›
›

Đa dạng sinh học của bộ móng guốc ở Việt Nam - Lê Ngọc Thông

ppt 32 trang phuongnguyen 10
Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Đa dạng sinh học của bộ móng guốc ở Việt Nam - Lê Ngọc Thông", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pptda_dang_sinh_hoc_cua_bo_mong_guoc_o_viet_nam_le_ngoc_thong.ppt

Nội dung text: Đa dạng sinh học của bộ móng guốc ở Việt Nam - Lê Ngọc Thông

  1. GVHD: LÊ NGỌC THÔNG 8/3/2021 1
  2. Đặc điểm: o Số ngón chân tiêu giảm, cuối ngón có bao bọc lớp sừng gọi là móng. o Di chuyển nhanh. Guốc 8/3/2021 2
  3. Tên động vật Lợn Hươu Ngựa Tê giác Voi Số ngón chân Chẵn Chẵn Lẻ Lẻ Lẻ có guốc (4) (2) (1) (3) (5) Sừng Ko có Ko Có sừng Ko (1 hoặc 2) Chế độ ăn nhai Nhai lại Không Không Không nhai lại nhai lại nhai lại Lối sống đàn đàn đàn đàn Đơn độc 8/3/2021 3
  4.  BỘ ARTIODACTYLA: động vật guốc chẵn 8/3/2021 4
  5.  BỘ ARTIODACTYLA: động vật guốc chẵn  Hiện nay, người ta biết khoảng 220 loài động vật guốc chẵn. ◦ Phân bộ : gồm 4 phân bộ • Phân bộ: Suina (gồm 5 họ) • Phân bộ: Tylopoda (gồm 11 họ) • Phân bộ: Cedancodonta (gồm 3 họ) • Phân bộ: Ruminantia ◦ Cân bộ Tragulina (8 họ) ◦ Cân bộ Pecora (9 họ) 8/3/2021 5
  6.  Phân bộ Hippomorpha : có một họ duy nhất là họ Ngựa (Equidae) (chỉ có một chi là Equus), bao gồm các loài ngựa, ngựa vằn, lừa, lừa rừng Trung Á và các loài đồng minh khác.  Phân bộ Ceratomorpha :  Họ Tapiridae: 4 loài lợn vòi trong 1 chi  Họ Rhinocerotidae: 5 loài tê giác trong 4 chi 8/3/2021 6
  7. 1. Bò Bò vàng Việt Nam là một giống bò thuộc nhóm Bos indicus. Giống bò vàng của Việt Nam có nguồn gốc từ nhiều giống bò của các nước lân cận như Lào, Campuchia, Mianma, Ấn Độ và Trung Quốc nhưng chủ yếu được hình thành từ hai giống bò Trung Quốc và Ấn Độ. Qua nhiều đời tạp giao giữa các giống bò trên đã hình thành nên giống bò vàng Việt Nam. Đó là kết quả của quá trình chọn lọc và thích nghi tự nhiên.  Phân bố: hầu khắp cả nước, bò sữa phân bố chủ yếu ở Ba Vì  Tình trạng: ngày nay càng có nhiều giống bò được lai tạo với năng suất cao tùy vào mục tiêu sử dụng nhưng phải đối mặt với nhiều dịch bệnh (lở mồm long móng ) 8/3/2021 7
  8.  Họ: Lợn (Suidae)  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thú  Phân bố: có mặt khắp các tỉnh trong cả nước và các trại chăn nuôi.  Tình trạng: ngày nay càng có nhiều giống lợn được lai tạo với năng suất thương phẩm cao, nhưng phải đối mặt với nhiều dịch bệnh (dịch tai xanh ) Lợn Ỉ 8/3/2021 8
  9. o Trâu Việt Nam (Bubalus bubalus) có nguồn gốc từ trâu rừng thuần hóa, thuộc nhóm trâu đầm lầy (Swamp buffalo) o Tình trạng: Về giống trâu Việt Nam, chưa có lài liệu nào nói về sự phân loại các giống trâu, vẫn chỉ duy nhất một giống, nhưng có những tài liệu phân chia thành hai loại hình là trâu Ngố và trâu Gié. o Phân bố: ở các tỉnh phía Nam nước ta (Tây Nguyên, Nam Bộ ), tập trung chủ yếu ở vùng núi phía Bắc 8/3/2021 9
  10. o Ngựa (Equus caballus) là một phân loài động vật thuộc bộ Guốc lẻ, một trong số 8 phân loài còn sinh tồn cho tới ngày nay của họ Equidae. o Phân bố: hầu hết các tỉnh miền núi (Lai Châu, Hà Giang ), một số ít được nuôi ở Quảng Ninh, Phú Thọ o Tình trạng: được nuôi để vận chuyển hàng hóa và di chuyển ở vùng núi. 8/3/2021 10
  11.  Họ: Lợn (Suidae)  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thú  Phân bố: Lợn rừng có mặt khắp các tỉnh miền núi và trung du.  Tình trạng:Số lượng lợn rừng ở nước ta còn tương đối nhiều. Ngành lâm nghiệp cần quản lý và sử dụng tốt nguồn lâm sản này để tăng nguồn thu nhập kinh tế.  Tài liệu dẫn: Động vật rừng - Phạm Nhật - trang 189. 8/3/2021 11
  12.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp (nhóm):Thú  Phân bố:. Hiện nay có từ Kontum , Đắc Lắc (Đắc Min, Easúp) đến Đồng Nai (Nam Cát Tiên), Sông Bé (Bù Gia Mập).  Giá trị:Loài thú hiếm của rừng nhiệt đới. Giá trị kinh tế nguồn cung cấp thực phẩm cho nhân dân và da lông cho kỹ nghệ hàng da.  Tình trạng:  Chúng thường bị săn bắn ở nhiều nơi nhất là ở Easúp, Đắc Lắc. Trước đây lượng bò rừng khá nhiều, mấy năm nay đã giảm một cách đáng kể. Sách đỏ thế giới xếp bậc V. Mức độ đe dọa: bậc V. 8/3/2021 12
  13.  Họ: Cheo cheo Tragulidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp: thú  Phân bố:  Việt Nam: Khánh Hòa (Nha Trang). Theo tài liệu điều tra năm 1983 có khả năng còn ở Quảng Nam - Đà Nẵng, Phú Yên, Quảng Ngãi  Tình trạng:  Ở nước ta hiện trạng số lượng còn chưa rõ. Mức độ đe dọa: bậc E  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Điều tra, tìm kiếm cheo cheo napu ở phía nam Trường Sơn, từ Quảng Nam - Đà Nẵng đến Khánh Hòa để khoanh khu bảo vệ.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 83. 8/3/2021 13
  14.  Họ: Hươu nai Cervidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp: thú  Phân bố:  Bắc Bộ (Cao Bằng, Hà Tây ), Miền Trung ( Hà Tĩnh, Nghệ An ), rừng quốc gia (Cúc Phương, Hương Sơn )  Giá trị:  Hươu sao là thú quý.  Tình trạng:  Trong thiên nhiên có thể không còn, nhưng đã được thuần dưỡng nuôi. Hiện nay có khoảng 6000 con đang được nhân giống. Mức độ đe dọa: bậc V.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 86. 8/3/2021 14
  15.  Họ: Hươu nai Cervidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla lớp : thú  Phân bố:  Việt Nam: Kontum (Sa Thầy), Lâm Đồng (Di Linh, Bảo Lộc, Lang Bian) Đồng Nai (La Ngà).  Tình trạng:Số lượng không nhiều, vẫn bị săn bắt thường xuyên. Mức độ đe dọa: bậc V.  Đề nghị biện pháp bảo vệ:Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt ở khu vực Sa Thầy, Langbian.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 88. 8/3/2021 15
  16.  Họ: Hươu nai Cervidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thú  Phân bố:  Có thể chúng sống trong rừng sâu trên dãy trường sơn cả ở Lào và Việt Nam, Thái Lan và đã phát hiện ở tại Vườn quốc gia Bạch Mã  Tài liệu dẫn: Thú Đông Dương & Thái Lan trang 107 8/3/2021 16
  17.  Họ: Voi Elephantidae  Bộ: Có vòi Proboscidea  lớp: thú  Phân bố: Lai Châu, Sơn La, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam - Đà Nẵng, Gia Lai, Kom Tum, Lân Đồng, Sông Bé, Đồng Nai, Tây Ninh  Giá trị:Voi đã thuần hoá được để phục vụ cho đời sống con người.  Tình trạng:  Số lượng voi ở ngước ta còn khoảng 1000 - 1500 con, số lượng ngày càng suy giảm do tác động của con người. Mức độ đe dọa: bậc V  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt, kết hợp với bảo vệ rừng và xây dựng hệ thống các khu bảo vệ thiên nhiên.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 79. 8/3/2021 17
  18.  Họ: Heo vòi Tapiridae  Bộ: Ngón lẻ Perissodactyla  lớp: thú  Phân bố  Việt Nam: Trước đây 1 số tài liệu có nói đến việc săn bắn được heo vòi ở Bắc Trung bộ và Nam bộ.  Tình trạng:  Những năm gần đây nhân dân một số vùng Gia Lai, Kontum (Moray, Ta Pốc, Kon Hà Nứng), Đắc Lắc (Đắc Nông) cho biết có gặp heo vòi. Hiện trạng của heo vòi còn chưa rõ. Mức độ đe dọa: bậc E  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt, kết hợp với bảo vệ rừng và xây dựng hệ thống các khu bảo vệ thiên nhiên.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 80. 8/3/2021 18
  19.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp (nhóm): Thú  Phân bố: Năm 1964 theo báo cáo của các nhà khoa học loài này phân bố ở biên giới Đông dương giữa Việt Nam  Đây là loài mới cho khoa học vì các nghiên cứu về chúng còn rất ít do vậy chúng ta cần phải tập trung nghiên cứu sưu tầm và bảo vệ chúng 8/3/2021 19
  20.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp (nhóm):Thú  Phân bố  Việt Nam: Lai Châu, Sơn La, Hoà Bình, Thanh Hoá, Nghệ An, Gia Lai, Lâm Đồng (Bảo Lộc) Đồng Nai (La Ngà, Vĩnh An, Nam Cát Tiên) Sông Bé, Tây Ninh  Tình trạng  Tại Việt Nam số lượng bò tót đã giảm nhiều. Nhưng hiện nay còn 30 - 50 con ở Sơn La (Xuân Nha, Sốp Cộp), Lai Châu (Mường Tè, Mường Lay), vùng Tây Nguyên. Sách đỏ thế giới xếp bậc V. Mức độ đe dọa: bậc E  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 90. 8/3/2021 20
  21.  Họ: Hươu nai Cervidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thú  Phân bố:  Việt Nam: Kontum (Sa Thầy), Đắc Lắc (Easúp), Lâm Đồng (Di Linh, Bảo Lộc) Đồng Nai (thượng nguồn sông La Ngà), Bà Rịa - Vũng Tàu.  Tình trạng: Ở nước ta hươu vàng phân bố hẹp, số lượng ít (khoảng 200 - 300 con). Là động vật đang bị đe dọa nghiêm trọng.  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt trong các khu vực đang còn hươu vàng. Mức độ đe dọa: bậc E  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 87. 8/3/2021 21
  22.  Họ: Hươu xạ Moschidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thú  Phân bố.  Việt Nam: Cao Bằng (Trùng Khánh, Quảng Hoà, Thạch An, Bảo lạc, Ba Bể), Lạng Sơn (Hữu Lũng, Bằng Mạc, Chi Lăng, Tràng Định), Bắc Thái (Bắc Cạn, Võ Nhai)  Tình trạng:  Số lượng ít, bị săn bắn thường xuyên. Nhiều vùng trước đây có hươu xạ như (Thượng Cường, Mai Sao, Ô Châu - Lạng Sơn, Bắc Cạn - Bắc Thái) hiện nay không còn nữa.  Đề nghị biện pháp bảo vệ: Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt hươu xạ. Mức độ đe dọa: bậc E  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam - trang 86. 8/3/2021 22
  23. ❖ Họ: Hươu nai Cervidae ❖ Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla ❖ lớp: thú  Phân bố: Nghệ An (Con Cuông), Hà Tĩnh (Vũ Quang), Quảng Bình (Minh Hóa), Thừa thiên Huế (Nam Đông, A Lưới, Vườn quốc gia Bạch Mã ), Quảng Nam (Giàng), Đắc Lắc (Bản Đôn, Easup), Lâm Đồng (Lạc Dương, Lâm Hà)  Giá trị:  Loài thú mới phát hiện ở Việt Nam, mà chưa phát hiện được ở các nước trên thế giới. Đây là loại thú thuộc loại quý hiếm và có giá trị về nguồn gen.  Tình trạng:Loài thú hiếm, số lượng không nhiều, vùng phân bố hạn chế. Mức độ đe doạ: bậc V.  Đề nghị biện pháp bảo vệ:Cấm săn bắt và nuôi nhốt.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 85. 8/3/2021 23
  24.  Họ: Hươu nai Cervidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Phân bố: dọc theo biên giới phía Tây, từ Tây bắc đến Đông nam bộ.  Tình trạng:Nai đã bị tiêu diệt ở vùng Đông bắc, hiếm ở các tỉnh vùng Tây bắc, Trung bộ. Các tỉnh Tây Nguyên, Động nam bộ, Nai còn không nhiều. Loài này chưa có tên trong Sách đỏ Việt Nam và Nghị định 18 HĐBT. Cần đưa vào Sách đỏ, mức đe doạ thấp (R) và quản lý tốt nguồn lợi nai rừng. Nai có thể nuôi nhốt chuồng, cần phát triển nghề nuôi nai  Tài liệu dẫn: Động vật rừng - Phạm Nhật - trang 194. 8/3/2021 24
  25.  Họ: Hươu nai Cervidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thúPhân bố:Gia Lai, Kontum (Sa Thầy), Đắc Lắc (Đắc Nông, Đắc Min, Easúp), Lâm Đồng (Bảo Lộc), Phú Yên (Tây Sơn).  Giá trị:Loài thú hiếm  Tình trạng:  Trên thế giới số lượng nai cá tông không nhiều. Ở nước ta số lượng rất ít và đang giảm dầm do săn bắn quá mức, khai thác rừng làm mất nơi sinh sống. Mức độ đe dọa: bậc E.  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 85. 8/3/2021 25
  26.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thúPhân bố: Nghệ An (Kỳ Sơn, Quế Phong, Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn, Thanh Chương), Hà Tĩnh (Vũ Quang), Quảng Bình (Minh Hóa), Thừa thiên Huế (A Lưới, Phú Lộc, Nam Đông).  Giá trị:Loài mới phát hiện, nguồn gen quý hiếm, thích nghi với vùng rừng núi cao, là đối tượng nghiên cứu phục vụ du lịch.  Tình trạng:Phân bố hạn hẹp, số lượng ở các khu vực không nhiều, ngày càng trở lên hiếm. Mức độ đe doạ: Bậc E.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 94. 8/3/2021 26
  27.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp: thú  Phân bố:Sơn La (Sông Mã), Cao Bằng (Trùng Khánh, Quảng Hòa), Lai châu (Mường tè), Lạng Sơn (Hưu Lũng), Hòa Bình (Chí Nê), Hải Phòng (Cát Bà), Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, và vượt đèo Hải Vân vào phía nam Trường Sơn, Gia Lai, Kontum (Sa Thầy, An Khê)  Tình trạng:Số lượng sơn dương không còn nhiều ngày càng trở lên hiếm. Mức độ đe dọa: bậc V  Đề nghị biện pháp bảo vệ:Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt, khoanh các khu vực bảo vệ.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 94 8/3/2021 27
  28.  Họ: Tê giác Rhinocerotidae  Bộ: Ngón lẻ Perissodactyla  Phân bố:Trước đây tê giác có ở Lai châu (Mường Lay, Mường Tè), Sơn La (Sông Mã), các vùng thuộc Trung, Nam bộ. Hiên nay có ở Đắc Lắc (Đắc Nông, Đắc Min, Easup) và phát hiện tại rừng cấm Nam Cát Tiên.  Giá trị:Thú quí hiếm, làm thuốc.  Tình trạng:Số lượng tê giác ở nước ta rất ít ước tính khoảng 10 - 15 con. Mức độ đe dọa: bậc E  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt, trừng trị nghiêm khắc những người bắn tê giác. Đưa tê giác về vườn thú, vườn quốc gia.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 82. 8/3/2021 28
  29.  Họ: Tê giác Rhinocerotidae  Bộ: Ngón lẻ Perissodactyla  lớp: thú o Phân bố:Khánh Hoà, Cam Ranh o Giá trị:Thú quí hiếm. o Tình trạng:Ở Việt Nam hiện nay còn chưa phát hiện lại được tê giác 2 sừng. độ đe dọa: bậc E o Đề nghị biện pháp bảo vệ:Nhập nội một số cá thể nuôi trong vườn thú, vườn quốc gia. o Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 81. 8/3/2021 29
  30.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  lớp: thú  Phân bố:Đắc Lắc (Easúp, Đắc Nông), Thừa Thiên - Huế, Đồng Nai (Nam Cát Tiên, Vĩnh An, Mã Đà)  Tình trạng:Trâu rừng ngày càng trở lên hiếm. ở Việt Nam còn khoảng vài trăm con ngày càng giảm do săn bắn làm mất nơi sinh sống. Mức độ đe dọa: bậc E  Đề nghị biện pháp bảo vệ:  Tuyệt đối cấm săn, bẫy bắt trâu hoang vắng trong rừng. Khoanh khu vực có trâu rừng hoang dã. Cấm chặt phá rừng trong khu vực tạo điều kiện cho trâu rừng phát triển.  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 93 8/3/2021 30
  31.  Họ: Trâu bò Bovidae  Bộ: Ngón chẵn Artiodactyla  Lớp: thú  Phân bố:  Việt Nam: Gia Lai, Kontum (Sa Thấy), Đắc Lắc (Yokđôn), Sống Bé(Bù gia Mập).  Tình trạng:  Số lượng ít. Sách đỏ thế giới xếp bậc E. người ta ước tính năm 1951 còn khoảng 500 con đền năm 1969 còn khoảng 100 con, đên nay chưa thống kê được Việt Nam còn có bao nhiêu con chưa biết chính xác. Nguyên nhân làm lượng bó xám giảm là trặt phá rừng làm mất nơi sinh sống.  Tình trạng: Số lượng ít. Sách đỏ thế giới xếp bậc E(Đây là loài thú có thể đã bị tuyệt chủng)  Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 92. 8/3/2021 31
  32. 1) Nguyễn Hoàng Tuyền 2) Lê Phạm Thanh Duy 3) Lê Thị Ngọc Lê 4) Lê Quang Võ 5) Vương Văn Tiến 6) Nguyễn Quang Tân 8/3/2021 32