Luận văn Dạy học môn kỹ năng và phương pháp dạy nghề theo phương pháp dạy học dựa trên vấn đề tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Dạy học môn kỹ năng và phương pháp dạy nghề theo phương pháp dạy học dựa trên vấn đề tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TRẦN HỮU THI DẠY HỌC MÔN KỸ NĂNG VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY NGHỀ THEO PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT VĨNH LONG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101 S K C0 0 5 1 4 6 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 4/2017
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TRẦN HỮU THI DẠY HỌC MÔN KỸ NĂNG VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY NGHỀ THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT VĨNH LONG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC MÃ SỐ: 60140101 Tp.Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2017
3. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TRẦN HỮU THI DẠY HỌC MÔN KỸ NĂNG VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY NGHỀ THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT VĨNH LONG NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101 Hƣớng dẫn khoa học PGS.TS VÕ THỊ XUÂN Tp.Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2017
4. BO GIAO DUC VA DAO TAO cQNG HOnxA Hqt cHtt NcHiLvt$r merrl TRUONG DAI H9C SI.IPHAM IffTHUAT oj" l{p: runa: THANH PH6 HO CHI MINH BrEN nAN cHAM tuAN vAm r0r NcHIEP THAC slxAnn ?,0t7 r{cA.NH: Gi6o dgc hgc-KH6e 2015 -20L7 B Uqi AOng ch6m LVTN theo QD s[>: 3BZ/QD'DHSPKT-SDH, ngdy A5/.04/2017 Cd m{t chrl rich Hoi done PGS.rS. NgfiAnhTudn Thu 1$ H$i d6ng PGS.IS. Dwang ThL Kim Oanh Hgc vi6n bAo v$ LVTN Trdn H*u Tht MSHV:7480229 Gif,ng vi0n hudng ddn P0S.IS Vd rhiXuAn Gi6ngviBn phf,n bi$n TS, Nguy1n Trkn Nghia PGS,fS, TrdnThiHwang phdp T6N dO tAi LVTN : D1y hpc mdn tri n&ng &phwtng phrtp dgy ngh\ theo phaffig dgy hgc dya tr*n v$n db tqi ffvilng Dgi hpc Sw phgm K! thu$tWnh Long Thlnh vi6n h6i dd K6t qufr b{o v PGS.TS. Ne0 Anh TuSn Nsuy6n TrEn Nehia GS.TS. Trln Thi H . EoAn Thi H Dihm tunn binh fp,Hi Chi Minh, ngdy 22 thdng 4 ndm 2017 TUU r<f HQI}ONG vi&hoftn) {Kj,, Shi rd hpc hdm, hgc vi & hP $n)
5. BO GrAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAr Hec srl PHAM xY rnudr THANH pn6 nd cni urxn :^r-v- PHIEU NHANaaa XET LUAN VAN THAC SY (Dinh cho gifrng vi6n phin biQn) TGn tI6 tii lufln vIn th4c sf: D4y hoc m6n k! nlng & phuong ph6p dqry nghA theo phucrng ph6p day hoc dua tr6n vAn d6 tai trulng E4i hgc Su pham K! thuft Vinh Long T6n tic gii: TRAN HUU THI MSHV: 1480229 Ngirnh: Gi6o dpc hgc Kh6a:2014-2015 Dinh hutimg: I/ng dgng Hg vi t6n ngudi phin biQn: TS.NguyEn TrAn Nghia Ccr quan c6ng tic: DiQn tho4i li6n hQ: 0913127012 r. Y KrEN NHAN XET t. V0 trintr thri'c & t<6t cdu lufn v[n: Hinh thric vi k6t c6u 1u4n vdn thuc hi6n theo qui dinh vd phir hqp v6i mQt lu6n vdn th4c si. 2. VG nQi dung: 2.1. NhQn xdt vi t{nh khoa hgc, rd rdng, mgch lgc, khtic chidt trong luQn vdn N6i durls lufn vdn trinh biy rd rdng, ktit cdu hgp ly, ngoii phdn mo dAu, k6t lufn vd ki6n nghi PhAn nOi dung g6m 3 chucrng: chgcrnq 1: co sd ly 1u0n vC d4y hoc m6n K! nlng - Phucrng ph6p day nghd theo phuong ph6p dpy hoc dua tr6n vdn d6; chuong 2:Thgc tr4ng viQc dpy hqc KN-PPDN taitruqlg DHSPKT Vinh Long; chuong 3:Dqy hoc m6n KN-PPDN theo phucrng ph6p d4y hqc dga tr6n vdn d6 t4i trulng DHSPKT VInh Long; thUc hiQn theo trinh tg khoa hgc vd pht hqp v6i mQt lufn vln thac si. 2.2. NhQn xdt ildnh gid vipc sfu dqng hofrc trich ddn kdt qud NC ciua ngwdi khdc c6 ilfing qui illnh hiQn hdnh cfia phdp luQt s& hfru tr[ tuQ ViQc su dung hoflc trich d6n ktit qun nghi6n cr?u cria ngudi kh6c thuc hi6n theo quy dinh 23. NhAn xdtvb myc ti6u nghidn c*u, phuong phdp nghiAn cfiu srb dltng trong LVTN Ngi dung lufln v[n d6p img tlugc mgc ti€u nghiCn cua, cicphuong ph6p nghi6] cuu sir dpng trong dC tdi nhu: phucmg phrip nghiCn ciru tei li6u; phuong ph6p phdn tich vi t6ng hqp ly thuy6t; phuong phdp di6u tra; phucrng phrip quan s6t su n!am; phucnrg ph6p thgc nghiQm su ph4m; phucrng ph6p nghiOn cuu sin phAm hoat ddng; phuqpg ph6p th6ng k0 to6n hqc li sU lU? chgn phi hqp, hu6ng tcri vi6c khai thdc nhCrng nQi dung cho 1u4n vdn. D6 tii cfrng thlrc nghiQm su ph4m nhdm x6c tlinh tinh thpc ti6n vi tinh khi thi cira gini phdp d6 xu6t, nhd vfy dd dim b6o dugc tlQ tin cfy cua cdc ktit qut nghiCn cr?u. 2.4. NhQn xdt T6ng quan cfia ili tdi Nghi quyr5t 29-NQ/TW HQi nghi TW 8 kh6a XI v6 aOi m6i c[n bin, todn diQn gi6o duc vi tldo t4o dd n6u rd ntriQm vU, gidi ph6p aOi vOi gi6o dUc dio t?o; titip t.uc aOi mOi manh mE phucrng ph6p day vi hgc theohu6ng hiqn dai; phrlt huy tinh tich cgc, chu dQng, s6ng tpo vi vfln fiing ki6n thric, k! ndng cria nguoi hgc; kh[c phuc ltii truyAn thu 6p dal mQ.t chidu, ghi nhd miy m6c. Trong hQ th6ng gi6o dpc vd clio t4o, gi6o vi6n d6ng vai trd quytlt dinh tryc ti6p d6n ch6t luqng tldo t4o, li mQt trong nhtng gihi ph6p trqng tdm quy6t dinh d6n sU ph6t tri6n vd nAng cao ch6t lugng gi6o dgc. Do tl6, dio tao gitio vi6n su ph4m k! thu6t cdn nhanh ch6nq d6i mdi phucrng ph6p giing day theo hudng linh ho4t vd phir hgp trong nQi dung giing dpy tai nhi trulng hiu il6p rmg dugc nhiQm v.u dio tao nginh su pham ki thuit trong tinh hinh hiQn nay. NCn, v,rec nghiCn cr?u "Day hgc m6n K! n[ng vi phucrng phrip.day.ngh€ theo phuong ph6p day hgc dga tr6n vin d6 tai tru]ng D4i hgc Su pham K! thuat Vinh Long." ld vAn dd c6 f nghia khoa hoc, thlrc ti6n vd cdp thi6t.
6. N0i dung vd chAt tugng cua lufn v[n c6 b6m s6t v6i tfuc ti6n cua truhng Dai hoc Su ph4m K] thuft VTnh Lon_q 2.6. NhQn xdt ildnh gid vi khi ndng fing dyng, gid tr! th1rc ti6n cfia ili tdi pC tai da b6 sung vi lim phong phri th6m co so lf lu4n v6 d4y hgc dua tr6n vAn d6, tr6n co so d6 thi;St k6 bei d4y mdn KN-PPDN theo PBL; thlrc hiQn d4y hgc c6c bii theo PBL; thUc hiQn d6nh giaktit qun hgc t4p theo PBL vi t6 chric thFc nghiQm s.u pham. Do d6, dd dim b6o dugc $0 tin c4y cria c6c kdt qui nghi6n criu cria ludn vln. Cic giiriph6p d6 xu6t c6 khi n[ng 6p dung vio thlrc tiSn cria nhi tru]ng. 2.7. LuQn vdn ckn chinh sira, bd sung nhfing nQi dung gi (thiOt sdtvd tin tgi): Chinh sita theo }i kiiin cira HOi d6ng II. cAc vAw on cAu rArt,I nO (Cdc cdu h6i cira gidng viAn phdn bi€n) 1. Giai thich viQc t6.chric, quin lf trong tri6n khai d4y hoc dua tr6n v6n AC AOI v6i lop d6ng SV nhmg kh6ng inh huong d6n ti6n dQ ginng day. 2. ViQc thUc hien drinh gi6 GV, theo phuong phfip |qy hoc truy6n th6ng viQc drlnh gi6 theo ciic budc 16n lcrp: 6n dinh lop, kiiim tra bii cfr, gi6pg bii m6i, cflng c6,d{n dd (bei tap v6 nhi). Dpy hgc dlra tr6n vin d6 li mOt chu trinh hqc tap dua tr6n cdc vdn dC n6n GV kh6 th6 hiQn theo trinh tu cric bu6c 16n lop nhu quy dfnh. Do d6 de nghi cho bi6t v6 crich d6nh gi6 GV. III. DANH GIA TT Mgc tl6nh gii Dfnh gi6 Det Khdng tlat 1 Tfnh khoa hoc, 16 rdng, m4ch lpc, khirc chi6t trong lufn vdn x z Drinh gi6 viQc sri dgng hodc trich dAn ktit qui NC cua ngudi kh6c c6 dring qui x dinh hien hinh cira phrip luat so htu tri tuQ J Muc ti6u nghiCn cuu, phucrng ph6p nghiOn ciru sri dung trong LVTN x 4 T6ng quan cria d6 tii x 5 D6nh gi6 v0 nQi dung & ch6t luqng cria LVTN x 6 D6nh gi6 ve n a ndng img dung, gi6t1.thr,rc ti6n cria t16 tii x Ednh ddu ch6o (x) vdo 6 mudn Ednh gid III. KfT LUAN (Gidng viAn phdn biQn ghi rd !, ki€n "Tdn thdnh luQn vdn" hay "Khilng tdn thdnh tuQn vdn") Trin thinh 1u4n vin TP.HCM, ngiry 28 thing 4 ndm 2017 Nguli nh$n x6t (Kf & ghi r5 hq t6n) TS.NguyEn TrAn Nghia
7. BQ GIAO DUC VA EAO TAO ,'@ TRUoNG DAr Hec srI PH4M rY urudr rnANn pn6 ud cni vrrun HCMUTE x^a^v PHIEU NHAN XET LUAN VAN THAC SY (Dinh cho giing viOn phin biQn) TGn dd tii.lufn vin th4c sf: D4y hoc m6n kf n[ng & phucrng phip day nghA theo phucrng ph6p d4y hqc dlra tr6n vdn dC t4i trubng E4i hgc Su ph4m K! thuft Vinh Long TGn tric gin: TRAN UOU rUt MSIfV: 1480229 Nginh: Gi6o dUc hqc Kh6a: 2014-2015 Dinh hutfng: IIng dgng Hg vi tOn ngudi phin biQn: PGS.TS.TTAn Thi Huong Co quan cdng tic: Truhng Dai hgc su pham Tp. H6 Chi Minh DiQn tho4i liOn hQ: 0938021061 r. f runu NHAN xET t. V0 trintr thf'c & XCt cAu lufn vfln: - Lufn vdn tlugc trinh bdy trong 100 {ang tu mo dAu d6n TLTK ( Mo tlAu: 5 tr; chucrng 1: 30 tr.; chucrng 2: 19 tr-; chucrng 3.:41tr.; k6t lufn vi ki6n nghi:2 tr.; 31 TLTK). Dung luqng LV d6m bAo y6u cdu quy tlinh cira LV ThS. Cdu truc LV thinh 3 chucrng chfnh ld hqp lf. Tuy nhi6n dung luong 3 chucrng thi6u cin d6i: chuong-2 cdn m6ng. C6u truc vd c6ch trinh bdy nQi dung trong timg chuong tucrng dtii khoa hoc vd logic. - Con tOi ct int ti vi mQt sii t6i di6n dat v[n n6i. TLTK chua chqn loc, nhidu vdn b6n, th6ng tu, nghi dinh chua sip x6p thting nh6t vd thing qui d!nh. 2. Ve nQi dung: 2.1. NhQn xdtvi tinh khoa hgc, rd rdng, mgch lgc, khtic chidt trong luQn vdn Lufn v[n trinh biy tucrng tttii khoa hgc, rd ring, khtc chi6t 2.2. NhQn xdt ildnh gid viQc sr? dqtng hofic trfch ddn kdt qud NC crta ngwdi khdc cd ilfing qui illnh hiQn hdnh ctta phdp luQt s& hiru trf tuQ Sir firng vd trich d6n ktit qui nghiCn criu cria ngudi.khic.tlirng qui ttinh hiQn hinh - c6 ngudn trich d5n trong LSNCVD vi chucrng 1. Tuy nhi6n cdn thi6u mQt s6 ngu6n trich dfln. 23. NhAn xdtvb myc ti€u nghidn cfiu, phtong phdp nghi€n cfiu sr? dung trong LVTN - MUc ti6u nghiCn ciru xdc dinh chua dAy ttir: Trong OA tai ndy mpc ti6u chinh ciatdc gidldxdc.dinh thUc tr4ng vi dC xuAt biQn phrip t6 chirc day hqc. m6n KN vd PP d4y ngh6 theo PPDH dua tr6n vdn d6, cdn vi6c tri6n khai d4y hqc m6n KN vi PP d4y ngh6 theo PPDH dua tr6n vAn d6 (nhu mpc ti6u t6c giilxilc dinh) chi li thlrc nghiQm. - Phucrng ph6p ngli6n ciru: pir dgng dring c6c PPNC KHGD nhu nh6.m PP nghidn cuu l;.i luAn, nh6m PP nghi6n."o tfrU. tien gf tli6u tra, ff quan s6t, PP nghidn ciru sin phAm, PP {hgc nghiQm) vd nh6mPP thiing kd to6n hgc. Tdc gih c6 hi6u bi6t vi sri dUng dugc.cilc PP ngh]Qn ciru troqg de tai. fuy nhlen k6t qri PP nghiCn cuu sin phAm ho4t dQng chua 16, tic gih cAn sir dgng PP phong vAn sAu (t16i v6i gi6o vi6n). |ra. NhQn xdt TOng quan c,fia ili tdi - KhAi qu6t dugc LSNCVD 0 nudc ngdai vd trong nudc d mric d0 y6u cdu LV THS. Tuy nhi6n t6ng quan nghiEn cr?u vin tl6 ngoii nu6c cdn so sii. 2.5. Nhdn xdt ildnh gid vi nQi dung & chdt luqng cfia LVTN
8. Pl,An mo dAu t6c gi6 da,trinh bdy dAy dtr vi kh6 16 ring c6c n6i dung theo ydu cAu quy dinh. Tuy nhi6n di6n d4t m$t s6 mgc chua chinh x6c vd chua khoa hgc. Chucrng 1:.Co so lj lufn: Tic giit dA hinh bdy rd ryQt sO kh6i niQm co b6n vC Phucmg phip, Phuong ph6p day hoc, Vfln d6, Phucmgphip d1y hgc dlra tr6n vdn t16 , Hgc tflp t.u <linh hucrng;Tic giit hQ thdng h6a dugc mQt sO LL c.o bqn vO PP d4y hgc dua tr6n vdn dC vd t6 chric d4y hqc m6n KN vi PP d4y ngh6 theo PPDH dua tr6n vdn d6. Chuong 2: Thgc trang: Tfuc giitttd trinh biy c6u truc chucrng trinh m6n hq_c, thuc tr4ng d4y hqc m6n KN - PPDN vd nguydn nhin th1r9 tr4ng dpy hoc m6n hqc 6 truong EHSPKT VINH LONG. Ktit qun kh6o s6t dugc th6ng kC theo %y.ki€n dugc h6i vi nhfn x6t chung vC thlrc tr4ng ld tt6p ung ydu cduchuong2. Chuong 3: Tiic dd d6 xudt dugc c6c biQn phdp t6 chric d4y hqc m6n KN vd PP d4y nghd theo PPDH dua eia ti trdn vAn d6theo quy trinh thi6t ke vd t6 chric thUc hign bni day. Tic giir dd ti6n hinh thUc nghiQm c6c biQn ph6p dd xuflt li dim bio y6u c6u. - Kdt 1u4n vi ki6n nghiphir hqp nQi dung t16 tdi. 2.6. NhQn xdt ildnh gid vi khd ndng fing dyng, gid tr! thrTc ti6n cfia ili tdi - Ktit quA LV c6 th6 6p dgng vdo thlrc ti6n d4y hgc m6n KN - PPDN o truong DHSPKT Vinh Long. 2.7. LuQn vdn cdn chinh sr?a, bd sung nhiing nQi dung gi lthidt s6t vd tin tgil: Mo dAu: mQt s6 mgc di6n dat chua dAy thi vd chfnh x6c: - DiSn d4t lai muc ti6u nghiCn cuu dAy dri vd pht hqp hon. Xem lai d6 muc PP nghidn cuu7.l.l vd7.1.2 hQrrg phii ln hai PP ri6ng bi6t, PP 7.1 .2. chinh ld PP cU th6 trong 7.1.1.); B6 muc kO ho4ch thuc hi6n trong phAn mo tlAu. Chuong 1: - 86 sung " 6 trudng EHSPKT" vio tdn chucrng 1; - Gh6p muc 1.1. vi 1.3. KhAi niQm co bin; - Xem laiCCLL v6.PPDH dua tr6n vAn tl6 vi Phdn biQt phucrng phdp d4y hqc dga tr6n vfln dC vdi d4y hqc n6u vi giii quy6t v6n dE (tr.18) dtm bio tinh khoa hgc vd nhAt qurin vdi kh6i ni6m "vAn d6" vd "phuong ph6p day hgc" - MUc 1.4. Trinh bdy co s0 khoa hoc chua d6y dir; Hai co so v€ LLDH md tic gitrtrinh biy thlrc chAt li mQt; - O dO muc 1.5.5. 86 cgm tu " Vinh Long" trong DHSPKT VL. :*XHff rp ph6ng vAn a6i v6i gido vicn (n6u dusc); cAn b6 sung k6t quir cdcPP nhu phong v6n, PP nghiOn ciru sin phAm ho4t t1Qng dd tlng gi6fr nhAn x6t thyc tr4ng Chucrng 3: - Xg* lai t6n chuong 3 tl6 kh6ng trung t6n dC tni (BS tu "biQn phiip" ho[c 't6 chirc") - CAn ldm.r6 quy triih thitit kti Jn"*g'tmr, m6n irgc lay quy i.irf, tf,i6i tti tai hsc irong m6n hoc - Chua th6 hiQn 16 PPDH dya tr6n vdn dd irong thi6t k6.bdi hqc. - Chua 16 ti6u chf tlanh gi5 ktit qui thlrc nghiQm (bdi ki6m tra quhtrinh, htit m6n nhu th6 nio?) rr. cAc vArv on cAu rAu n0 (Cdc cdu hdi cila gidng viAn phdn biQn) 1. M6n hgc KN-PPDN dugc hoc 6 nhirng khoa tldo tao ndo? Tai sao tdc gidkh6ng khio srlt f kiiin giing vi6n day m6n hoc niy? 2. Phin biQt PPDH dga tr6n vin d6 vd PPDH n6u vi gi6i quy6t v6n dC trong mQt bii hqc cu th6. III. DANH GIA TT Mgc tl6nh gi6 D{nh girl Dat Khdng d+t I Tinh khoa hoc, 16 ring, m4ch lac, khtc chit5t trong lufn v[n x '2 D6nh gi6 vigc sri dgng hoflc trich ddn ki5t qui NC cria ngudi kh6c c6 dring qu x dinh hiQn hinh cira phrip luat so hfru tri tuQ J Mgc ti6u nghiOn cr?u, phuong ph6p nghiCn cr?u sri dpng trong LVTN x 4 T6ng quan cira d6 tdi x
9. 6 DAnh gi6 v6 khi nlng img dgng, gi6 tri thlrc ti6n cria d0 tii x Ddnh ddu ch6o [x) vdo 6 mudn Ddnh gid III. KfT LUAN (GidngviAn phdn bi€n Shi rd ! kiAn "Tdn thdnh luQn vdn" hay "Khilng tdn thdnh luQn vdn") Tdn thdnh lufn vin TP.HCM, ngiry 28 thdng 4 ndm 2017 Ngudt nhfln x6t (Ki & ghi 16 hq t6n) PGS.TS.Trin Thi Huong
10. LÝ LỊCH CÁ NHÂN I. LÝ LỊCH SƠ LƢỢC Họ và tên: TRẦN HỮU THI Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 24/02/1977 Nơi sinh: Bến Tre Quê quán: Bến Tre Dân tộc: Kinh Địa chỉ liên lạc: 11- Nguyễn Thị Định - Phú Hƣng - TP Bến Tre - Bến Tre Số điện thoại: 091.6878.438 E-mail: thi_spkt4@yahoo.com II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO 1. Cao đẳng Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo: từ tháng 9 năm 1995 đến tháng 3 năm 1999 Nơi học: Trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm Kỹ thuật Vĩnh Long Ngành học: Kỹ thuật điện 2. Đại học Hệ đào tạo: Tại chức Thời gian đào tạo: từ năm 2002 đến 2004 Nơi học: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP.Hồ Chí Minh Ngành học: Điện khí hóa - Cung cấp điện 3. Cao học Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo: từ năm 2014 đến 2017 Nơi học: Trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP.Hồ Chí Minh Ngành học: Giáo dục học III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN Từ 4/1999 đến nay: Khoa Sƣ phạm - Trƣờng ĐH Sƣ phạm Kỹ thuật Vĩnh Long iv
11. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tp. Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 3 năm 2017 Ngƣời cam đoan Trần Hữu Thi v
12. LỜI CẢM ƠN Qua thời gian học tập và nghiên cứu tại trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, cùng với sự tận tâm hƣớng dẫn, giúp đỡ của quý Thầy Cô, ngƣời nghiên cứu đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Ngƣời nghiên cứu xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo nhà trƣờng, Viện Sƣ phạm Kỹ thuật, Phòng Đào tạo Sau đại học trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho ngƣời nghiên cứu học tập, nâng cao trình độ và thực hiện tốt luận văn tốt nghiệp trong thời gian qua. Ngƣời nghiên cứu xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Cô PGS.TS Võ Thị Xuân, ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn, động viên ngƣời nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện luận văn này. Ngƣời nghiên cứu xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo trƣờng, quý Thầy Cô và sinh viên trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Vĩnh Long đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ để ngƣời nghiên cứu hoàn thành tốt luận văn này. Việc thực hiện luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận đƣợc sự quan tâm, giúp đỡ và đóng góp ý kiến quý báu của quý Thầy Cô và các bạn để luận văn này hoàn thiện hơn. Ngƣời nghiên cứu xin chân thành cảm ơn! Tp. Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 3 năm 2017 Học viên thực hiện Trần Hữu Thi vi
13. TÓM TẮT Kể từ khi đƣợc áp dụng lần đầu trong chƣơng trình y khoa tại Đại học McMaster - Canada, phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề (Problem Based Learning) là một phƣơng pháp lâu đời dùng trong dạy và học về y khoa. Nhiều nghiên cứu mở rộng quanh phƣơng pháp PBL đã đƣa ra những ƣu điểm của phƣơng pháp này. Bên cạnh đó, các nghiên cứu về việc áp dụng phƣơng pháp PBL vào những hoàn cảnh cụ thể và hiệu quả của việc áp dụng đó luôn đƣợc tiến hành cho đến ngày nay. Trong nghiên cứu này, phƣơng pháp PBL đƣợc sử dụng thay cho phƣơng pháp dạy học truyền thống trong môn học Kỹ năng - Phƣơng pháp dạy nghề tại trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Vĩnh Long. Tiếp theo, việc đánh giá lại hiệu quả của phƣơng pháp này trên sinh viên đƣợc thực hiện. Quá trình thực nghiệm sƣ phạm đƣợc tiến hành đối với 2 lớp. Lớp thực nghiệm gồm 32 sinh viên lớp Công nghệ thông tin 2014 đƣợc giảng dạy theo tiến trình học tập dựa trên vấn đề 7 bƣớc đã xác định. Lớp đối chứng gồm 32 sinh viên đƣợc chọn ngẫu nhiên trong số 56 sinh viên lớp Công nghệ kỹ thuật ôtô 2014 đƣợc giảng dạy bằng các phƣơng pháp dạy học truyền thống. Mẫu thực nghiệm gồm 32 sinh viên đƣợc chia thành 6 nhóm. Lớp đối chứng gồm 30 SV đƣợc chọn ngẫu nhiên. Một bảng câu hỏi gồm 2 câu hỏi với 8 nội dung đƣợc dùng để khảo sát hiệu quả của phƣơng pháp PBL. Kết quả phân tích số liệu cho kết quả cao hơn ở lớp học bằng phƣơng pháp PBL ở tất cả các nội dung khảo sát. Từ đó, ta thấy việc tổ chức dạy học môn Kỹ năng - Phƣơng pháp dạy nghề bằng phƣơng pháp PBL sẽ kích thích đƣợc sự thích thú và nâng cao kết quả học tập của ngƣời học. Cấu trúc của luận văn: - Phần mở đầu - Phần nội dung Nội dung chính của đề tài đƣợc cấu trúc thành 3 chƣơng nhƣ sau: vii
14. • Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về dạy học môn Kỹ năng - Phƣơng pháp dạy nghề theo phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề. • Chƣơng 2: Thực trạng việc dạy học môn Kỹ năng - Phƣơng pháp dạy nghề tại trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Vĩnh Long. • Chƣơng 3: Dạy học môn Kỹ năng - Phƣơng pháp dạy nghề theo phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề. - Phần kết luận và khuyến nghị. viii
15. ABSTRACT Since its first application into the medical program at McMaster University - Canada, Problem Based Learning method is an old method used in medical teaching and learning. Many studies related to PBL have shown the advantages of this method. Besides, the research on the application of PBL into the specific circumstances, and the effect of the application has been always conducted until today. In this study, PBL is used in place of traditional teaching methods in the course of Vocational Teaching Methods and Skills at Vinh Long University of Technology Education. Besides, the re-evaluation of the effectiveness of this method to students was implemented. The process of pedagogical experiment was conducted for 2 classes. The experimental class including 32 students of Information Technology class 2014 was taught in the learning process based on the identified 7 step issue. The control class composing of 32 students randomly selected among 56 students of Automotive Engineering Technology class 2014 was taught by traditional teaching methods. Experimental samples consisted of 32 students and were divided into 6 groups. The control class consisted of 32 randomly selected students. A questionnaire including 2 questions with 8 contents was used to examine the effectiveness of PBL. The results of data analysis revealed the better results in the classroom using PBL in all surveyed contents. From there, we can see the teaching organization of the course of Vocational Teaching Methods and Skills by using PBL will stimulate learners’ interest and improve learning outcomes of the learners. The structure of the thesis: - Introduction - Contents The main contents of the thesis were structured into three chapters as follows: • Chapter 1: Literature review on teaching the course of Vocational Teaching Methods and Skills based on Problem Based Learning method. ix
16. • Chapter 2: The real situation of teaching the course of Vocational Teaching Methods and Skills at Vinh Long University of Technology Education. • Chapter 3: Teaching the course of Vocational Teaching Methods and Skills based on Problem Based Learning method. - Conclusions and recommendations x
17. MỤC LỤC Trang tựa i Quyết định về việc giao đề tài luận văn tốt nghiệp và ngƣời hƣớng dẫn iii Lý lịch cá nhân iv Lời cam đoan v Lời cảm ơn vi Tóm tắt vii Mục lục xi Danh sách các chữ viết tắt xv Danh sách các bảng xvi PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục tiêu nghiên cứu 3 3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 3 5. Giới hạn đề tài 3 6. Giả thuyết nghiên cứu 3 7. Phƣơng pháp nghiên cứu 3 PHẦN NỘI DUNG 6 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC MÔN KỸ NĂNG - PHƢƠNG PHÁP DẠY NGHỀ THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT 6 1.1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 6 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ngoài nƣớc 6 1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nƣớc 8 1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ 10 1.2.1. Phƣơng pháp 11 xi
18. 1.2.2. Phƣơng pháp dạy học 11 1.2.3. Vấn đề 14 1.2.4. Phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề 16 1.2.5. Học tập tự định hƣớng 19 1.3. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC DẠY HỌC THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ 20 1.3.1. Dạy học tích cực hóa ngƣời học 20 1.3.2. Dạy học nêu và giải quyết vấn đề 20 1.4. TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN KN-PPDN THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ TẠI TRƢỜNG ĐHSPKTVL 22 1.4.1. Tƣ tƣởng cốt lõi của phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề 22 1.4.2. Đặc trƣng của phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề 22 1.4.3. Các mức độ tham gia của SV và GV trong PBL 23 1.4.4. Một số tiến trình thực hiện phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề 24 1.4.5. Một số mô hình tổ chức lớp học PBL 29 1.4.6. Tổ chức dạy học môn KN-PPDN theo phƣơng pháp dạy học dựa trên vấn đề tại trƣờng ĐHSPKTVL 30 1.5. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 35 Chương 2: THỰC TRẠNG VIỆC DẠY HỌC MÔN KN-PPDN TẠI TRƢỜNG ĐHSPKT VĨNH LONG 36 2.1. GIỚI THIỆU VỀ TRƢỜNG ĐHSPKT VĨNH LONG 36 2.2. CẤU TRÚC CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC KN-PPDN 36 2.2.1. Nội dung tổng quát môn học KN-PPDN 36 2.2.2. Nội dung chi tiết môn học KN-PPDN 37 2.3. PHÂN TÍCH NHIỆM VỤ - CÔNG VIỆC CỦA GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ LIÊN QUAN ĐẾN MÔN HỌC KN-PPDN 40 2.4. THỰC TRẠNG VỀ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC MÔN KN-PPDN TẠI TRƢỜNG ĐHSPKT VĨNH LONG 42 2.4.1. Sự gắn liền thực tiễn của nội dung môn học KN-PPDN 42 xii
19. 2.4.2. Các phƣơng pháp dạy học thƣờng áp dụng trong môn học KN-PPDN và hiệu quả của các phƣơng pháp 43 2.4.3. Hoạt động tự học ngoài giờ lên lớp của SV trong môn học KN-PPDN 44 2.4.4. Nguồn tài liệu và thông tin phục vục việc học môn học KN-PPDN 46 2.4.5. Hình thức tổ chức học tập môn học KN-PPDN 47 2.4.6. Hình thức đánh giá trong môn học KN-PPDN 49 2.4.7. Không khí học tập trong môn học KN-PPDN 51 2.4.8. Những khó khăn sinh viên gặp phải trong học tập môn KN-PPDN 51 2.4.9. Những đề xuất của sinh viên trong học tập môn KN-PPDN 52 2.5. NGUYÊN NHÂN CHỦ QUAN VÀ KHÁCH QUAN VỀ THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN KN-PPDN TẠI TRƢỜNG ĐHSPKT VĨNH LONG 53 2.5.1. Nguyên nhân chủ quan 54 2.5.2. Nguyên nhân khách quan 54 2.6. KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 54 Chương 3: TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN KỸ NĂNG VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY NGHỀ THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ TẠI TRƢỜNG ĐHSPKT VĨNH LONG 56 3.1. THIẾT KẾ BÀI DẠY MÔN KN-PPDN THEO PBL 56 3.1.1. Xác định chuẩn đầu ra môn học 56 3.1.2. Xác định mối quan hệ giữa chuẩn đầu ra của môn học và các mức độ của vấn đề 57 3.1.3. Lựa chọn nội dung thiết kế vấn đề theo chƣơng trình môn học 58 3.1.4. Xây dựng vấn đề 60 3.1.5. Xác định chiến lƣợc đánh giá 61 3.2. THỰC HIỆN DẠY HỌC CÁC BÀI THEO PBL 64 3.2.1. Hệ thống các phiên PBL và các buổi học 64 3.2.2. Kế hoạch cho mỗi phiên PBL 65 3.3. THỰC HIỆN ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP THEO PBL 89 xiii
20. 3.4. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM 89 3.4.1. Mục đích thực nghiệm 89 3.4.2. Đối tƣợng thực nghiệm 90 3.4.3. Nội dung thực nghiệm 90 3.4.4. Trình tự thực nghiệm 91 3.4.5. Xử lý kết quả thực nghiệm 92 3.5. KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 96 PHẦN KẾT LUẬN - KHUYẾN NGHỊ 98 1. KẾT LUẬN 98 1.1. Tóm tắt 98 1.2. Tự đánh giá 98 1.3. Hƣớng phát triển của đề tài 99 2. KHUYẾN NGHỊ 99 2.1. Về phía nhà trƣờng 99 2.2. Về phía giáo viên 99 xiv
21. S K L 0 0 2 1 5 4