít vào thực tiễn Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến các hạn chế trên, một trong các nguyên nhân đó là do quá trình tổ chức hoạt động dạy học môn học chưa tạo được thu hút đối với người học, phương pháp dạy học đơn điệu, một chiều, thiếu ứng dụng trong thực tế. Khi giảng dạy tại Trường THPT Bình Sơn - Hòn Đất - Kiên Giang tôi nhận thấy rằng trong những năm qua quá trình học tập của học sinh còn nhiều hạn chế, kết quả học tập vẫn chưa đạt hiệu quả cao và quan trọng hơn hết người học vẫn chưa thật sự làm chủ kiến thức cơ bản, chưa định hướng được nghề, không vận dụng được hoặc vận dụng rất ít kiến thức vào thực tiễn. Đại đa số các em chỉ chọn học đại học hoặc cao đẳng, rất ít học sinh theo học một trường nghề nào đó. Từ những lí do nêu trên tôi cần thấy phải đổi mới dạy học môn nghề tin học văn phòng cho học sinh lớp 11 tại Trường THPT Bình Sơn áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm. Tuy nhiên, có thể khảng định cho đến nay tuy có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề dạy nghề phổ thông và hướng nghiệp. Ở đây, người nghiên cứu muốn nghiên cứu một nghề phổ thông cụ thể tại Trường THPT Bình Sơn, những trường THPT trong tỉnh có điều kiện về trang thiết bị, cơ sở vật chất có thể vận dụng những hình thức tổ chức dạy học theo nhóm trong luận văn này. Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn trên, trước những đổi mới chung của nền giáo dục Việt Nam và định hướng đổi mới phương pháp giảng dạy ở nhà trường phổ thông, cùng với việc thực tiễn giảng dạy môn nghề tin học văn phòng trong những năm qua tôi nhận thấy cần sự đổi mới trong cách vận dụng phương pháp dạy học theo nhóm vào môn học gắn liền với nhu cầu của người học và mang tính thực tiễn nhiều hơn vì thế tôi mạnh dạn chọn đề tài: "Dạy học theo nhóm môn nghề tin học văn phòng cho học sinh lớp 11 Trường THPT Bình Sơn - Hòn Đất - Kiên Giang" nhằm đóng góp sức nhỏ của mình vào Giáo dục và Đào tạo của huyện nhà. Trang 2
22. S K L 0 0 2 1 5 4