Bài giảng Sinh học 10 - Chương III: Virut - Bệnh truyền nhiễm và Miễn dịch - Tiết 30: Cấu trúc các loại virut

Nội dung text: Bài giảng Sinh học 10 - Chương III: Virut - Bệnh truyền nhiễm và Miễn dịch - Tiết 30: Cấu trúc các loại virut

1. Theo số liệu tỡnh hỡnh nhiễm HIV trờn thế giới và Việt nam như sau Số người nhiễm HIV đang cũn sống: 40 triệu người Trong đú người lớn 37 Triệu người; Trẻ em <15 tuổi là 2.5 triệu người Số người nhiễm trong năm 2003 là 3 triệu trong đú người lớn là 2.5 triệu; Trẻ em <15 tuổi là 500 nghỡn Việt nam tớnh đến 31-03-2003 số người nhiễm 73 660; chuyển sang AIDS 11254; Số chết do AIDS 6325
2. Vậy virut là gỡ? Cấu trỳc như thế nào? Phương thức sống ra sao?
3. Chương III Virut - Bệnh truyền nhiễm và Miễn dịch
4. Tiết 30 Cấu trỳc cỏc loại virut
5. I.Đặc điểm chung của virut
6. Theo dừi thớ nghiệm của Ivanopxki (1892)
7. Thớ Thínghiệm nghiệm của của IvanopxkiIvanôpxki (n (1892)ăm 1892) Lá cây Nghiền Dịch chiết Qua thí nghiệm trên, thuốc lá em có nhận xét gì về bị bệnh Lọc qua nến lọc vi khuẩn kích thớc của virut ? Dịch lọc Rất nhỏ bé, nhỏ Soi dới kính Nuôi trên Nhiễm vào hơn rất nhiều so hiển vi quang môi trờng lá cây lành với kích thớc của học thạch vi khuẩn. Gọi mầm Không thấy bệnh là Không thấy Cây vẫn mầm bệnh khuẩn lạc bị bệnh virut
8. Kết luận 1. Kớch thước của virut -4 0 - Rất nhỏ bộ: Khoảng 10 –100nm (1nm=10 A = 10-6mm) - Chỉ cú thể quan sỏt bằng kớnh hiển vi điện tử Virut lớn nhất = 1/10 kớch thước Vi khuẩn Virut nhỏ nhất = 1/100 kớch thước Vi khuẩn
9. 2. Hỡnh dạng của virut
10. QuaQuan quan sỏt sỏt hỡnh em thấythỏi mộtvirut số cú virut những sau hỡnh dạng nào? Virut dại Virut HIV Virut bại liệt Virut viêm Virut khảm thuốc lá não Phage T2
11. Gồm 3 dạng cơ bản Hỡnh trụ Hỡnh khối Dạng phối xoắn hợp Virut khảm Virut bại liệt Virut HIV Phage T2 thuốc lá
12. Kết luận về hỡnh thỏi của virut: Virut cú 3 dạng hỡnh thỏi cơ bản: - Hỡnh trụ xoắn: Capsome sắp xếp theo chiều xoắn của axit nucleic - Hỡnh khối: Capsome sắp xếp theo hỡnh khối đa diện với 20 mặt tam giỏc đều hoặc dạng khối cầu - Hỡnh phức hợp: Vớ dụ phge đầu cấu trỳc khối đuụi cú cấu trỳc trụ xoắn
13. Hỡnh dạng của virut do yếu tố nào qui định? Hỡnh dạng do cấu trỳc của virut qui định
14. 3. Cấu trỳc của virut
15. Quan sỏt sơ đồ cấu trỳc của virut Lõi (bộ gen) Qua quan sỏt em Vỏ(capsit) thấy virut được cấu tạo bởi những thành phần nào? Bản chất mỗi thành Axit nuclêic phần là gỡ? Capsit
16. Lõi (bộ gen) ➢Lõi( bộ gen): Axit Nuclêic Vỏ(capsit) ➢Vỏ (capsit): Prôtêin Phức hợp gồm axit nuclêic và prôtêin đợc gọi là Axit Nuclêôcapsit nuclêic Nuclêôcapsit Capsit
17. Bộ gen của virut có điểmBộ gen gì sai của khác sinh so vậtvới Bộso gen với củabộ gen virut của sinh vậtnhân nhân chuẩn chuẩn? Bộ gen (ARN) Bộ gen (ADN) Bộ gen (ADN) Bộ gen của virut có thể Bộ gen của sinh là ADN hoặc ARN, vật nhân chuẩn 1 sợi hoặc 2 sợi luôn là ADN 2 sợi
18. Kết luận a. Cấu tạo chung Virut cú cấu tạo gồm hai thành phần -Lừi: Là một phõn -Vỏ (capsit): Bằng protein tử axit nucleic Capsit được cấu tạo từ cỏc đơn Bộ gen của virut cú vị là capsome thể là AND hoặc Kớch thước của virut phụ thuộc ARN vào số lượng capsome Sự kết hợp giữa axit nucleic và protein gọi là NucleoCapside
19. Virut cú những dạng cấu tạo nào? b. Cỏc dạng cấu tạo
20. Quan sỏt sơ đồ sau. Hóy cho biết virut cú những dạng cấu tạo nào? Vỏ ngoài Axit nuclêic Capsit Gai glycôprôtêin Virut trần (dạng đơn Virut cú vỏ bọc giản): (dạng phức tạp) Cấu tạo chỉ cú lừi và vỏ capsit
21. VỏVirut ngoài của có virut vỏ có bọc bản chất là gì? Nó có tác dụng gì? Vỏ ngoài lớp lipit kép và prôtêin Lõi tơng tự màng sinh Capsit chất→ bảo vệ virut. Gai glycôprôtêin có tác dụng gì ? Gai glycôprôtêin làm nhiệm vụ kháng nguyên, giúp virut bám trên bề mặt tế bào.
22. Virut Virut cha có cấu tạo tế Virutbào nênđã đ chợca coiđợc làgọi mộtlà cơ cơ Axit nuclêic thểthể sống mà chỉch a,đợc vì coisao? là một Prôtêin dạng sống đặc biệt , gọi là hạt virut hay virion. HạtChúng virut cóchỉ cấu có tạocấu t ơngtạo Prôtêin đơngtơng với đơng loại vớicấu mộttrúc nào trong tế bào sinh vật Axit Nhiễmnhân chuẩn? sắc thể nuclêic Nhiễm sắc thể
23. Kết luận Dạng cấu tạo Dạng cú vỏ bọc (cấu tạo phức tạp): trần (dạng Cú vỏ bọc bờn ngoài vỏ capsit và đơn giản): trờn cú gắn cỏc gai Glycoprotein. Virut cấu tạo + Vỏ ngoài cú cấu tạo gồm lipit và chỉ cú lừi và protein giống như màng nguyờn sinh vỏ capside chất, cú chức năng bảo vệ (giống cấu tạo chung) + Gai glycoprotein cú chức năng khỏng nguyờn, giỳp virut bỏm trờn bề mặt tế bào.
24. Với cấu tạo như vậy virut cú phương thức sống như thế nào?
25. 4. Phơng thức sống → Kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ Vật chủ mà virut ký sinh có thể là Tế bào chủ những sinh Đvậtộng nào vật ?Virut Cho H5N1,virut ví dụ? dại Thực vật Virut khoai tây,cà chua Vi sinh vật Phage T2, T4 của E.Coli
26. Thí nghiệm của Ivanôpxki (năm 1892) Lá cây Giai đoạn nào thể hiện thuốc lá Nghiền Dịch chiết bị bệnh Lọc qua nến rừ hoạt động sống của lọc vi khuẩn virut? Dịch lọc Có thể nuôi virut trên môi Soi dới kính Nuôi Nhiễm trờng nuôi cấy nhân tạo nh hiển vi trên môi vào lá trờng cây lành vi khuẩn đợc không? quang học thạch Không Không Cây vẫn Không, bắt buộc thấy thấy mầm khuẩn bị bệnh phải nuôi virut bệnh lạc Virut trong tế bào sống
27. Nghiờn cứu thớ nghiệm của Franken và Conrat (1957) trang 116. Vỡ sao virut phõn lập được khụng phải là virut chủng B ? Qua thớ nghiệm cho thấy thành phần cấu tạo nào của Axit nucleic cú vai virut cú vai trũ trũ quyết định quyết định?
28. Qua thớ nghiệm ta cú thể kết luận gỡ về đặc điểm sống của virut? - Ở ngoài tế bào chủ virut biểu hiện như thể vụ sinh - Chỉ trong tế bào chủ virut mới biểu hiện như một dạng sống
29. Vậy virut là gỡ? - Virut là một dạng sống vụ cựng đơn giản, khụng cú cấu tạo tế bào - Chỳng chỉ gồm hai thành phần chớnh: Lừi là axit nucleic và Vỏ là protein - Virut sống kớ sinh bắt buộc trong tế bào vật chủ được gọi là hạt virut hay Virion
30. Cú những tiờu chuẩn nào để phõn loại virut?
31. II. PHÂN LOẠI VIRUT Cú thể phõn loại virut dựa vào 4 tiờu chuẩn sau: - Căn cứ vào loại axit nucleic: Virut AND hoặc Virut ARN - Căn cứ vào hỡnh dạng: Hỡnh khối; Hỡnh trụ; Hỡnh phức hợp - Căn cứ vào cú vỏ hay khụng cú vỏ: Virut trần hay Virut cú vỏ - Căn cứ vào tế bào vật chủ: Virut động vật; virut thực vật hay phage
32. Củng cố bài học Hoàn thành phiếu học tập sau bằng điền vào bảng: (+) Cú (-) Khụng
33. Tớnh chất Virut Vikhuẩn Cú cấu tạo tế bào Chỉ chứa AND hoặc ARN Chưa cả AND và ARN Chứa Ribosome Sinh sản độc lập
34. Tớnh chất Virut Vikhuẩn Cú cấu tạo tế bào - + Chỉ chứa AND hoặc + ARN - Chưa cả AND và ARN - + Chứa Ribosome - + Sinh sản độc lập - +
35. Bài tập về nhà Dựa vào kiến thức bài học và nghiờn cứu tài liệu hoàn thành bài tập sau bằng điền vào bảng dấu (+) Cú (-) Khụng
36. Tính chất Virut Virôit Priôn Vi khuẩn Có cấu tạo tế bào Chỉ chứa ADN hoặc ARN Chứa cả ADN và ARN Chỉ chứa ARN Chỉ chứa Prôtêin Chứa Ribôxôm Sinh sản độc lập
37. Em biết gỡ về dịch cỳm gia cầm? Tỡnh hỡnh dịch cỳm gia cầm ở Việt nam được mụ tả ở bản đồ sau: (Màu đỏ biểu thị vựng cú dịch)