Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin - Chương III:Chủ nghĩa duy vật lịch sử (Phần 2)

Nội dung text: Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin - Chương III:Chủ nghĩa duy vật lịch sử (Phần 2)

1. v Vai trò của đấu tranh và cách mạng xã hội đối với sự vận động phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp 1.Giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp. a) Khái niệm giai cấp 2.Cách mạng xã hội và vai trò của nó đối với sự phát triển b) Nguồn gốc giai cấp của xã hội có đối kháng giai cấp. c) Vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự vận động, phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp
2. 1.Giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp. a) Khái niệm giai cấp Giai cấp dùng để chỉ những tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ đối với tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội, khác nhau về cách thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng.
3. ❖Như vậy, sự ra đời, tồn tại của giai cấp gắn với những hệ thống sản xuất xã hội nhất định. Sự phân hóa những con người trong cộng đồng xã hội thành các giai cấp là do : Khác Khác Khác Khác nhau về nhau về nhau về nhau địa vị quan hệ vai trò về mặt trong đối với trong tổ phân một hệ tư liệu chức lao phối thống sản xuất động xã sản sản xuất hội phẩm
4. ❖ Trong những sự khác nhau đó, sự khác nhau của họ về sở hữu đối với tư liệu sản xuất có ý nghĩa quyết định nhất .Tập đoàn người nào nắm tư liệu sản xuất sẽ trở thành giai cấp thống trị xã hội và tất yếu sẽ chiếm đoạt những sản phẩm lao động của các tập đoàn khác Đó là bản chất của những xung đột giai cấp trong các xã hội có giai cấp đối kháng . ❖ Thực chất của sự phân hóa giai cấp trong xã hội chính là sự phân hóa những con người trong một cộng đồng xã hội thành những kẻ bốc lột và những người bị bốc lột .
5. Ví dụ : Địa chủ và nông nô trong Chủ nô và nô lệ trong xã hội nô lệ chế độ phong kiến Tư sản và vô sản trong chế độ tư bản chủ nghĩa
6. 1, b) Nguồn gốc giai cấp Theo C.Mác : “ Sự tồn tại của các giai cấp chỉ gắn liền với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất “. Sự phân chia một xã hội thành giai cấp trước hết là do nguyên nhân kinh tế . NGUỒN GỐC GIAI CẤP CHIẾM HỮU TƯ NHÂN VỀ TƯ LIỆU SẢN XUẤT TÌNH TRẠNGNGUỒN PHÁT GỐC TRIỂNTRỰC NHƯNG TIẾP CHƯA NGUỒN GỐC ĐẠT TỚI TRÌNH ĐỘ XÃ XÂU XA HỘI HÓA CAO CỦA LỰC SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LƯỢNG SẢN XUẤT LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT
7. - Sự hình thành và phát triển giai cấp trong lịch sử có thể diễn ra với những hình thức , mức độ khác nhau ở các cộng đồng xã hội khác nhau . - Tuy nhiên, có thể khái quát quá trình hình thành , phát triển giai cấp ở các cộng đồng người trong lịch sử ở hai hình thức cơ bản : ❖ Thứ nhất : là sự hình thành, phát triển giai cấp diễn ra chủ yếu dưới sự tác động của nhân tố bạo lực . Ví dụ như bắt các tù binh trong chiến tranh giữa các bộ lạc làm nô lệ . ❖ Thứ hai : là sự hình thành , phát triển giai cấp diễn ra chử yếu dưới sự tác động của quy luật kinh tế phân hóa những người sản xuất hàng hóa trong nội bộ cộng đồng xã hội . Ví dụ như sự phân hóa bên trong nội bộ công xã thành kẻ bóc lột và người bị bóc lột .
8. c) Vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự vận động, phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp ❖❖ KháiCác hìnhniệm thức đấu đấutranh tranh giai giaicấp cấp ➢ Trong xã hội có giai cấp tất yếu GIAInảy sinhCẤP ÁPđấu BỨC tranh giai cấp. ĐẤU TRANH V.I.LêninĐẤU TRANH định nghĩa đấu ĐẤUtranh TRANH giai cấp BỐC là "cuộc LỘT đấu tranh của TƯ TƯỞNG, VĂN KINH TẾ CHÍNH TRỊ quầnĐẤU TRANHchúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động, HÓAchống bọn có GIAIđặc quyền,CẤP đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản". GIAI CẤP BỊ ÁP BỨC BÓC LỘT
9. ❖ Nguyên nhân của đấu tranh giai cấp NGUYÊN MÂU THUẪN GIAI CẤP NGUYÊN NHÂN NHÂN GAY GẮT TRỰC TIẾP ĐẤU TRANH MÂU THUẪN GIỮA GIAI QUAN HỆ NGUYÊN NHÂN CẤP SẢN XUẤT VÀ LỰC LƯỢNG GIÁN TIẾP SẢN XUẤT ❖ Vai trò của đấu tranh giai cấp - Đấu tranh giai cấp giữ vai trò là một trong những phương thức, động lực của sự tiến bộ, phát triển xã hội trong điều kiện xã hội có sự phân hóa thành đối kháng giai cấp . - Thông qua đấu tranh giai cấp sự xung đột giữa lực lượng sản xuất mới và lực lượng sản xuất già cõi được giải quyết, bước quá độ từ một chế độ xã hội lỗi thời sang một chế độ xã hội mới hơn được thực hiện .
10. 2. Cách mạng xã hội và vai trò của nó đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp a) Khái niệm cách mạng xã hội và nguyên nhân của nó b) Vai trò của cách mạng xã hội đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp
11. a) Khái niệm cách mạng xã hội và nguyên nhân của nó Khái niệm cách mạng xã hội Cách mạng xã hội là khái niệm dùng để chỉ bước chuyển biến lớn của lịch sử xã hội loài người - đó là bước chuyển từ hình thái kinh tế - xã hội ở trình độ thấp lên một hình thái kinh tế - xã hội ở trình độ cao hơn, được tiến hành trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa của xã hội. Nguồn ngốc của cách mạng xã hội - Nguyên nhân sâu xa (cũng chính là nguyên nhân khách quan) của - Nguyên nhân chủNGUYÊN quan là NHÂNsự phát HÌNH triển THÀNH nhận thức và tổ chức của cách mạng xã hội là từ mâu thuẫn gay gắt trong bản thân nền sản xuất giai cấp cách mạng, tức giaiCÁCH cấp MẠNG đại XÃbiểu HỘI cho phương thức sản xuất mới vật chất của xã hội, tức là mâu thuẫn giữa nhu cầu khách quan của sự tiến bộ hơn, từ đó tạo ra phong trào đấu tranh giai cấp từ tự phát đến phát triển lực lượng sản xuất với sự kìm hãm của quan hệ sản xuất đã tự giác và khi có sự kết hợp chín muồi của các nhân tố khách quan và trở nên lỗi thời mà không một cuộc cải cách kinh tế hay chính trị nào giải chủ quan, tức tạo được thời cơ cách mạng thì khi đó tất yếu cách mạng quyết được. Biểu hiện về mặt chính trị xã hội của mâu thuẫn đó là đấu sẽ bùng nổ. NGUYÊN NHÂN NGUYÊN NHÂN tranh giai cấp, dẫnKHÁCH đến bùng QUAN nổ các cuộcCHỦ cáchQUAN mạng xã hội .
12. b) Vai trò của cách mạng xã hội đối với sự phát triển của xã hội có đối kháng giai cấp ➢ Cách mạng xã hội là phương thức của sự vận động, phát triển xã hội có đối kháng giai cấp. Thông qua đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội mà xã hội có giai cấp đối kháng không ngừng vận động theo chiều hướng đi lên. ➢ Không có những cuộc cách mạng xã hội trong lịch sử thì không thể thay thế hình thái kinh tế - xã hội này bằng hình thái kinh tế - xã hội cao hơn. Theo C.Mác, cách mạng xã hội là đầu tàu của lịch sử. Chính nhờ cách mạng xã hội mà mâu thuẫn cơ bản của đời sống xã hội được giải quyết triệt để, tạo động lực cho sự tiến bộ và phát triển của xã hội. ➢ Nhận thức về vai trò của cách mạng xã hội đối với sự phát triển của xã hội là cơ sở để nhận thức tính khách quan của cách mạng xã hội chủ nghĩa đồng thời thấy rõ vai trò to lớn của cách mạng vô sản trong việc xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.
13. •Quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử • Quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử về vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân
14. Con Người là gì? ?
15. Con người là một thực thể tự nhiên mang đặc điểm xã hội,có sự thống biện chứng giữa 2 phương diện: Tự nhiên và xã hội Đặc điểm xã hội Đặc điểm tự nhiên
16. Con người là bộ phận Con người Con người của giới tự làm mọi là kết quả nhiên va việc để đáp lâu dài của GTN cũng ứng nhu giới tự là “thân thể cầu của nhiên vô cơ của mình con người”
17. Con người là bộ phận của giới tự nhiên và GTN cũng là “thân thể vô cơ của con người” • Có mối quan hệ mật thiết với nhau và tác động lẫn nhau như Định Luât III Newton New-ton
18. Đặc điểm xã hội Con người sinh hoạt Thông qua Lao đẻ thỏa động , các đặc mãn nhu Lao động là cầu của điểm, bản chất Con người thỏa nhân tố cơ bản mình của con người mãn những nhu cho nguồn gốc được hình thành cầu xã hội để hình thành con và bị chi phối phát triển mình người bởi các quy luật xã hội
19. Là nhân tố hình thành và tác động Quy Luật xã hội Lao động là nhân tố cơ bản của nguồn gốc hình thành người Hình thành các đặc điểm xã hội và tạo ra các mối QHXH giúp con người phát triển
20. Con người là sinh vật có đời sống tinh thần • Con người trải qua giai đoạn lịch sử để phát triển • Thỏa mãn những nhu cầu tinh thần của mình Trong con người các quy luật và các nhu cầu thống nhất với nhau • Các quy luật XH chi phối quy luật Sinh Học và đời sống tinh thần
21. Sựphát triển của chủ nghĩa duy vật và khoa học tự nhiên Đácuyn
22. Con người không chỉ là sản phẩm của lịch sử mà còn là chủ thể sáng tạo ra lịch sử • Con người là một chủ thể lao động • Nhờ có lao động mà con người có thể tồn tại và xã hội có thể phát triển, lao động còn là phương thức biến đổi đời sống và bộ mặt của xã hội • Thông qua hoạt động thưc tiễn, con người biến đổi tự nhiên theo quy luật tự nhiên và biến đổi xã hội theo quy luật xã hội
23. Con người Viet Nam là một chủ thể lao động
24. • Nguồn gốc hình thành con người, không chỉ có nguồn gốc từ tự nhiên mà còn có nguồn gốc xã hội của nó mà cơ bản nhất là nhân tố lao động • Loài người luôn bị chi phối bởi các nhân tố xã hội và các quy luật xã hội
25. • Duy vật siêu hình:chỉ cho ta thấy bản tính tự nhiên của con người xem nhẹ việc lí giải con người từ phương diện lịch sử • Duy vật biện chứng :vừa cho thấy bản tính tự nhiên và con người mà còn lý giải con người từ giác độ quan hệ lịch sử.
26. Kì Lạ quá ta??? Không có con người phi lịch sử mà trái lại luôn gắn với những điều kiện hoàn cảnh lịch sử nhất định
27. Ý nghĩa của phương pháp luận Giải thích về vấn đề con Động lực cơ người không chỉ Sự nghiệp giải bản của sự tiến đơn thuần về phóng con bộ con người là bản tính tự người nhằm năng lực sáng nhiên mà còn phát huy khả tạo của con phải xét từ năng sáng tạo người phương diện xã lịch sử hội cúa nó
28. Quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử về vai trò của quần chúng nhân dân • một cộnLà g đồng người trong lịch sử và dựa trên một số tiêu chí mà mỗi họ có thế tham gia giải quyết những vấn đề quan trọng của lịch sử
29. Những lực lượng tạo thành quần chúng nhân dân Những con Những bộ Những giai người tạo ra phận dân cư cấp góp phần của cai vật chống lại áp sự tiến bộ xã chất và tinh bức bóc lột hội thần
30. Vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân và vai trò của cá nhân trong lịch sử
31. 1.Quần chúng nhân dân là lực lượng sản xuất cơ bản của mọi xạ hội,trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển của con người của xã hội 2.Lực lượng trực tiếp hay gián tiếp sáng tạo ra các giá trị tinh thần của xã hội.Là lực lượng kiểm chứng các giá trị tinh thần đã được các thế hệ và các cánhân sáng tạo trong lịch sử 3.Là lực lượng và động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng và các cuộc cải cách trong lịch sử
32. Vai trò của cá nhân trong lịch sử • Trong quá trình sáng tọa lịch sử của quần chúng nhân dân thì mỗi ca nhân tùy thuộc theo vị trí, chức năng,vai trò và năng lực sáng tạo mà tham gia vào quá trình ấy.Mỗi người đều để lại một dấu ấn riêng mặt dù mức độ và phạm vi có thể khác nhau. • Trong đó để lại dấu ấn sâu sắc nhất là các vĩ nhân.Vĩ nhân là những cá nhân kiệt xuất trong các lĩnh vực chính trị,kinh
33. Công Xã nguyên thủy
34. Chiếm Hữu nô lệ
35. Tư bản chủ nghĩa
36. Xã hội chủ nghĩa
37. Đoạn Clip về Con người sáng tạo nên lịch sử(Chiến tranh thế giới thứ II)
38. Khái niệm lãnh tụ: lãnh tụ là những cá nhân kiệt xuất do phong trào cách mạng củaquần chúng nhân dân tạo nên,gắng bó mật thiết với quần chúng nhân dân Các điều liện để trở thành một lãnh tụ: 1.Có tri thức khoa học uyên bác,nắm bắt được xu thế vận động,phát triển của lịch sử 2.Có năng lực tập hợp quần chúng nhân dân,thống nhất ý chí và hành động của quần chúng nhân dân. 3.Gắng bó mật thiết của quần chúng nhân dân,hy sinh vì lợi ích của quần chúng nhân dân
39. Lê-Nin Hồ Chí Minh
40. Nhiệm vụ của lãnh tụ trong lịch sử Tập hợp ý chí Nắm bắt xu Đưa ra chiến hoạt động thế phát triển lược cụ thể của quần của giai cấp cho quần chúng nhân và của dân chúng nhân dân để giải tộc dân hoạt quyết vấn đề động do lịch sử đặt ra
41. Vai Trò của lãnh tụ trong lịch sử Thúc đẩy Là người Là tấm hoặc kìm đứng đàu gương hãm sự của các mẫu mực phát triển tổ chức cho quần của lịch Chính trị chúng sử xã hội học tập