Luận văn Ðánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh (Phần 1)

Nội dung text: Luận văn Ðánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh (Phần 1)

1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM THỊ MỸ NHUNG ÐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ÐIỀU KIỆN ÐẢM BẢO CHẤT LỰỢNG ÐÀO TẠO TẠI TRUỜNG CAO ÐẲNG NGHỀ TP. HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 60140101 S K C0 0 4 8 5 3 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 4/2016
2. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM THỊ MỸ NHUNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP. HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 60140101 Hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Võ Thị Ngọc Lan Tp. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2016
3. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ PHẠM THỊ MỸ NHUNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP. HỒ CHÍ MINH NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 60140101 Hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Võ Thị Ngọc Lan Tp. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2016
4. LÝ LỊCH KHOA HỌC I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC Họ và tên: Phạm Thị Mỹ Nhung Giới tính: Nữ Ngày, tháng, năm sinh: 10/04/1982 Nơi sinh: Quảng Ngãi Quê quán: Đức Phổ - Quảng Ngãi Dân tộc: Kinh Địa chỉ liên lạc: Phạm Thị Mỹ Nhung Điện thoại: 0905186518 E-mail: bien2920002000@yahoo.com II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO 1. Đại học Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ năm 2002 đến 2006 Nơi học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh Ngành học: Kỹ thuật Nữ công Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệp: Nghiên cứu qui trình tỉa Thiên Nga trong môn tỉa củ. 2. Sau đại học Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ năm 2013 đến 2015 Nơi học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh Ngành học: Giáo dục học
5. III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC. Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm Học viên khóa quản lý khách sạn 2006 – 2008 của trường trung cấp nghề Sài Học viên Gòn Tourist Công ty TNHH Kem Fanny Việt 2008 – 2010 Quản lý nhà hàng Nam Giáo viên thỉnh giảng của trường trung cấp nghề Lê Thị Riêng - bộ 2010 - đến nay Giáo viên môn: Kỹ Thuật Nữ Công và Du Lịch
6. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Tp, Hồ Chính Minh, ngày 22 tháng 03 năm 2016 Phạm Thị Mỹ Nhung
7. LỜI CẢM ƠN Luận văn này được hoàn thành nhờ vào sự giúp đỡ tận tình của thầy cô, gia đình của tôi, qua đây tôi muốn trân trọng gửi lời cám ơn chân thành và sâu sắc đến: - PGS.TS. Võ Thị Ngọc Lan – Viện Sư Phạm, Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. HCM đã gợi ý đề tài và tận tình hướng dẫn từ những bước cơ bản nhất để tôi có thể đi đến kết quả cuối cùng. - Quý Thầy Cô Viện Đại học Sư phạm Kỹ thuật – là nơi đào tạo tôi. - Ban lãnh đạo, quý Thầy – Cô trường Cao đẳng nghề Tp.HCM, lãnh đạo phòng Đảm bảo chất lượng đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn. - Quý Thầy – Cô phản biện đề tài đã cho tôi những lời nhận xét quý báu. Qua những phản hồi đó, người nghiên cứu có thể hoàn thiện luận văn và tiếp tục quá trình nghiên cứu. - Đặc biệt là gia đình và bạn bè lớp CH 2013B đã luôn ủng hộ, động viên để tôi có thêm niềm tin hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tp. Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 03 năm 2016
8. TÓM TẮT LUẬN VĂN Chất lượng đào tạo nghề được khẳng định là yếu tốt đảm bảo cho sự phát triển và cạnh tranh trong xu thế hội nhập của hệ thống đào tạo hiện nay. Để nâng cao chất lượng đào tạo nghề, điều kiện tiên quyết là các trung tâm dạy nghề phải thường xuyên thực hiện tốt việc quản lý chất lượng. Trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh là một trong những trường đào tạo nghề của TP. Hồ Chí Minh, đáp ứng một lượng lớn nguồn lao động kỹ thuật cho Tp. Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung. Đánh giá thực trạng các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề Tp.HCM là để tìm nguyên nhân thuận lợi, hạn chế nhằm đề xuất các biện pháp hoàn thiện các điều kiện đảm bảo chất lượng nghề góp phần nâng cao chất lượng nguồn lao động qua đào tạo. Trên cơ sở đó, luận văn này đã thực hiện nội dung nghiên cứu là: - Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo cho luận văn; - Khảo sát, thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh trong hai tiêu chí: Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý; Chương trình, giáo trình; - Đề xuất các biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo. Kết quả nghiên cứu này là nền tảng để Trường tiếp tục đánh giá thực trạng các tiêu chí còn lại. Đồng thời cũng có thể giúp cho các cơ sở dạy nghề khác tham khảo để đánh giá thực trạng trường mình và áp dụng các biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề tại trường đạt hiệu quả cao hơn.
9. SUMMARY Vocational training quality is determined as factor which ensures for the development and competition in the integrated tendency of vocational training system today. To improve the vocational training quality, the prerequisite is vocational training centers should regular well implement the quality management The Ho Chi Minh Vocational College is one of the major college of Ho Chi Minh City, and it mainly provides technical labors for company inside and outside Ho Chi Minh city. The assessment on the current status of the conditions for qualified vocational training at Ho Chi Minh Vocational College is aimed to find the roots of advantages and the limitations in order to improve and enhance the quality of the technically trained human resources. On such grounds, the following research has been conducted in this thesis - Research on the theoretical and practical based for the assessment on the conditions for qualified training of Ho Chi Minh Vocational College. - Survey the current status of the conditional for qualified vocational training in two conditions: Teacher and Management, Training Programme and Training Documents. - Proposals on the methods to enhance the conditional for qualified training of the college. The results of this research would serve as a basis for college to evaluate the current status of conditional for qualified training of its other conditions. Besides, it can help other vocational colleges evaluate their current status and have reference methods to enhance the quality of their technically trained human resources.
10. MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 2. MỤC TIÊU CHỌN ĐỀ TÀI 3 3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3 4. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3 4.1. Khách thể nghiên cứu 3 4.2. Đối tượng nghiên cứu 3 5. GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU 3 6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4 7. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 4 8. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4 8.1. Cơ sở phương pháp luận 4 8.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể 5 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG TRƯỜNG NGHỀ 6 1.1. Các khái niệm liên quan đến đề tài 6 1.1.1 Chất lượng 6 1.1.2. Đào tạo 6 1.1.3. Chất lượng đào tạo 6 1.1.4. Đảm bảo chất lượng 6 1.1.5. Điều kiện 7 1.1.6. Đánh giá 7 1.1.7. Tiêu chí 7 1.1.8. Tiêu chuẩn 7 1.2. Những nghiên cứu về đảm bảo chất lượng ở ngoài nước và trong nước 7 1.2.1. Ở nước ngoài 7 1.2.2. Ở trong nước 11
11. 1.3. Các điều kiện đảm bảo chất lượng trường nghề 15 1.3.1. Chất lượng đào tạo 15 1.3.2. Đánh giá, đo lường chất lượng đào tạo 18 1.3.3. Đảm bảo chất lượng đào tạo 19 1.3.4. Hệ thống đảm bảo chất lượng đào tạo 19 1.4. Đánh giá chất lượng trường nghề 21 1.4.1. Mô hình hệ thống đào tạo nghề 1.4.2. Các mô hình quản lý chất lượng đào tạo 22 1.4.3. Các mô hình đánh giá chất lượng đào tạo nghề 24 1.4.3.1. Mô hình đánh giá của Mỹ: 24 1.4.3.2. Mô hình Kirkpatrick: 24 1.4.3.3. Mô hình các yếu tố tổ chức (Organizational Elements Model) 26 1.4.4. Các phương pháp đánh giá cơ sở đào tạo 26 1.4.5. Kỹ thuật đánh giá cơ sở đào tạo nghề 28 1.4.6. Qui trình đánh giá chất lượng trường nghề: 29 1.4.7. Công cụ đánh giá trường nghề 29 1.4.8. Ý nghĩa đánh giá các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo nghề 32 1.4.9. Nguyên tắc đề xuất biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề 33 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 36 CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP. HỒ CHÍ MINH 37 2.1. Tổng quan về Trường cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh 37 2.1.1. Lịch sử phát triển của trường 37 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của trường 40 2.2. Thực trạng đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề 43 2.2.1. Theo kết quả kiểm định chất lượng Trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh năm 2013. 43
12. 2.2.2. Theo kết quả đánh giá qua khảo sát về điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo của Trường năm 2015. 47 2.2.2.1. Nội dung các tiêu chí đánh giá 47 2.2.2.2. Tiến hành đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo 49 2.2.2.3. Kết quả đánh giá 50 2.3. Nguyên nhân chưa đạt tiêu chuẩn trong tiêu chí “Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý”, tiêu chí “chương trình, giáo trình” 84 2.3.1. Đối với tiêu chí “đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý” 84 2.3.2. Đối với tiêu chí “chương trình, giáo trình” 86 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 88 CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP. HỒ CHÍ MINH 85 3.1. Biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề theo tiêu chí “Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý” và “chương trình, giáo trình” 88 3.1.1. Đối với tiêu chí “Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý” 88 3.1.2. Đối với tiêu chí “Chương trình, giáo trình” 94 3.2. Kiểm chứng tính khả thi và tính hiệu quả của các biện pháp. 103 3.2.1. Khảo nghiệm tính khả thi và tính hiệu quả của biện pháp 1 105 3.2.2. Khảo nghiệm tính khả thi và tính hiệu quả của biện pháp 2 106 3.2.3. Khảo nghiệm tính khả thi và tính hiệu quả của biện pháp 3 106 3.2.4. Khảo nghiệm tính khả thi và tính hiệu quả của biện pháp 4 107 Kết luận và kiến nghị 111 Hướng phát triển của đề tài 116 TÀI LIỆU THAM KHẢO 117
13. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên gọi Bộ LĐTBXH Bộ Lao động – Thương binh xã hội Bộ GD & ĐT Bộ Giáo dục & Đào tạo CTDN Chương trình dạy nghề CT-GT Chương trình – Giáo trình CSĐT Cơ sở đào tạo CSDN Cơ sở dạy nghề DN Doanh nghiệp ĐBCL Đảm bảo chất lượng ĐNGV Đội ngũ giáo viên ĐKĐBCLĐTN Điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo GV-CBQL Giáo viên – cán bộ quản lý ILO Tổ chức lao động quốc tế KĐ Kiểm định KĐCL Kiểm định chất lượng TCDN Tổng cục dạy nghề TKĐ Tự kiểm định TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh SV-HS Sinh viên – Học sinh
14. DANH MỤC BẢNG Bảng 2. 1 - Các ngành nghề đào tạo 41 Bảng 2. 2 - Số lượng Học sinh - Sinh viên 42 Bảng 2. 3 - Cơ sở vật chất, thư viện, tài chính. 42 Bảng 2.4 - Các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá cụ thể 47 Bảng 2.5 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Giáo viên và cán bộ quản lý” của Giáo viên và cán bộ quản lý trong trường 51 Bảng 2.6 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Giáo viên và cán bộ quản lý” của học sinh – sinh viên 54 Bảng 2.7 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Giáo viên và cán bộ quản lý” của DN 57 Bảng 2.8 - Ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.1 60 Bảng 2.9 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng khảo sát tiêu chuẩn 1.2 61 Bảng 2.10 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng khảo sát 1.3 63 Bảng 2.11 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng khảo sát 1.4 64 Bảng 2.12 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 1.5 65 Bảng 2.13 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 1.6 66 Bảng 2.14 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 1.7 67 Bảng 2.15 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Chương trình, giáo trình” của ĐNGV và CBQL 69 Bảng 2.16 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Chương trình, giáo trình” của học sinh – sinh viên 71 Bảng 2.17 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “chương trình và giáo trình” của DN 73 Bảng 2.18 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 2.1 76 Bảng 2.19 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 2.2 77 Bảng 2.20 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 2.3 78 Bảng 2.21 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 2.4 79 Bảng 2.22 - Ý kiến đánh giá của ba đối tượng đối với tiêu chuẩn 2.5 81 Bảng 3.1 - Kết quả tổng hợp phiếu khảo sát tính khả thi của các giải pháp 104 Bảng 3.2 - Kết quả tổng hợp phiếu khảo sát tính hiệu quả của các giải pháp 105
15. DANH MỤC HÌNH Hình 1.1 - Quan niệm về chất lượng đào tạo 17 Hình 1.2 - Các bước thiết lập hệ thống bảo đảm chất lượng đào tạo 20 Hình 1.3 -Hệ thống đào tạo nghề 21 Hình 1.4 - Mô hình tổng thể quá trình đào tạo 22 Hình 1.5 - Mô hình đánh giá hiệu quả chương trình đào tạo của Mỹ 24 Hình 1.6 - Mô hình Kirkpatrick (Nguồn: Viện giáo dục) 26 Hình 1.7 -Biểu đồ hình cột 31 Hình 1.8 - Dạng biểu đồ Line 31 Hình 2.1 - Mặt tiền Trường Cao đẳng nghề Tp.HCM (Cơ sở 1) 38 Hình 2.2 - Cơ cấu tổ chức của trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh 40 Hình 2.3 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Giáo viên và cán bộ quản lý” 52 Hình 2.4 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Giáo viên và cán bộ quản lý” của sinh viên - học sinh 55 Hình 2.5 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Giáo viên và cán bộ quản lý”của DN 58 Hình 2.6 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.1 60 Hình 2.7 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.2 62 Hình 2.8 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.3 63 Hình 2.9 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.4 64 Hình 2.10 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.5 65 Hình 2.11 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.6 66 Hình 2.12 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 1.7 67 Hình 2.13 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Chương trình và giáo trình” của ĐNGV và CBQL 70 Hình 2.14 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “Chương trình, giáo trình” của SV-HS 72
16. Hình 2.15 - Ý kiến đánh giá về tiêu chí “chương trình và giáo trình” của DN 74 Hình 2.16 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 2.1 76 Hình 2.17 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 2.2 77 Hình 2.18 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 2.3 78 Hình 2.19 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 2.4 80 Hình 2.20 - So sánh ý kiến của 3 đối tượng khảo sát đối với tiêu chuẩn 2.4 81 Hình 3.1 - Quy trình rà soát, điều chỉnh, cập nhật, bổ sung CT-GT 99
17. PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Dạy nghề là một trong những cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân. Trên thế giới hệ thống đào tạo nghề đã được đầu tư phát triển và mang lại kinh tế cao cho các nước. Ở Đức, số tiền mà chính phủ Đức kết hợp với các tập đoàn đầu tư vào dạy và đào tạo nghề lên đến 21,8 tỷ euro. Ở Canada, để đáp ứng nhu cầu lao động rất lớn của nền kinh tế, việc đào tạo và cung cấp nhân lực phù hợp nhận được sự quan tâm và hỗ trợ đặc biệt của chính quyền liên bang cũng như từng tiểu bang. Các trường đào tạo quy mô lớn về số lượng sinh viên, số lượng ngành nghề đều là các trường công. Riêng Việt Nam đã khẳng định nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có nhân lực qua đào tạo nghề là một trong ba trụ cột tăng trưởng và phát triển bền vững kinh tế Việt Nam. Chất lượng nguồn nhân lực cũng là một trong ba khâu đột phá để thực hiện "Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020". Với mục tiêu phấn đấu của Việt Nam đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần phải có đủ nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu xã hội và hội nhập với các nước trên thế giới. Vì thế trong những năm gần đây, đầu tư cho dạy nghề được tăng cường, với trên 1.000 cơ sở dạy nghề, nên phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo nghề là yêu cầu, là đòi hỏi của đất nước, nhằm góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nói chung. Trong thời gian qua, đặc biệt là 10 năm trở lại đây, dạy nghề Việt Nam đã được Nhà nước và xã hội quan tâm cả về đầu tư tài chính và các nguồn lực khác, nên đã có bước phát triển tích cực, từng bước đáp ứng được nhu cầu nhân lực qua đào tạo nghề cho các ngành kinh tế, đặc biệt là các vùng kinh tế trọng điểm, các ngành kinh tế mũi nhọn. Từ thực tế đó, Thành phố Hồ Chí Minh là một trong hai vùng kinh tế trọng điểm của cả nước, gánh nặng đặt ra nhu cầu ngày càng cao về số lượng, chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật phục vụ công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH- HĐH). Trước nhu cầu học nghề ngày càng tăng, hệ thống dạy nghề của Thành phố đã phát 1
18. triển mạnh và đa dạng, bao gồm các cơ sở dạy nghề (CSDN) công lập và ngoài công lập. Nhiều trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp cũng tham gia dạy nghề. Số CSDN ngoài công lập phát triển nhanh và đa dạng. Nhiều tổ chức, đơn vị, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế đầu tư phát triển CSDN ở nhiều quy mô và trình độ đào tạo; khuynh hướng xã hội hóa hoạt động dạy nghề ngày càng mạnh, kể cả đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển lớn mạnh về hệ thống các trường đào tạo nghề, vấn đề chất lượng đào tạo đã trở nên cấp thiết. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chất lượng đào tạo và hiệu quả sử dụng lao động xã hội chưa thật sự hiệu quả. Nguyên nhân, hệ thống quản lý chưa đồng bộ, các nguyên tắc quản lý chưa áp dụng triệt để vào điều kiện thực tế; năng lực quản lý tại cơ sở dạy nghề chưa đáp được quy mô phát triển và yêu cầu chất lượng đào tạo ngày càng cao; nội dung, chương trình đào tạo không thực tế, thiếu liên kết đồng bộ giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp sử dụng lao động; điều kiện cơ sở vật chất của các cơ sở đào tạo còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu thực hành cho người học; đội ngũ giáo viên chưa trao dồi trình độ chuyên môn, trình độ ngoại ngữ và tin học để thực hiện tốt công tác giảng dạy đối với các chương trình, giáo trình nước ngoài. Trong khi đó đất nước đang bước vào giai đoạn thương mại thế giới nên sự cạnh tranh về nguồn nhân lực và kỹ năng nghề nghiệp, đang là nỗi bức xúc hiện nay ở nước ta. Để khắc phục tình trạng trên, Bộ LĐTBXH và TCDN đã ban hành đầy đủ các văn bản pháp quy và hướng dẫn về các tiêu chí, tiêu chuẩn và quy trình kiểm định chất lượng tại các trường Cao đẳng và trung cấp nghề trên cả nước, đồng thời đã chỉ đạo các trường nghề không phải dạy nghề theo những gì mình có mà phải gắn với thị trường lao động, nhu cầu của doanh nghiệp. Trường dạy nghề cần phải tìm hiểu nhu cầu thị trường để thay đổi cách thức giảng dạy, đào tạo nguồn nhân lực. Đây là việc làm cần thiết nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để có thể đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. 2
19. Trước tình hình trên, việc thực hiện đề tài “Đánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh” là cần thiết. Nghiên cứu này sẽ có ý nghĩa thiết thực nhằm tạo động lực cho trường có điều kiện đánh giá lại mình một cách thiết thực, toàn diện nhằm nâng cao các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề. 2. MỤC TIÊU CHỌN ĐỀ TÀI Đánh giá đúng thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh, nhằm hoàn thiện các điều kiện đảm bảo chất lượng đáp ứng tiêu chuẩn kiểm định chất lượng. 3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Hệ thống cơ sở lý luận về đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề. - Đánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh: + Xác định tiêu chí đánh giá; + Tiến hành đánh giá; + Phân tích kết quả đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh. Tìm hiểu nguyên nhân thực trạng dẫn đến chưa đủ điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo, từ đó đề xuất biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh. 4. KHÁNH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 4.1. Khách thể nghiên cứu Các yếu tố tham gia vào quá trình hoạt động dạy và học tại trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh. 3
20. 4.2. Đối tượng nghiên cứu Điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo bao gồm đội ngũ giáo viên, quản lý, công nhân viên, cơ sở vật chất, chương trình, giáo trình của trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh. 5. GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU Điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Tp.HCM hiện nay vẫn còn các chỉ số trong các tiêu chuẩn của bộ tiêu chí, tiêu chuẩn do Tổng Cục dạy nghề đưa ra chưa đạt. Nếu đánh giá đúng thực trạng sẽ làm cơ sở cho việc đề xuất biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Tp.HCM. 6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề Tp. Hồ Chí Minh chỉ tập trung vào kết quả khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh trong 2013 – 2014; 2014 -2015 và 15 doanh nghiệp. - Hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn của trường Cao đẳng nghề quá lớn, bao quát tất cả các hoạt động của một trường dạy nghề và thực hiện việc đánh giá đúng thực trạng trên cơ sở phải đảm bảo khoa học nên đòi hỏi thời gian dài. Để thực hiện theo đúng thời gian đề tài, người nghiên cứu chỉ nghiên cứu đánh giá thực trạng và tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất một số biện pháp hoàn thiện điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo chủ yếu là: + Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý; + Chương trình và giáo trình; 7. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU - Thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo của trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh như thế nào? - Có những mặt hạn chế nào trong điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo? Nguyên nhân tại sao? 4
21. - Cần những biện pháp nào phù hợp để hoàn thiện các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo của trường thành trường đào tạo nghề chất lượng cao? 8. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 8.1. Cơ sở phương pháp luận Là những tư tưởng, quan điểm có tính chất định hướng chỉ đạo quá trình nghiên cứu đánh giá chất lượng đào tạo. 8.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, người nghiên cứu đã sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau như: - Phương pháp nghiên cứu văn bản, tài liệu: Tham khảo và phân tích tài liệu có liên quan để đưa ra cơ sở lý luận và thực tiễn. Nguồn tài liệu bao gồm: + Luật dạy nghề, các văn bản pháp quy về đánh giá, kiểm định các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề; + Các công trình nghiên cứu, các tạp chí, báo cáo khoa học, tài liệu lưu trữ, sách giáo khoa, sổ tay thống kê, về đánh giá các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề. - Phương pháp điều tra, khảo sát: Thông qua các phiếu hỏi, phiếu khảo sát trên các đối tượng cán bộ quản lý, giáo viên, sinh viên của trường và đánh giá thực trạng điều kiện đảm bảo chất lượng tại trường. - Phương pháp thống kê và phân tích số liệu từ các phiếu hỏi (sử dụng chương trình Microsoft Exel), được sử dụng trong xử lí và phân tích, xác định mức độ tin cậy của số liệu điều tra, trên cơ sở đó, đưa ra những nhận xét, đánh giá khách quan về thực trạng đảm bảo chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề TP. Hồ Chí Minh. 5