Xây dựng đề cương nghiên cứu khoa học

Nội dung text: Xây dựng đề cương nghiên cứu khoa học

1. Xây Dựng Đề Cương Nhóm 1_QLK4B
2. Bốn chương Chương 3: Chương 1: Chương 2: PP lựa chọn Chương 4: Khoa Học Phương pháp và Triển khai Luận văn và và Công nghiên đề tài luận Nghệ cứu KH Khoa học Án Khoa học
3. Chương 1 Những vấn đề chung về khoa học và công nghệ I.khoa học và công nghệ 1.khoa học và cách mạng khoa học a.khoa học - khoa học là một hệ thống tri thức tích lũy trong quá trình lịch sử và được thực tiễn chứng minh. - khoa học là hệ thống tri thức gồm những quy luật về tự nhiên,xã hội và tư duy,được tích lũy trong quá trình nhận thức trên cơ sở thực tiễn,được thể hiện bằng những khái niệm,phán đoán học thuyết.
4. - khoa học là một hình thái ý thức xã hội - khoa học là một hoạt động nghề nghiệp xã hội đặc thù - khoa học là một hệ thống tri thức của nhân loại về tự nhiên,xã hội và con người,được tích lũy trong quá trình lịch sử
5. b.Các cuộc cách mạng khoa học trong lịch sử * Cuộc cách mạng khoa học lần thứ nhất(từ khoảng thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII) * Cuộc cách mạng khoa học lần thứ hai(từ đầu thế kỉ XVIII đến cuối thế kỉ XIX) * Cuộc cách mạng khoa học lần thứ ba(từ cuối thế kỉ XIX đến giữa thế kỉ XX)
6. II.Phân loại khoa học 1.Phân loại theo cách thức hình thành khoa học 2.Phân loại theo chức năng của khoa học 3.Phân loại theo cấu trúc của hệ thống tri thức 4.Phân loại theo đối tượng nghiên cứu của khoa học
7. III.Tư duy khoa học 1.khái niệm tư duy khoa học - Tư duy khoa học là giai đoạn cao của quá trinh nhận thức,được thực hiện thông qua một hệ thống các thao tác tư duy nhất định trong đầu óc nhà khoa học với sự giúp đơ của một hệ thống “công cụ”tư duy nhằm “nhào nặn” các tri thức tiền đề,xây dựng thành những tri thức khoa học mới.
8. 2.Đối tượng của tư duy khoa học - Việc xác định đối tượng tư duy khoa học là một trong những yêu cầu đầu tiên và cơ bản của tất cả các nghành khoa học. - Việc xác định đối tượng nghiên cứu vừa có ý nghĩa phân biệt tư duy khoa học với các hình thái tư duy khác,vừa có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phân nghành khoa học. - Đối tượng của tư duy khoa học cũng như của các hình thái tư duy khác đều không phải là bất biến mà luôn thay đổi.
9. 3.Chủ thể của tư duy khoa học - Mỗi người là một chủ thể tư duy,với điều kiện là phải nắm được ngôn ngữ,khái niệm,lôgic,mà đó chính là những sản phẩm của sự phát triển của thực tiễn lịch sử - xã hội. - So với các hình thái tư duy khác tư duy khoa học có tính chân lí cao hơn.vì vậy nó có những yêu cầu cao hơn về mặt chủ thể nhận thức .
10. 4.Công cụ ngôn ngữ của tư duy khoa học - Ngôn ngữ khoa học có sự phân biệt khá rõ ràng với ngôn ngữ tự nhiên,thông thường,và ngôn ngữ của các hình thái tư duy ngoài khoa học.
11. 5.Các hình thức cơ bản của tư duy khoa học ⚫ Thứ nhất,là sự khác nhau về nội dung. ⚫ Thứ hai,về mặt hình thức. ⚫ Thứ ba,từ khi khoa học ra đời và phát triển,các khái niệm,phán đoán,suy luận của tư duy con người mới được xây dựng và phát triển toàn diện từ hình thức đến nội dung, từ số lượng đến chất lượng.
12. IV. Bộ môn khoa học * Bộ môn khoa học là hệ thống lí thuyết hoàn chỉnh về một đối tượng nghiên cứu.Một bộ môn khoa học được nhận dạng dựa trên những tiêu chí sau: + Có đối tượng nghiên cứu + Có một hệ thống lí thuyết + Có một hệ thống phương pháp luận + Có mục đích ứng dụng + Có một lịch sử nghiên cứu
13. Chương II: Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học Những vấn Những vấn đề chung đề chung về Về nghiên pp cứu KH Một số pp nghiên Cứu trong KH xã hội
14. Chương II: Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học I. Những vấn đề chung về phương pháp 1. Phương pháp nghiên cứu. ⚫ Là tổ hợp cách thức mà nhà khoa học sử dụng để tác động, khám phá đối tượng. ⚫ Phương pháp này được nhìn nhận trên mặt chủ quan và mặt khách quan. Mặt chủ quan là ý thức của chủ thể, mặt khách quan là sự phản ánh quy luật khách quan của hiện thức vào ý thức nhà khoa học. 2. Phương pháp hệ ⚫ Là nhóm các pp được sử dụng trong một lĩnh vực khoa học hay một đề tài cụ thể.
15. 3. Phương pháp luận ⚫ Là lý luận tổng quát, là những quan điểm chung, là cách tiếp cận đối tượng khoa học. ⚫ Cách tiếp cận với pp luận: - KH tự nhiên là KH thực nghiệm. - KH xã hội là KH thực chứng.
16. II. Những vấn đề chung về nghiên cứu KH 1. Nghiên cứu KH Đặc trưng của nghiên cứu khoa học: Mục đích là phát hiện khám phá thế giới, tạo ra chân lý mới để vận dụng những hiểu biết ấy vào cải tạo thế giới. ⚫ Đối tượng n.cứu: Thế giới phức tạp. ⚫ Chủ thể nghiên cứu: là các nhà KH những người có trình độ cao. ⚫ PP nghiên cứu: pp nhận thức thế giới
17. Một số khái niệm đóng vai trò công cụ nhận thức: ⚫ Đối tượng nghiên cứu: là cái trọng tâm cần khám phá của đề tài. ⚫ Khách thể nghiên cứu: Vật chứa đối tượng nghiên cứu. ⚫ Đối tượng khảo sát: là một phần đủ đại diện của khách thể nghiên cứu được người nghiên cứu lựa chọn để xem xét. ⚫ Giới hạn n.cứu: xác định phạm vi về thời gian, không gian,quy mô của đề tài n.cứu
18. ⚫ Phương pháp n.cứu: phối hợp nhiều pp n.cứu như lý thuyết, thực tiễn, thống kê toán học. ⚫ Mục đích nghiên cứu: làm rõ bản chất của sự kiện mới, tìm ra giải pháp ⚫ Giả thuyết nghiên cứu: là giả định do chủ thể nghiên cứu đưa ra để kiểm nghiệm, đánh giá.
19. 2. Các loại hình nghiên cứu khoa học ⚫ Nghiên cứu cơ bản ⚫ Nghiên cứu ứng dụng ⚫ Nghiên cứu triển khai, thực nghiệm ⚫ Nghiên cứu thăm dò, dự báo ⚫ Nghiên cứu mô tả ⚫ Nghiên cứu lịch sử-tiểu sử ⚫ Nghiên cứu hỗn hợp
20. III. Một số pp NCKH trong KHXH 1. Nhóm pp n.cứu thực tiễn: ⚫ Phương pháp điều tra ⚫ Phương pháp đề xuất và kiểm chứng giả thuyết ⚫ Phương pháp tham vấn chuyên gia ⚫ Phương pháp xây dựng mô hình thực nghiệm ⚫ Phương pháp khảo sát thực tiễn ⚫ Pp quan sát
21. 2. Nhóm pp nghiên cứu lý thuyết ⚫ Là nhóm pp thu nhập thông tin khoa học trên cở sở nghiên cứu văn bản, tài liệu đã có bằng tư duy loogic để rút ra kết luận khoa học cần thiết.
22. 3. Nhóm pp thống kê toán học ⚫ Là pp sử dụng lý thuyết toán học và logic học để xử lý tài liệu. trong nghiên cứu cần lựa chọn những pp nghiên cứu thích hợp để đạt kết quả cao nhất
23. Chương 3: PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN VÀ TRIỂN KHAI ĐỀ TÀI KHOA HỌC I. Đề tài khoa học 1.Khái niệm đề tài khoa học ⚫ “Đề tài khoa học là 1 mặt, 1 khía cạnh, phạm vi nào đó của sự vật, hiện tượng, hay 1quá trình mà nhà khoa học chưa nhận thức được hoặc nhận thức chưa đầy đủ, thực tiễn cuộc sống đòi hỏi, cho phép và nhà khoa học có thể nghiên cứu lý giải được”
24. 2. Một số loại đề tài khoa học ⚫ Báo cáo khoa học ⚫ Bài báo khoa học đăng trong tạp chí hoặc tuyển tập các công trình nghiên cứu ⚫ Bảng tóm tắt đề tài khoa học ⚫ Bài phê bình đánh giá đề tài khoa học ⚫ Tài liệu giáo khoa giáo trình ⚫ Tổng kết khoa học ⚫ Bản cú thích ⚫ Chuyên khảo ⚫ Quyển sách ⚫ Luận án
25. 3. Chọn đề tài khoa học a. Nguồn của đề tài ⚫ Nguồn của đề tài bắt nguồn từ những mâu thuẫn nãy sinh trong thực tiễn cuộc sống. Đó chính là nguồn đề tài rất phong phú và đa dạng cho công tác nghiên cứu khoa học b. những căn cứ để lựa chọn đề tài khoa học ⚫ Một đề tài nghiên cứu khoa học được lựa chọn phải là sự kết hợp của các điều kiện sau đây: ⚫ Đó là vấn đề giới khoa học chưa biết hoặc biết chưa đầy đủ nhưng có khả năng để nhận thức được ⚫ Đó là vấn đề mà hoạt động lý luận và thực tiễn đang cần phải biết, đòi hỏi các nhà khoa học tham gia giải quyết và có các điều kiện tiền đề cho sự giải quyết đó
26. ⚫ Đó là vấn đề mà có đầy đủ các điều kiện chủ quan, khách quan đáp úng mọi nhu cầu của quá trình nghiên cứu triển khai như: nhân lực, vật lực, tài lực, tin lực nhât là sự say mê và tính tự giác của lực lượng tham gia c. Cách thức lựa chọn một đề tài ⚫ Theo dõi tổng quát những thành tựu khoa học và kỹ thuật ⚫ Tìm hiểu những kết quả mới nhất của công việc nghiên cứu trong các lĩnh vực tổng hợp, lĩnh vực nằm ở ranh giới của các ngành khoa học và kỹ thuật ⚫ Nghiên cứu những đối tượng cũ nhờ các phương pháp mới với quan điểm mới ⚫ Phân tích sâu sắc và tổng hợp những tài liệu đã được thu thập ⚫ Tham khảo ý kiến ⚫ Xem danh mục các công trình nghiên cứu đã công bố
27. II. TRÌNH TỰ NGHIÊN CỨU 1 ĐỀ TÀI KHOA HỌC 1. Lựa chọn đề tài ⚫ Có thể xem xét việc lựa chọn đề tài trong 1 số tình huống sau: ⚫ Đề tài được chỉ định ⚫ Đề tài do người nghiên cứu tự chọn ⚫ Việc lựa chọn đề tài có thể dựa trên những căn cứ được xem xét theo các cấp độ sau:
28. a, Đề tài có ý nghĩa khoa học hay không? ⚫ Là 1 đề tài nghiên cứu trước hết phải mang 1 ý nghĩa khoa học nhất định, thể hiện trên những khía cạnh sau: ⚫ Bổ sung những nội dung lý thuyết của bộ môn khoa học ⚫ Làm rõ một số vấn đề lý thuyết vốn tồn tại ⚫ Xây dựng cơ sở lý thuyết mới b. Đề tài có ý nghĩa thực tiễn hay không? ⚫ Ý nghĩa thực tiễn thể hiện ở các mặt sau: ⚫ Xây dựng luận cứ cho các chương trình phát triển kinh tế và xã hội ⚫ Giải đáp những đòi hỏi trong sản xuất, về kỹ thuật, công nghệ, tổ chức, quản lý, thị trường ⚫ Giải đáp nhu cầu phát triển nội tại của lĩnh vực nghiên cứu c. Đề tài có cấp thiết phải nghiên cứu hay không?
29. d. Có đủ điều kiện đảm bảo cho việc hoàn thành đề tài không? ⚫ Điều kiện nghiên cứu bao gồm: ⚫ Cơ sở thông tin, tư liệu ⚫ Phương tiện, thiết bị thí nghiệm (nếu cần phải tiến hành thí nghiệm) ⚫ Quỹ thời gian và thiên hướng khoa học của người hướng dẫn, nếu là đề tài có người hướng dẫn ⚫ Có người cộng sự trong nghiên cứu đ. Đề tài có phù hợp với sở thích hay không?
30. 2. Xây dựng đề cương và kế hoạch nghiên cứu Trong nội dung đề cương cần thuyết minh những điểm sau: ⚫ Điểm 1: Lý do chọn đề tài: trả lời câu hỏi vì sao chọn đề tài này? ⚫ Điểm 2: Xác định đối tượng nghiên cứu ⚫ Điểm 3: Xác định mục tiêu và mục đích nghiên cứu ⚫ Điểm 4: Xác định phạm vi nghiên cứu
31. ⚫ Điểm 5: Lựa chọn phân loại thu thập thông tin ⚫ Điểm 6: Lập danh sách cộng tác viên. ⚫ Điểm 7: Tiến độ thực hiện đề tài. ⚫ Điểm 8: Dự toán kinh phí nghiên cứu. ⚫ Điểm 9: Chuẩn bị kế hoạch nghiên cứu. ⚫ Điểm 10: Chuẩn bị phương tiện nghiên cứu.
32. 3. Thu thập và xử lý thông tin. 4. Viết báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu. 5. Nghiệm thu đề tài. 6. Công bố kết quả nghiên cứu.
33. chương 4 Luận văn và luận án khoa học I.Luận văn khoa học 1.luận văn khoa học là gì? - Luận văn khoa học là một công trình tập sự nghiên cứu khoa học - Do một người viết nhằm các mục đích sau: + Rèn luyện về phương pháp và kĩ năng nghiên cứu khoa học + Thể nghiệm kết quả của một giai đoạn học tập + Bảo vệ trước hội đồng chấm luận văn
34. 2.Các thể loại luận văn khoa học ⚫ Tiểu Luận ⚫ Khóa luận ⚫ Đồ án môn học ⚫ Đồ án tốt nghiệp ⚫ Luận văn cử nhân ⚫ Luận văn thạc sĩ
35. 3.Yêu cầu về chất lượng luận văn a.Đối với luận chứng:Chất lượng cần được đặt ở một yêu cầu cao nhất trong ba bộ phận hợp thành cấu trúc logic_luận đề,luận cứ,luận chứng. b.Đối với luận đề và vấn đề: Chất lượng luận văn cũng được đặt ở mức cao nhưng thấp hơn luận chứng. c.Đối với luận cứ: + Đối với luận cứ lí thuyết:Cần đặt ở yêu cầu về chất lượng ngang với chất lượng luận đề. +Đối với luận cứ thực tiễn: :Đây là một bộ phận có thể chân chước về mặt chất lượng,số liệu.
36. 4.Trình tự chuẩn bị luận văn ⚫ Bước 1.lựa chọn đề tài luận văn * Đề tài được chỉ định * Đề tài tự chọn ⚫ Bước 2.xây dựng đề cương nghiên cứu của luận văn ⚫ Bước 3.Thu thập xử lí thông tin và viết luận văn
37. 5.Viết luận văn a.Hình thức và kết cấu của luận văn - Bìa - Trang ghi lời cảm ơn - Mục lục - Kí hiệu và viết tắt - Lời nói đầu - Tổng quan - Cơ sở lí thuyết và phương pháp nghiên cứu - Nội dung nghiên cứu và kết quả - Kết luận và khuyến nghị - Tài liệu tham khảo - Phụ lục
38. b.cách đánh số chương mục c.viết tóm tắt luận văn d.tóm tắt nội dung của luận văn được trình bầy như sau: - phần mở đầu - phần tóm tắt nội dung luận văn - phần kết luận
39. 6.Bảo vệ luận văn thạc sĩ ⚫ Học viên cao học phải có đủ chứng chỉ cho tất cả các môn học mà trong chương trình đào tạo thạc sĩ quy định ⚫ Hội đồng do thủ trưởng cơ sở đào tạo quyết định thành lập gồm 5 thành viên:chủ tịch hội đồng,thư kí hội đồng,2 thành viên phản biện và ủy viên
40. II.Luận án khoa học 1.chọn đề tài và xây dựng luận cương a.chọn đề tài b.Hình thành đề cương nghiên cứu c.Bảo vệ đề cương nghiên cứu
41. 2.Thực hiện luận án tiến sĩ ⚫ Sau khi thí sinh đã được bộ giáo dục và đào tạo ra quyết định là nghiên cứu sinh và sẽ giới thiệu nghiên cứu sinh về sinh hoạt, học tập,nghiên cứu tại một bộ môn hoặc phòng nghiên cứu chuteen môn của cơ sở đào tạo để sinh hoạt khoa học và giúp đỡ nghiên cứu sinh thực hiện luận án. ⚫ Nghiên cứu sinh trong thời gian thực hiện luận án thì được xem là thành viên cưa bộ môn hay phòng nghiên cứu chuyên môn của cơ sở đào tạo. ⚫ Nghiên cứu sinh phải thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ theo quy định.
42. 3.Những vấn đề nảy sinh trong quá trình nghiên cứu sinh thực hiện luận án tiến sĩ ⚫ Thay đổi tên đề tài luận án ⚫ Bổ sung hoặc thay đổi người hướng dẫn ⚫ Kéo dài thời gian làm nghiên cứu sinh ⚫ Bảo vệ lại luận án tiến sĩ
43. 4.Nội dung và hình thức luận án a.Nội dung luận án *Phần mở đầu *Phần nội dung chính của luận án *Kết luận của luận án b.Hình thức luận án - Bìa luận án - Trang phụ bìa - Trang lời cam đoan - Bảng các kí hiệu,chữ viết tắt - Mở đầu - Các chương và kết luận từng chương - Kết luận của luận án - Danh mục tài liệu tham khảo - phụ lục(nếu có)
44. 5.Tóm tắt luận án ⚫ Trình tự trình bày tóm tắt luận án - Phần mở đầu nêu tính cấp thiết của đề tài,mục đích nghiên cứu,đối tượng và phạm vi nghiên cứu,phương pháp nghiên cứu,những đóng góp mới và giới thiệu bố cục của luận án - Phần nội dung chính trình bày tóm tắt nội dung từng chương,kết luận mỗi chương và phải phản ánh đúng kết cấu củav luận án. - phần kết luận phải ghi đầy đủ toàn văn kết luận của luận án. - Cuối bản tóm tắt luận án là danh mục các công trình của tác giả đã công bố liên quan tới đề tài luận án.
45. 6.Bảo vệ luận án a.Bảo vệ ở bộ môn b.Bảo vệ luận án cấp nhà nước
46. III.Một số vấn đề cần lưu ý khi làm luận văn,luận án 1.lời mở đầu 2.tổng kết các tài liệu tham khảo 3.Bảng chỉ dẫn sách tham khảo 4.Công tác chuẩn bị luận văn,luận án 5.Bảo vệ luận văn, luận án
47. Xin chân thành cảm ơn cô giáo và các bạn đã lắng nghe