Bài giảng Luật cạnh tranh

ppt 198 trang phuongnguyen 70
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Luật cạnh tranh", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pptbai_giang_luat_canh_tranh.ppt

Nội dung text: Bài giảng Luật cạnh tranh

  1. CHƯƠNG III HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH
  2. I.THỎA THUẬN HẠN CHẾ CẠNH TRANH 1. Khái niệm 1.1 Xác định thị trường liên quan 1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan 1.1.2 Thị trường địa lý liên quan
  3. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan - Điều 3.1 Luật Cạnh tranh ThÞ trêng s¶n phÈm liªn quan lµ thÞ trêng cña nh÷ng hµng ho¸, dÞch vô cã thÓ thay thÕ cho nhau vÒ ®Æc tÝnh, môc ®Ých sö dông vµ gi¸ c¶.
  4. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan • Điều 4.2 NĐ 116/NĐ-CP => Xac định tính thay thế của sản phẩm Đặc tính của hàng hóa, dịch vụ được xác định theo một hoặc một số căn cứ sau đây: • Tính chất vật lý; • Tính chất hóa học; • Tính năng kỹ thuật; • Tác dụng phụ đối với người sử dụng; • Khả năng hấp thụ.
  5. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan • Hàng hóa, dịch vụ được coi là có thể thay thế cho nhau về đặc tính nếu hàng hóa, dịch vụ đó có nhiều tính chất về vật lý, hóa học, tính năng kỹ thuật, tác dụng phụ đối với người sử dụng và khả năng hấp thụ giống nhau
  6. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan - Mục đích sử dụng của hàng hóa, dịch vụ được xác định căn cứ vào mục đích sử dụng chủ yếu nhất của hàng hóa, dịch vụ đó. - Hàng hóa, dịch vụ được coi là có thể thay thế được cho nhau về mục đích sử dụng nếu hàng hóa, dịch vụ đó có mục đích sử dụng giống nhau
  7. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan => Xác định sự phản ứng của người tiêu dùng khi có sự thay đổi về giá cả. - Giá cả của hàng hóa, dịch vụ là giá ghi trong hóa đơn bán lẻ theo quy định của pháp luật.
  8. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan • Hàng hóa, dịch vụ được coi là có thể thay thế được cho nhau về giá cả nếu trên 50% của một lượng mẫu ngẫu nhiên 1.000 người tiêu dùng sinh sống tại khu vực địa lý liên quan chuyển sang mua hoặc có ý định mua hàng hóa, dịch vụ khác có đặc tính, mục đích sử dụng giống với hàng hóa, dịch vụ mà họ đang sử dụng hoặc có ý định sử dụng trong trường hợp giá của hàng hóa, dịch vụ đó tăng lên quá 10% và được duy trì trong 06 tháng liên tiếp.
  9. I.1.1.1 Thị trường sản phẩm liên quan -Trường hợp số người tiêu dùng sinh sống tại khu vực địa lý liên quan quy định tại điểm này không đủ 1000 người thì lượng mẫu ngẫu nhiên được xác định tối thiểu bằng 50% tổng số người tiêu dùng đó.
  10. I.1.1.2 Thị trường địa lý liên quan => Xaùc ñònh khu vöïc ñòa lyù maø saûn phaåm coù theå thay theá cho nhau ThÞ trêng ®Þa lý liªn quan lµ mét khu vùc ®Þa lý cô thÓ trong ®ã cã nh÷ng hµng ho¸, dÞch vô cã thÓ thay thÕ cho nhau víi c¸c ®iÒu kiÖn c¹nh tranh t¬ng tù vµ cã sù kh¸c biÖt ®¸ng kÓ víi c¸c khu vùc l©n cËn
  11. I.1.1.2 Thị trường địa lý liên quan Ranh giới của khu vực địa lý được xác định theo các căn cứ sau đây: • Khu vực địa lý có cơ sở kinh doanh của doanh nghiệp tham gia phân phối sản phẩm liên quan; • Cơ sở kinh doanh của doanh nghiệp khác đóng trên khu vực địa lý lân cận đủ gần với khu vực địa lý quy định tại điểm a khoản này để có thể tham gia phân phối sản phẩm liên quan trên khu vực địa lý đó;
  12. I.1.1.2 Thị trường địa lý liên quan - Thời gian vận chuyển hàng hóa, cung ứng dịch vụ tương tự và có sự khác biệt đáng kể với các khu vực địa lý lân cận. - Chi phí vận chuyển tương tự và có sự khác biệt đáng kể với các khu vực địa lý lân cận. - Rào cản gia nhập thị trường.
  13. I.1.1.2 Thị trường địa lý liên quan Khu vực địa lý được coi là có điều kiện cạnh tranh tương tự và khác biệt đáng kể với các khu vực địa lý lân cận nếu thỏa mãn một trong các tiêu chí sau đây: • Chi phí vận chuyển và thời gian vận chuyển làm giá bán lẻ hàng hóa tăng không quá 10%; • Có sự hiện diện của một trong các rào cản gia nhập thị trường.
  14. I.1.1.2 Thị trường địa lý liên quan * Raøo caûn gia nhaäp thò tröôøng - Sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý theo quy định của pháp luật về sở hữu công nghiệp. -Các rào cản về tài chính bao gồm chi phí đầu tư vào sản xuất, phân phối, xúc tiến thương mại hoặc khả năng tiếp cận với các nguồn cung cấp tài chính. - Quyết định hành chính của cơ quan quản lý nhà nước.
  15. I.1.1.2 Thị trường địa lý liên quan - Các quy định về điều kiện kinh doanh, sử dụng hàng hóa, dịch vụ; các chuẩn mực nghề nghiệp. - Thuế nhập khẩu và hạn ngạch nhập khẩu. - Tập quán của người tiêu dùng. - Các rào cản gia nhập thị trường khác.
  16. • Hµnh vi h¹n chÕ c¹nh tranh lµ hµnh vi cña doanh nghiÖp lµm gi¶m, sai lÖch, c¶n trë c¹nh tranh trªn thÞ trêng, bao gåm hµnh vi tho¶ thuËn h¹n chÕ c¹nh tranh, l¹m dông vÞ trÝ thèng lÜnh thÞ trêng, l¹m dông vÞ trÝ ®éc quyÒn vµ tËp trung kinh tÕ.
  17. I.1.2 Xác định thị phần kết hợp • Thị phần là gì? ThÞ phÇn cña doanh nghiÖp ®èi víi mét lo¹i hµng ho¸, dÞch vô nhÊt ®Þnh lµ tû lÖ phÇn tr¨m gi÷a doanh thu b¸n ra cña doanh nghiÖp nµy víi tæng doanh thu cña tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp kinh doanh lo¹i hµng ho¸, dÞch vô ®ã trªn thÞ trêng liªn quan hoÆc tû lÖ phÇn tr¨m gi÷a doanh sè mua vµo cña doanh nghiÖp nµy víi tæng doanh sè mua vµo cña tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp kinh doanh lo¹i hµng ho¸, dÞch vô ®ã trªn thÞ trêng liªn quan theo th¸ng, quý, n¨m.
  18. I.1.2 Xác định thị phần kết hợp ThÞ phÇn kÕt hîp lµ tæng thÞ phÇn trªn thÞ trêng liªn quan cña c¸c doanh nghiÖp tham gia vµo tho¶ thuËn h¹n chÕ c¹nh tranh hoÆc tËp trung kinh tÕ.
  19. + coù caùc khaû naêng löïa choïn vaø thay theá + Khoâng bò haïn cheá caïnh tranh theo khaû naêng cuûa mình + Ñöôïc pheùp töï do tham gia thò tröôøng
  20. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh + Tháa thuËn theo chiÒu ngang (Horizontai agreement): lµ c¸c tháa thuËn ®îc giao kÕt gi÷a c¸c doanh nghiÖp häat ®éng ë cïng mét giai ®äan trªn thÞ trêng, th«ng thêng lµ tháa thuËn hîp t¸c gi÷a c¸c ®èi thñ c¹nh tranh. + Tháa thuËn theo chiÒu ngang (vertical agreement); lµ tháa thuËn gi÷a c¸c doanh nghiÖp, mµ mçi doanh nghiÖp häat ®éng ë mét giai ®äan kh¸c nhau cña mét qu¸ tr×nh s3n xuÊt hay ph©n phèi. Tháa thuËn nµy th- êng liªn quan ®Õn mét sè ®iÒu kiÖn theo ®ã c¸c bªn cã thÓ mua, b¸n hay b¸n l¹i mét sè hµng hãa, dÞch vô.
  21. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh Điều 8 Luật Cạnh tranh Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm - Tho¶ thuËn ng¨n c¶n, k×m h·m, kh«ng cho doanh nghiÖp kh¸c tham gia thÞ trêng hoÆc ph¸t triÓn kinh doanh - Tho¶ thuËn lo¹i bá khái thÞ trêng nh÷ng doanh nghiÖp kh«ng ph¶i lµ c¸c bªn cña tho¶ thuËn; - Th«ng ®ång ®Ó mét hoÆc c¸c bªn cña tho¶ thuËn th¾ng thÇu trong viÖc cung cÊp hµng ho¸, cung øng dÞch vô
  22. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh Tình huống: C«ng ty liªn doanh nhµ m¸y bia ViÖt Nam ký hîp ®ång tµi trî víi ¤ng NguyÔn V¨n Hßang -chñ hé kinh doanh c¸ thÓ Qu¸n C©y dõa ngµy 10/09/2003, theo ®ã: - Cty: 150 triÖu ®Çu t n©ng cÊp, tµi trî b¶ng hiÖu, mét sè ®å dïng qu¶ng c¸o - Qu¸n C©y dõa chØ ®îc ®éc quyÒn b¸n, qu¶ng c¸o, tiÕp thÞ c¸c läai bia do NMBVN sx (Tiger, Heineken, Bivina). C«ng ty TNHH T©n HiÖp Ph¸t s¶n xuÊt bia Laser cã bÞ ng¨n c¶n, k×m h·m tham gia thÞ trêng hoÆc ph¸t triÓn kinh doanh?
  23. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh CÊm c¸c tho¶ thuËn h¹n chÕ c¹nh tranh sau khi c¸c bªn tham gia tho¶ thuËn cã thÞ phÇn kÕt hîp trªn thÞ trêng liªn quan tõ 30% trë lªn: • Tho¶ thuËn Ên ®Þnh gi¸ hµng ho¸, dÞch vô mét c¸ch trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp; • Tho¶ thuËn ph©n chia thÞ trêng tiªu thô, nguån cung cÊp hµng ho¸, cung øng dÞch vô;
  24. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh • Tho¶ thuËn h¹n chÕ hoÆc kiÓm so¸t sè lîng, khèi lîng s¶n xuÊt, mua, b¸n hµng ho¸, dÞch vô; • Tho¶ thuËn h¹n chÕ ph¸t triÓn kü thuËt, c«ng nghÖ, h¹n chÕ ®Çu t; • Tho¶ thuËn ¸p ®Æt cho doanh nghiÖp kh¸c ®iÒu kiÖn ký kÕt hîp ®ång mua, b¸n hµng ho¸, dÞch vô hoÆc buéc doanh nghiÖp kh¸c chÊp nhËn c¸c nghÜa vô kh«ng liªn quan trùc tiÕp ®Õn ®èi tîng cña hîp ®ång;
  25. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh T×nh huèng: • §Çu 07/2004, c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i nhµ níc, chiÕm kháang 70% thÞ phÇn huy ®éng vèn ë ViÖt Nam, häp bµn ®i ®Õn tháa thuËn vÒ trÇn l·I suÊt huy ®éng ®ång VN. Cô thÓ: NH Ngäai th¬ng, NH N«ng nghiÖp & PTNT, NH Ph¸t triÓn nhµ ®ång b»ng s«ng Cöu Long ®· ®ång läat Ên ®Þnh l·i suÊt huy ®éng tiÒn göi 6 th¸ng lµ 0,58%, tiÒn göi 12 th¸ng lµ 0,63% .
  26. I.2 Các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh => Tháa thuËn h¹n chÕ c¹nh tranh vÒ gi¸ gi÷a c¸c ®èi thñ c¹nh tranh – tháa thuËn h¹n chÕ c¹nh tranh theo chiÒu ngang.
  27. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền 1. Khái niệm Hành vi lạm dụng để cạnh tranh là những hành vi được quy định trong Luật cạnh tranh do doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền trên thị trường liên quan thực hiện làm giảm, sai lệch và cản trở cạnh tranh trên thị trường.
  28. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền 2. Dấu hiệu nhận dạng 2.1 Chủ thể Là doanh nghiệp hoặc nhóm DN có vị trí thốnh lĩnh hoặc vị trí độc quyền trên thị trường liên quan.
  29. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền 2.2 Hành vi Hành vi lạm dụng là những hành vi được Luật cạnh tranh liệt kê. Điều 13 và 14 Luật cạnh tranh 06 hành vi áp dụng cho cả hai trường hợp thống lĩnh và độc quyền. 02 hành vi chỉ áp dụng đối với dn có vị trí độc quyền.
  30. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền 2.3 Hậu quả Hậu quả của haønh vi laïm duïng laø laøm sai leäch, caûn trôû hoaëc giaûm caïnh tranh treân thò tröôøng lieân quan.
  31. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền • Xác định doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường - Xác định vị trí thống lĩnh dựa trên 02 yếu tố: thị phần và khả năng gây hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể. * Thị phần: 1 DN: 30%, 2 DN: 50%, 3 DN: 65%, 4 DN: 75%.
  32. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền Nhóm DN: tối đa là 4. Tại sao? - Giữa các dn không có sự thỏa thuận trước nhưng đã cùng hành động, cùng thực hiện những hành vi bị cấm - Từ 05 dn trở lên đã đủ hình thành cơ cấu thị trường có tính cạnh tranh. - Nếu có nhiều dn cùng họat động trên thị trường liên quan, khả năng xảy ra việc đồng thời hành động mà không có thỏa thuận rất khó xảy ra.
  33. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền Khả năng gaây haïn cheá caïnh tranh moät caùch ñaùng keå NÑ 116: caên cöù xaùc ñònh khaû naêng gaây haïn cheá caïnh tranh moät caùch ñaùng keå
  34. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền • Năng lực tài chính của doanh nghiệp. • Năng lực tài chính của tổ chức kinh tế, cá nhân thành lập doanh nghiệp. • Năng lực tài chính của tổ chức, cá nhân có quyền kiểm soát hoặc chi phối hoạt động của của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật hoặc điều lệ của doanh nghiệp. • Năng lực tài chính của công ty mẹ. • Năng lực công nghệ. • Quyền sở hữu, quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp. • Quy mô của mạng lưới phân phối
  35. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền • Xác định vị trí độc quyền của doanh nghiệp §iÒu 12 LCT. Doanh nghiÖp ®îc coi lµ cã vÞ trÝ ®éc quyÒn nÕu kh«ng cã doanh nghiÖp nµo c¹nh tranh vÒ hµng ho¸, dÞch vô mµ doanh nghiÖp ®ã kinh doanh trªn thÞ trêng liªn quan.
  36. II. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền - Độc quyền hìnhthành từ quá trình cạnh tranh ( độc quyền tự nhiên) - Độc quyền hình thành từ yêu cầu của công nghệ sản xuất hoặc quy mô tối thiểu của ngành kinh tế kỹ thuật - Độc quyền hình thành từ các rào cản trên thị trường - Độc quyền do sự tích tụ tập trung kinh tế.
  37. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh Hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành tòan bộ nhằm lọai bỏ đối thủ cạnh tranh 1. Khái niệm và đặc điểm - Bản chất phi kinh tế - Mục đích loại bỏ đối thủ cạnh tranh
  38. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh => Bản chất hạn chế cạnh tranh của hành vi thể hiện ở: - Tác động của hành vi đối với tình trạng và tương quan cạnh tranh trên thị trường và tương lai gần của doanh nghiệp thực hiện hành vi.
  39. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hậu quả suy đóan trong tương lai khi độc quyền/thống lĩnh được duy trì, củng cố ( lệ thuộc – bóc lột: tăng gía, giảm sản lượng cung ứng).
  40. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Cấu thành vi phạm: Cấu thành hình thức - Điều 23 NĐ 116
  41. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh 2. Căn cứ xác định hành vi: 2.1 Xác định giá bán hàng hóa, dịch vụ Giá bán lẻ (nhà phân phối) hay giá bán cho nhà phân phối đầu tiên (nhà sản xuất)?
  42. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Gía bán thực tế của DN bị điều tra - Mức giá áp dụng cho khách hàng giao dịch trực tiếp với họ. - Không tính theo nguyên tắc bình quân của các mức giá
  43. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Giá bán trên một vùng thị trường đủ để xác định một chiến lược kinh doanh với một khỏang thời gian hợp lý. - => Mức thấp của giá + Không gian áp dụng + Thời gian áp dụng
  44. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh 2.2 Xác định giá thành sản xuất tòan bộ NĐ 116: Giá thành tòan bộ là tổng các chi phí: chi phí cấu thành giá thành sản xuất hàng hóa, dịch vụ hoặc giá mua hàng hóa để bán lại, và chi phí lưu thông hàng hóa, dịch vụ.
  45. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Giá thành sản xuất hàng hóa, dịch vụ bao gồm các chi phí: - Chi phí vất tư trực tiếp: chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu và động lực tiêu dùng trực tiếp cho sản phẩm, dịch vụ của DN. - Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm các khỏan trả cho người lao động trực tiếp sản xúât như tiền lương, tiền công và các khỏan phụ cấp, BHXH, BHYT, chi phí công đòan
  46. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Chi phí sản xuất chung: gồm các khỏan chi phí sản xuất chung ở các phân xưởng, bộ phận kinh doanh ở DN như tiền lương, phụ cấp cho nhân viên công xưởng, khấu hao tài sản cố định, chi phí thuê nhà xưởng, chi phí dịch vụ mua ngòai và các chi phí bằng tiền ngòai các chi phí trên.
  47. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh Chi phí lưu thông hàng hóa, dịch vụ là những chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ như: tiền lương, phụ cấp cho nhân viên bán hàng, hoa hồng đại lý, môi giới, tiếp thị, bảo quản, vận chuyển, khấu hao tài sản cố định, bảo hành, quảng cáo, lãi vay vốn kinh doanh, chi phí quản lý DN phân bổ cho việc lưu thông phân phối
  48. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Giá thành tòan bộ được sử dụng để xác định ưừng lọai chi phí của sản phẩm bị điều tra là của doanh nghiệp bị điều tra hay của các doanh nghiệp trên thị trường?
  49. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Có 2 xu hướng định gía hiện nay: - Xác định hành vi định giá dưới chi phí dựa vào giá trị thông thường của hàng hóa, dịch vụ tương tự trên thị trường - Xác định dựa vào chi phí tòan bộ.
  50. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh Khó khăn trong việc xác định giá thành tòan bộ: - Dịch vụ: (mang tính vô hình + quá trình sản xuất và tiêu dùng xảy ra đồng thời + không thể lưu trữ được)=> khó xác định chi phí cung ứng lành mạnh - Điều tra thu thập các chỉ tiêu thông số về tài chính kế tóan khá phức tạp.
  51. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Xác định mục đích lọai bỏ doanh nghiệp khác - Không cần gây ra hậu quả thực tế - Mục đích được hiểu thông qua ý chí mong muốn chiếm lĩnh vị trí cao hơn trên thị trường liên quan hoặc duy trì, củng cố địa vị hiện có.
  52. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Các trường hợp miễn trừ: NĐ 116 Điều 23.2 • a) Hạ giá bán hàng hóa tươi sống; • b) Hạ giá bán hàng hoá tồn kho do chất lượng giảm, lạc hậu về hình thức, không phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng; • c) Hạ giá bán hàng hoá theo mùa vụ; • d) Hạ giá bán hàng hoá trong chương trình khuyến mại theo quy định của pháp luật; • đ) Hạ giá bán hàng hoá trong trường hợp phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động sản xuất, kinh doanh, thay đổi địa điểm, chuyển hướng sản xuất, kinh doanh; • e) Các biện pháp thực hiện chính sách bình ổn giá của nhà nước theo quy định hiện hành của pháp luật về giá.
  53. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Thực tế: - Cocacola và Pepsi # Công ty sx nước giải khát Tribeco - 207ml – 300 ml giữ nguyên giá 1500 đồng Đầu 1996 mua 3 két tặng 1 két, mua 5 thùng tặng 01 thùng. Đầu 1998 26000đ/két giảm còn 17.000 đ/két hiện nay 46.000 đ/két.
  54. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý hoặc ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng 1. Bản chất của hành vi - Tác động trực tiếp vào giá của hàng hóa, dịch vụ trong giao dịch với khách hàng
  55. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Thể hiện chiến lược phân phối, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp vi phạm - Mang bản chất áp đặt và bóc lột khách hàng. Áp đặt: mức giá bất hợp lý trong giao dịch mua bán + k/h không có lựa chọn nào khác nếu muốn có được hợp đồng mua bán. Bóc lột: lợi ích mà DN có được từ các giao dịch với k/h.
  56. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Thể hiện chiến lược phân phối, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp vi phạm - Mang bản chất áp đặt và bóc lột khách hàng. Áp đặt: mức giá bất hợp lý trong giao dịch mua bán + k/h không có lựa chọn nào khác nếu muốn có được hợp đồng mua bán. Bóc lột: lợi ích mà DN có được từ các giao dịch với k/h.
  57. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh trah • Các nhóm hành vi vi phạm - Hành vi áp đặt giá mua hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý (hành vi định giá bất hợp lý) NĐ 116 Điều 27.1 : Là việc DN có vị trí thống lĩnh, vị trị độc quyền trên ttlq khi mua hàng hóa, dịch vụ đã áp đặt giá mua tại cùng ttlq thấp hơn giá thành sản xuất hàng hóa, dịch vụ trong điều kiện chất lượng hàng hóa đặt mua không kém hơn chất lượng hàng hóa, dịch vụ đã mua trước đó và không có thiên tai, địch họa.
  58. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu nhận dạng hành vi: - hành vi xảy ra khi DN đóng vai trò là người mua hàng hóa, dịch vụ trong giao dịch với khách hàng - Giá mua trong giao dịch bị ép xuống thấp hơn giá thành của sản phẩm - Hành vi gây thiệt hại cho khách hàng
  59. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Tính bất hợp lý của việc ấn định giá: hành vi xảy ra khi thị trường vẫn ở trong trạng thái bình thường: chất lượng hàng hóa đặt mua không kém hơn chất lượng hàng hóa, dịch vụ đã mua trước đó và không có thiên tai, địch họa.
  60. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi áp đặt giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý gây thiệt hại cho khách hàng NĐ 116 Điều 27.2: - Cầu không tăng đột biến tới mức vượt quá công suất thiết kế hoặc năng lực sx của DN và thỏa mãn 02 điều kiện:
  61. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Giá bán lẻ trung bình tại cùng thị trường liên quan trong thời gian 60 ngày liên tiếp được đặt ra tăng một lần vượt quá 5%, hoặc tăng nhiều lần với tổng mức tăng vượt quá 5% so với giá đã bán trước khỏang thời gian tối thiểu đó và không có biến động bất thường làm tăng giá thành sản xuất của hàng hóa, dịch vụ đó vượt quá 5% trong thời gian tối thiểu 60 ngày trước khi bắt đầu tăng gía.
  62. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu nhận dạng hành vi: - Biểu hiện trên thực tế là sự tăng giá của sản phẩm trên thị trường liên quan. - Sự tăng giá nói trên là không hợp lý - Thiệt hại mà khách hàng phải gánh chịu là mức giá bị tăng lên không căn cứ hợp lý.
  63. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Để xác định hành vi áp đặt giá bán bất hợp lý, pháp luật cạnh tranh Việt Nam đi tìm dấu hiệu của sự tăng giá không có lý do chính đáng, chứ không xem xét bản thân mức giá đó là bất hợp lý so với mức gía cấu thành của hàng hóa, dịch vụ.
  64. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Cơ quan điều tra phải xác định giá bán lẻ trung bình trước 6 tháng kể từ khi có hiện tượng tăng giá và xác định giá bán lẻ trung bình đã được tăng lên • Trong trường hợp điều kiện thị trường không thay đổi, DN tăng giá ở mức chưa vượt quá 5% so với giá bán trước đó thì pháp luật CT không thể xử lý.
  65. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Ngay cả khi không có sự tăng giá nhưng DN có vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền áp đặt giá quá cao so với giá trị thực tế để thu siêu lợi nhuận thì pháp luật CT cũng không thể xử lý.
  66. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng NĐ 116 Điều 27.3: là việc khống chế không cho phép các nhà phân phối, các nhà bán lẻ bán lại hàng hóa thấp hơn mức giá đã quy định trước
  67. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu nhận dạng hành vi - Chủ thể: DN có vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền trên ttlq của sản phẩm đó - Giá bán lại được ấn định ở mức tối thiểu. Các nhà phân phối chỉ được lựa chọn mức giá cao hơn mức giá đã được ấn định khi bán sản phẩm cho khách hàng mà không còn cơ hội hạ gía sản phẩm. Mức bóc lột của giá = giá thành – giá được ấn định. - Hành vi ấn định giá tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng. Luật CT không quy định rõ cần phải chứng minh thiệt hại thực tế đã xảy ra hay chỉ cần có thể xảy ra (thiệt hại tiềm năng)
  68. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu nhận dạng hành vi - Chủ thể: DN có vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền trên ttlq của sản phẩm đó - Giá bán lại được ấn định ở mức tối thiểu. Các nhà phân phối chỉ được lựa chọn mức giá cao hơn mức giá đã được ấn định khi bán sản phẩm cho khách hàng mà không còn cơ hội hạ gía sản phẩm. Mức bóc lột của giá = giá thành – giá được ấn định.
  69. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Hành vi ấn định giá tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng. Luật CT không quy định rõ cần phải chứng minh thiệt hại thực tế đã xảy ra hay chỉ cần có thể xảy ra (thiệt hại tiềm năng). - Trường hợp cần chứng minh thiệt hại thực tế xảy ra: phải xác định được nhà phân phối đã bán được sản phẩm cho khách hàng với mức giá bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu => khả năng dự phòng, ngăn ngừa của luật bị hạn chế
  70. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Hành vi định giá mang tính áp đặt. DN phân phối không thể lựa chọn mà buộc phải chấp nhận giá tối thiểu. Luật CT chưa xác định cụ thể về tính áp đặt của hành vi định giá bán lại
  71. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Hành vi định giá mang tính áp đặt. DN phân phối không thể lựa chọn mà buộc phải chấp nhận giá tối thiểu. Luật CT chưa xác định cụ thể về tính áp đặt của hành vi định giá bán lại
  72. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi hạn chế sản xuất, phân phối hàng hóa, dịch vụ, giới hạn thị trường, cản trở sự phát triển kỹ thuật, công nghệ gây thiệt hại cho khách hàng. NĐ 116 Điều 28 quy định:
  73. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • 1. Hạn chế sản xuất, phân phối hàng hóa, dịch vụ gây thiệt hại cho khách hàng là hành vi: • a) Cắt, giảm lượng cung ứng hàng hóa, dịch vụ trên thị trường liên quan so với lượng hàng hóa, dịch vụ cung ứng trước đó trong điều kiện không có biến động lớn về quan hệ cung cầu; không có khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa; không có sự cố lớn về kỹ thuật; hoặc không có tình trạng khẩn cấp; • b) ấn định lượng cung ứng hàng hóa, dịch vụ ở mức đủ để tạo sự khan hiếm trên thị trường; • c) Găm hàng lại không bán để gây mất ổn định thị trường.
  74. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Cản trở sự phát triển kỹ thuật, công nghệ làm thiệt hại cho khách hàng là hành vi: • a) Mua sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp để tiêu hủy hoặc không sử dụng; • b) Đe dọa hoặc ép buộc người đang nghiên cứu phát triển kỹ thuật, công nghệ phải ngừng hoặc hủy bỏ việc nghiên cứu đó.
  75. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu nhận dạng hành vi: - Về hình thức, doanh nghiệp thực hiện hành vi đã tự hạn chế khả năng kinh doanh của mình so với nhu cầu của thị trường hoặc hạn chế khả năng phát triển của thị trường - Hành vi vi phạm gây thiệt hại cho khách hàng. Dấu hiệu thiệt hại chỉ có ý nghĩa về mặt lý thuyết – cấu thành hành vi là cấu thành hình thức.
  76. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Cơ sở xác định bản chất hạn chế cạnh tranh của nhóm hành vi - Nhóm hành vi vượt quá giới hạn của sự tự do mà thị trường và pháp luật bảo vệ + Hành vi tước đi quyền thụ hưởng của người tiêu dùng + DN thực hiện hành vi đang trong tình trạng có khả năng cung ứng sản phẩm, dịch vụ, có khả năng phát triển KHKT nhưng đã không sử dụng khả năng đó.
  77. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Thiệt hại mà khách hàng có thể gánh chịu là căn cứ thực tế để xác định bản chất của hành vi: + Nhu cầu của khách hàng không được đáp ứng theo đúng khả năng cung ứng của thị trường + Sự vi phạm có thể ảnh hưởng đến sự phát triển không đồng đều về nhu cầu hoặc về trình độ giữa các vùng thị trường khác nhau.
  78. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Yêu cầu về việc phát huy tính hiệu quả của môi trường cạnh tranh trong đời sống thị trường * Các hành vi vi phạm cụ thể
  79. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Nhóm hành vi hạn chế sản xuất và phân phối hàng hóa, dịch vụ: - Là những hành vi tạo sự khan hiếm sản phẩm trên thị trường bằng chiến lược kinh doanh cắt giảm lượng hàng hóa, dịch vụ lưu thông trên thực tế xuống thấp hơn mức cung ứng
  80. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Bao gồm các hành vi sau: Cắt, giảm lượng cung ứng hàng hóa, dịch vụ trên thị trường liên quan so với lượng hàng hóa, dịch vụ cung ứng trước đó trong điều kiện không có biến động lớn về quan hệ cung cầu; không có khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa; không có sự cố lớn về kỹ thuật; hoặc không có tình trạng khẩn cấp; - không quy định mức cắt giảm # hiện tượng chủ động cắt giảm.
  81. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Ấn định lượng cung ứng hàng hóa, dịch vụ đủ để tạo sự khan hiếm trên thị trường - kiểm sóat nguồn cung của cả thị trường - khan hiếm: thiếu hẳn so với nhu cầu của thị trường.
  82. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Găm hàng lại không bán để gây mất ổn định thị trường - đã sản xuất hay thu mua hàng hóa nhưng lưu kho. - tình trạng mất ổn định của thị trường: cơn sốt giá, biến động trật tự thị trường và tình hình kinh doanh – khả năng.
  83. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Nhóm hành vi giới hạn thị trường - Chỉ cung ứng hàng hóa, dịch vụ trong một hoặc một số khu vực địa lý nhất định + Tự hạn chế + Từ chối cung ứng hoặc thu hẹp phạm vi cung ứng trong những khu vực địa lý nhất định mà không có lý do chính đáng=> mất cân đối cung cầu theo khu vực thị trường.
  84. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh - Chỉ mua hàng hóa, dịch vụ từ một hoặc một số nguồn cung nhất định, trừ trường hợp những nguồn cung khác không đáp ứng được những điều kiện hợp lý và phù hợp với tập quán thương mại thông thường do bên mua đặt ra
  85. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Nhóm hành vi cản trở sự phát triển kỹ thuật, công nghệ - Mua phát minh, sáng chế, giải pháp hữu ích, KDCN để tiêu hủy hoặc không sử dụng + Lạm dụng sự bảo hộ của pháp luật và quyền lực thị trường cản trở ứng dụng thành quả kỹ thuật, công nghệ vào thực tiễn + Làm tê liệt khả năng sáng tạo + Ngăn cản quyền được hưởng thụ thành tựu sáng tạo của con người
  86. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Đe dọa hoặc ép buộc người đang nghiên cứu phát triển kỹ thuật, công nghệ phải ngừng hoặc hủy bỏ việc nghiên cứu đó * Sử dụng những công nghệ kém chất lượng?
  87. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi áp đặt điều kiện thương mại khác nhau trong điều kiện giao dịch như nhau nhằm tạo bất bình đẳng trong cạnh tranh - Là hành vi phân biệt đối xử đối với các doanh nghiệp về điều kiện mua, bán, giá cả, thời hạn thanh toán, số lượng trong những giao dịch mua, bán háng hóa, dịch vụ tương tự về mặt giá trị hoặc tính chất hàng hoá, dịch vụ để đặt một hoặc một số doanh nghiệp vào vị trí cạnh tranh có lợi hơn so với doanh nghiệp khác.
  88. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu xác định hành vi vi phạm: * Áp đặt các điều kiện khác nhau cho các giao dịch như nhau + Lọai giao dịch + Điều kiện thương mại: giá, chất lượng, thời hạn thanh tóan . + Sản phẩm được điều chỉnh: hàng hóa và dịch vụ
  89. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh + Có sự khác nhau trong điều kiện thương mại + Sự như nhau của các giao dịch: thể hiện ở (i) tính tương tự của sản phẩm về giá trị và tính chất (ii) Tính tương tự về giá trị giao dịch(iii) Giao dịch được xác lập ở những điều kiện thị trường như nhau
  90. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Tạo ra sự bất bình đẳng trong cạnh tranh giữa các khách hàng - các khách hàng là đối thủ cạnh tranh của nhau, là chủ thể kinh doanh trên cùng thị trường liên quan - sự bất bình đẳng: tạo ra ưu thế hoặc tình trạng bất lợi
  91. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi áp đặt điều kiện mua bán hàng hóa, dịch vụ hoặc các nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến đối tượng của hợp đồng - Nhận dạng hành vi + Hành vi phản ánh chiến lược phân phối có chủ đích và mang tính áp đặt của DN có vị trí thống lĩnh hoặc đq
  92. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Nội dung của hành vi là những điều kiện ký kết hợp đồng hoặc những nghĩa vụ không liên quan đến đối tượng của HĐ mà các DN là khách hàng buộc phải chấp nhận. - điều kiện ký kết hđ là những yêu cầu tiên quyết mà bên kia phải chấp nhận trước khi ký kết hđ.
  93. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Cơ sở xác định bản chất hạn chế cạnh tranh của hành vi - Giới hạn quyền của DN trong việc đặt ra các điều kiện trong giao dịch nhằm nâng cao tính khả thi và hiệu quả mà giao dịch đem lại cho các bên - Nguyên tắc bình đẳng trong quan hệ kinh tế dân sự - Sự bất lợi của khách hàng hoặc của đối thủ cạnh tranh được xem là sự nguy hại thực tế của hành vi vi phạm
  94. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Các hành vi vi phạm - Nhóm hành vi áp đặt cho các DN khác điều kiện ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ - Nhóm hành vi buộc khách hàng mua, bán hàng hóa, dịch vụ phải chấp nhận các nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến các đối tượng của hợp đồng
  95. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Hành vi ngăn cản việc tham gia thị trường của những đối thủ cạnh tranh mới - đối tượng hướng đến của hành vi là những đối thủ cạnh tranh mới (DN tiềm năng) - khả năng ngăn cản - hành vi được thực hiện nhằm mục đích ngăn cản các đối thủ cạnh tranh tiềm năng gia nhập thị trường - việc ngăn cản được thực hiện bằng thủ đọan tạo ra các rào cản cho sự gia nhập thị trường của đối thủ
  96. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường để hạn chế cạnh tranh • Rào cản cơ cấu • Rào cản chiến lược _ Chiến lược về giá _ Chiến lược tẩy chay
  97. CHƯƠNG III (tt) HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH
  98. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh 1. Áp đặt điều kiện bất lợi cho khách hàng NĐ 116 Đ.32 Áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng của doanh nghiệp có vị trí độc quyền là hành vi buộc khách hàng phải chấp nhận vô điều kiện những nghĩa vụ gây khó khăn cho khách hàng trong quá trình thực hiện hợp đồng
  99. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh * Dấu hiệu nhận dạng hành vi - Hành vi được thực hiện trong các giao dịch giữa DN độc quyền với khách hàng. - Nội dung của hành vi là áp đặt điều kiện bất lợi cho khách hàng
  100. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh + Đối tượng bị hành vi xâm hại là khách hàng của DN độc quyền – sự bất cân xứng vị trí các bên trong giao dịch. + Điều kiện bất lợi l2 những nghĩ vụ gây khó khăn cho k/h trong quá trình thực hiện hợp đồng.
  101. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh - Hành vi là sự áp đặt của DN độc quyền đối với khách hàng: Dn buộc k/h phải chấp nhận vô điều kiện những nghĩa vụ bất hợp lý. + gây khó khăn để trục lợi => bản chất bóc lột của hành vi
  102. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh 2. Lợi dụng vị trí độc quyền để đơn phương thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng đã giao kết mà không có lý do chính đáng
  103. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh - Đơn phương thay đổi hoặc huỷ bỏ hợp đồng đã giao kết mà không cần thông báo trước cho khách hàng và không phải chịu biện pháp chế tài nào. - Đơn phương thay đổi hoặc huỷ bỏ hợp đồng đã giao kết căn cứ vào một hoặc một số lý do không liên quan trực tiếp đến các điều kiện cần thiết để tiếp tục thực hiện đầy đủ hợp đồng và không phải chịu biện pháp chế tài nào.
  104. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh • Dấu hiệu nhận dạng hành vi - Là hành vi đơn phương của DN độc quyền về việc thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng đã ký kết.
  105. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh - Đơn phương - Trường hợp thay đổi hợp đồng + Thay đổi nội dung HĐ + Thay đổi chủ thể HĐ - Trường hợp hủy bỏ hợp đồng
  106. II.7 Hành vi lạm dụng vị trí độc quyền để hạn chế cạnh tranh - DN độc quyền đã không có lý do chính đáng khi thay đổi hoặc hủy bỏ HĐ đã ký kết. Không có lý do chính đáng khi: - không cần thông báo trước cho khách hàng và không phải chịu biện pháp chế tài nào. - căn cứ vào một hoặc một số lý do không liên quan trực tiếp đến các điều kiện cần thiết để tiếp tục thực hiện đầy đủ hợp đồng và không phải chịu biện pháp chế tài nào.
  107. III.Tập trung kinh tế 1. Khái niệm • TËp trung kinh tÕ lµ hµnh vi cña doanh nghiÖp bao gåm: • S¸p nhËp doanh nghiÖp; • Hîp nhÊt doanh nghiÖp; • Mua l¹i doanh nghiÖp; • Liªn doanh gi÷a c¸c doanh nghiÖp; • C¸c hµnh vi tËp trung kinh tÕ kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
  108. III.Tập trung kinh tế • S¸p nhËp doanh nghiÖp lµ viÖc mét hoÆc mét sè doanh nghiÖp chuyÓn toµn bé tµi s¶n, quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh sang mét doanh nghiÖp kh¸c, ®ång thêi chÊm døt sù tån t¹i cña doanh nghiÖp bÞ s¸p nhËp.
  109. III.Tập trung kinh tế Hîp nhÊt doanh nghiÖp lµ viÖc hai hoÆc nhiÒu doanh nghiÖp chuyÓn toµn bé tµi s¶n, quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh ®Ó h×nh thµnh mét doanh nghiÖp míi, ®ång thêi chÊm døt sù tån t¹i cña c¸c doanh nghiÖp bÞ hîp nhÊt.
  110. III.Tập trung kinh tế Mua l¹i doanh nghiÖp lµ viÖc mét doanh nghiÖp mua toµn bé hoÆc mét phÇn tµi s¶n cña doanh nghiÖp kh¸c ®ñ ®Ó kiÓm so¸t, chi phèi toµn bé hoÆc mét ngµnh nghÒ cña doanh nghiÖp bÞ mua l¹i.
  111. III.Tập trung kinh tế Liªn doanh gi÷a c¸c doanh nghiÖp lµ viÖc hai hoÆc nhiÒu doanh nghiÖp cïng nhau gãp mét phÇn tµi s¶n, quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh ®Ó h×nh thµnh mét doanh nghiÖp míi.
  112. III.Tập trung kinh tế Dấu hiệu nhận dạng hành vi tập trung kinh tế bị cấm: - Chủ thể: Các DN có thị phần kết hợp chiếm trên 50% trên thị trường liên quan, trừ trường hợp miễn trừ và dn kết quả của tập trung thuộc lọai DN nhỏ và vừa.
  113. III.Tập trung kinh tế DN nhỏ và vừa NĐ 90/NĐ-CP ngày 23/11/2001: DN nhỏ và vừa là DN có vốn đăng ký không nhiều hơn 10 tỉ đồng VN hoặc có số lượng nhân viên không nhiều hơn 300 người trong một năm
  114. III.Tập trung kinh tế - Hành vi: Các hành vi sáp nhập, hợp nhất, mua lại và liên doanh. - Hậu quả: tạo nên tình trạng thống lĩnh, độc quyền làm hạn chế cạnh tranh=> thiệt hại tiềm năng
  115. III.Tập trung kinh tế 4. Các trường hợp miễn trừ • TËp trung kinh tÕ bÞ cÊm quy ®Þnh cã thÓ ®îc xem xÐt miÔn trõ trong c¸c trêng hîp sau ®©y: • Mét hoÆc nhiÒu bªn tham gia tËp trung kinh tÕ ®ang trong nguy c¬ bÞ gi¶i thÓ hoÆc l©m vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n; • ViÖc tËp trung kinh tÕ cã t¸c dông më réng xuÊt khÈu hoÆc gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, tiÕn bé kü thuËt, c«ng nghÖ.
  116. III.Tập trung kinh tế • Doanh nghiệp đang trong nguy cơ bị giải thể là doanh nghiệp thuộc trường hợp giải thể theo quy định của pháp luật hoặc theo điều lệ của doanh nghiệp nhưng chưa tiến hành thủ tục giải thể hoặc đang tiến hành thủ tục giải thể nhưng chưa có quyết định giải thể của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. • 2. Doanh nghiệp đang lâm vào tình trạng phá sản theo quy định của Luật Phá sản.
  117. III.Tập trung kinh tế • Thông báo về việc tập trung kinh tế C¸c doanh nghiÖp tËp trung kinh tÕ cã thÞ phÇn kÕt hîp tõ 30% ®Õn 50% trªn thÞ tr- êng liªn quan th× ®¹i diÖn hîp ph¸p cña c¸c doanh nghiÖp ®ã ph¶i th«ng b¸o cho c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh tríc khi tiÕn hµnh tËp trung kinh tÕ.
  118. III.Tập trung kinh tế • Thủ tục thực hiện miễn trừ Mét hoÆc nhiÒu bªn tham gia tËp trung kinh tÕ ®ang trong nguy c¬ bÞ gi¶i thÓ hoÆc l©m vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n: Bé trëng Bé Th¬ng m¹i xem xÐt, quyÕt ®Þnh viÖc miÔn trõ ViÖc tËp trung kinh tÕ cã t¸c dông më réng xuÊt khÈu hoÆc gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, tiÕn bé kü thuËt, c«ng nghÖ: Thñ tíng ChÝnh phñ xem xÐt, quyÕt ®Þnh viÖc miÔn trõ
  119. III.Tập trung kinh tế Hồ sơ miễn trừ: Điều 29- 38 Luật Cạnh tranh
  120. II.2.3 Bản chất của chống cạnh tranh không lành mạnh - Choáng caïnh tranh khoâng laønh maïnh baûo veä quyeàn töï do hoïat ñoäng kinh teá bình ñaúng cuûa moãi ngöôøi
  121. II.2.3 Bản chất của chống cạnh tranh không lành mạnh - Baûo veä quyeàn töï do quyeát ñònh söû duïng hay khoâng söû duïng haøng hoùa, dòch vuï cuûa ngöôøi tieâu thuï.
  122. II.2.3 Bản chất của chống cạnh tranh không lành mạnh - Choáng caïnh tranh khoâng laønh maïnh chính laø baûo veä cuoäc caïnh tranh hieäu quaû - baûo veä quyeàn lôïi vaø caùc moái quan taâm chung cuûa xaõ hoäi thoâng qua söù meänh baûo veä caïnh tranh hieäu qua
  123. II.3 Phân biệt chống hạn chế cạnh tranh và chống cạnh tranh không lành mạnh - Baûo veä Söï Töï do CaÏnh tranh - Baûo veä Söï Laønh maïnh cuûa Caïnh Tranh
  124. CHƯƠNG IV HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH
  125. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 1. Khái niệm Hµnh vi c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh lµ hµnh vi c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh kinh doanh tr¸i víi c¸c chuÈn mùc th«ng thêng vÒ ®¹o ®øc kinh doanh, g©y thiÖt h¹i hoÆc cã thÓ g©y thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ níc, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña doanh nghiÖp kh¸c hoÆc ngêi tiªu dïng.
  126. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 2. Dấu hiệu nhận dạng hành vi - Chủ thể: Doanh nghiệp, hiệp hội. - Hành vi: • Ep buéc trong kinh doanh; • GiÌm pha doanh nghiÖp kh¸c; • G©y rèi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp kh¸c;
  127. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể - Hậu quả: G©y thiÖt h¹i hoÆc cã thÓ g©y thiÖt h¹i đến quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña doanh nghiÖp kh¸c. - Thiệt hại thực tế và thiệt hại tiềm năng
  128. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể
  129. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 3.1Ép buộc trong kinh doanh 3.1.1 Khái niệm CÊm doanh nghiÖp Ðp buéc kh¸ch hµng, ®èi t¸c kinh doanh cña doanh nghiÖp kh¸c b»ng hµnh vi ®e däa hoÆc cìng Ðp ®Ó buéc hä kh«ng giao dÞch hoÆc ngõng giao dÞch víi doanh nghiÖp ®ã.
  130. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 3.2.2 Dấu hiệu xác định hành vi - quan hệ giữa DN với đối tác, khách hàng của DN đối thủ cạnh tranh - hình thức: ®e däa hoÆc cìng Ðp - buộc đối tác, khách hàng kh«ng giao dÞch hoÆc ngõng giao dÞch víi doanh nghiÖp đối thủ cạnh tranh. => Yếu tố cấu thành hành vi tranh cướp khách hàng
  131. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 3.2 Gièm pha doanh nghiệp khác 3.2.1 Khái niệm CÊm doanh nghiÖp giÌm pha doanh nghiÖp kh¸c b»ng hµnh vi trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp ®a ra th«ng tin kh«ng trung thùc, g©y ¶nh hëng xÊu ®Õn uy tÝn, t×nh tr¹ng tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp ®ã.
  132. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 3.3.2 Dấu hiệu xác định hành vi - Hành vi phải xuất phát từ đối thủ cạnh tranh (trực tiếp hoặc gián tiếp), vì mục đích cạnh tranh. - Hành vi nói xấu, bôi nhọ phải nhằm vào đối thủ cạnh tranh trong cùng một thị trường hàng hóa, sản phẩm. - Đối tượng liên quan đến Dn như chất lượng sp, cách thức bán hàng, tiềm lực kinh tế - tài chính, lực lượng lao động hoặc ban lãnh đạo DN
  133. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 3.3 Gây rối họat động kinh doanh của doanh nghiệp khác 3.3.1 Khái niệm CÊm doanh nghiÖp g©y rèi ho¹t ®éng kinh doanh hîp ph¸p cña doanh nghiÖp kh¸c b»ng hµnh vi trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp c¶n trë, lµm gi¸n ®o¹n ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp ®ã
  134. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 3.3.2 Dấu hiệu xác định hành vi - Hành vi được tiến hành nhằm mục đích cạnh tranh - Hành vi trực tiếp hoặc gían tiếp dưới nhiều hình thức - Hậu quả làm cản trở, gián đọan họat động kinh doanh của DN đối thủ cạnh tranh => Yếu tố cấu thành hành vi tranh cướp khách hàng
  135. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 4. Hành vi bán phá giá nhằm lọai bỏ đối thủ cạnh tranh cụ thể 4.1 Khái niêm Bán dưới giá vốn (giá thành tòan bộ) nhằm lọai bỏ đối thủ cạnh tranh
  136. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể • 4.2 Dấu hiệu xác định hành vi Chủ thể: DN bất kỳ Hành vi phải hướng đến đối thủ cạnh tranh cụ thể nhằm lọai bỏ Hành vi bán dưới giá kéo dài, không có chiến lược cụ thể, không có kế họach bù lỗ có thể chấp nhận được về mặt kinh tế.
  137. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể 4.3 Phân biệt hành vi bán phá giá không lành mạnh với hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành tòan bộ nhằm lọai bỏ đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường
  138. Nhóm hành vi CTKLM cản trở đối thủ cạnh tranh cụ thể - Về chủ thể - Về hành vi: Bán dưới gía thành tòan bộ của DN chiếm vị trí thống lĩnh, độc quyền không cần phải nhằm vào đối thủ cụ thể với mục đích gạt bỏ, hủy diệt.
  139. II. Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác 1. Khái niệm - Khi moät thaønh quaû cuûa doanh nghieäp khoâng ñöôïc hay maát ñi söï baûo hoä theo luaät sôû höõu trí tueä hoaëc ñaõ quaù thôøi haïn ñöôïc phaùp luaät sôû höõu trí tueä cho pheùp khai thaùc vaø söû duïng ñoäc quyeàn thì veà nguyeân taéc chuùng ñöôïc söû duïng töï do
  140. II. Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác - Giôùi haïn cuûa vieäc söû duïng töï do naøy laø ôû choã söï söû duïng seõ bò caám neáu chuùng chöùa nhöõng yeáu toá khoâng laønh maïnh nhaèm muïc ñích caïnh tranh. => nguyeân taéc ñieàu chænh boå sung cuûa LCT vôùi luaät sôû höõu trí tueä trong heä thoáng phaùp luaät quoác gia
  141. II. Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác Tröôøng hôïp thaønh quaû lao ñoäng cuûa chuû theå kinh doanh khoâng ñöôïc baûo hoä theo luaät sôû höõu trí tue: - khoâng ñöôïc baûo hoä do khoâng ñaùp öùng ñaày ñuû caùc tieâu chuaån baûo hoä - heát thôøi haïn baûo ho - maát quyeàn baûo hoä do bò khieáu naïi, do bò ñaêng kyù chaän tröôùc hay khoâng noäp phí theo thôøi gian quy ñònh - chôø baûo hoä khaù laâu töø cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn
  142. II. Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác 3. Hành vi chỉ dẫn gây nhầm lẫn 3.1 Khái niệm Luật Cạnh tranh: CÊm doanh nghiÖp sö dông chØ dÉn chøa ®ùng th«ng tin g©y nhÇm lÉn vÒ tªn th¬ng m¹i, khÈu hiÖu kinh doanh, biÓu tîng kinh doanh, bao b×, chØ dÉn ®Þa lý vµ c¸c yÕu tè kh¸c theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ ®Ó lµm sai lÖch nhËn thøc cña kh¸ch hµng vÒ hµng hãa, dÞch vô nh»m môc ®Ých c¹nh tranh.
  143. II. Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác 3.2 Dấu hiệu nhận dạng hành vi Haønh vi baét chöôùc coù nguy cô daãn ñeán nhaàm laãn veà nguoàn goác saûn phaåm. + saûn phaåm bò baét chöôùc coù tính chaát caïnh tranh, ñaõ ñöôïc bieát ñeán treân thò tröôøng + ngöôøi baét chöôùc khoâng thöïc hieän caùc bieän phaùp caàn thieát vaø trong khaû naêng cuûa mình ñeå traùnh nguy cô gaây nhaàm laãn.
  144. II.Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác Haønh vi baét chöôùc caûn trôû hoïat ñoäng caïnh tranh cuûa chuû sôû höõu saûn phaåm. + thöïc hieän theo moät keá hoïach ñeà ra töø tröôùc, + ñöôïc toå chöùc moät caùch coù heä thoáng + chuû ñích lôïi duïng danh tieáng, thaâm nhaäp thò tröôøng cuûa chuû sôû höõu saûn phaåm ñeå lôïi duïng keát quaû kinh doanh, tröïc tieáp phaù hoïai kinh doanh theo daây chuyeàn.
  145. II.Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác - Quy định cấm sử dụng chỉ dẫn gây nhầm lân còn nhiều bất cập + về chủ thể + Đối tượng bị cấm: “chỉ dẫn gây nhầm lẫn” chưa đủ rộng để bao quát hành vi bắt chước không lành mạnh
  146. II.Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác 3.1 Xâm phạm bí mật kinh doanh 3.1.1 Định nghĩa bí mật kinh doanh BÝ mËt kinh doanh lµ th«ng tin cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y: • a) Kh«ng ph¶i lµ hiÓu biÕt th«ng thêng; • b) Cã kh¶ n¨ng ¸p dông trong kinh doanh vµ khi ®îc sö dông sÏ t¹o cho ngêi n¾m gi÷ th«ng tin ®ã cã lîi thÕ h¬n so víi ngêi kh«ng n¾m gi÷ hoÆc kh«ng sö dông th«ng tin ®ã; • c) §îc chñ së h÷u b¶o mËt b»ng c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó th«ng tin ®ã kh«ng bÞ tiÕt lé vµ kh«ng dÔ dµng tiÕp cËn ®îc
  147. II.Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác 3.1.2 Dấu hiệu xác định hành vi • TiÕp cËn, thu thËp th«ng tin thuéc bÝ mËt kinh doanh b»ng c¸ch chèng l¹i c¸c biÖn ph¸p b¶o mËt cña ngêi së h÷u hîp ph¸p bÝ mËt kinh doanh ®ã; • 2. TiÕt lé, sö dông th«ng tin thuéc bÝ mËt kinh doanh mµ kh«ng ®îc phÐp cña chñ së h÷u bÝ mËt kinh doanh; • 3. Vi ph¹m hîp ®ång b¶o mËt hoÆc lõa g¹t, lîi dông lßng tin cña ngêi cã nghÜa vô b¶o mËt nh»m tiÕp cËn, thu thËp vµ lµm lé th«ng tin thuéc bÝ mËt kinh doanh cña chñ së h÷u bÝ mËt kinh doanh ®ã; => Tính có chủ đích của hành vi – có thể đã biết hoặc chưa biết về thông tin khi đang/đã tiếp cận, thu thập tt.
  148. II.Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác Nếu không được bảo hộ SHTT => được tự do sử dụng. Bị cấm nếu: - Sao chép hành động thiếu trung thực, vi phạm đạo đức kinh doanh, mgang tính bóc lột, gây tổn hại - Có được do lạm dụng lòng tin, lạm dụng các quan hệ hợp đồng, do họat động gián điệp - Áp dụng một cách có hệ thống, nguyên vẹn mọi tình tiết, liên tục trong thời gian dài và do vậy cản trở họat động của đối thủ cạnh tranh (Đức và Thái Lan)
  149. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • 1. Khái niệm - Thu hút khách hàng không lành mạnh - Cản trở họat động của thị trường nói chung thông qua hành vi phân biệt đối xử của hiệp hội. - Bán hàng đa cấp bất chính->tác động gây thiệt hại cho khách hàng &tt
  150. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung 1. Quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh • CÊm doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng qu¶ng c¸o sau ®©y: • 1. So s¸nh trùc tiÕp hµng ho¸, dÞch vô cña m×nh víi hµng ho¸, dÞch vô cïng lo¹i cña doanh nghiÖp kh¸c; • 2. B¾t chíc mét s¶n phÈm qu¶ng c¸o kh¸c ®Ó g©y nhÇm lÉn cho kh¸ch hµng;
  151. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • 3. §a th«ng tin gian dèi hoÆc g©y nhÇm lÉn cho kh¸ch hµng vÒ mét trong c¸c néi dung sau ®©y: • a) Gi¸, sè lîng, chÊt lîng, c«ng dông, kiÓu d¸ng, chñng lo¹i, bao b×, ngµy s¶n xuÊt, thêi h¹n sö dông, xuÊt xø hµng ho¸, ngêi s¶n xuÊt, n¬i s¶n xuÊt, ngêi gia c«ng, n¬i gia c«ng; • b) C¸ch thøc sö dông, ph¬ng thøc phôc vô, thêi h¹n b¶o hµnh; • c) C¸c th«ng tin gian dèi hoÆc g©y nhÇm lÉn kh¸c. • 4. C¸c ho¹t ®éng qu¶ng c¸o kh¸c mµ ph¸p luËt cã quy ®Þnh cÊm.
  152. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Dấu hiệu nhận dạng hành vi + Taùc ñoäng ñeán moät soá löôïng lôùn khaùch haøng thoâng qua söû duïng phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng nhö quaûng caùo treân baùo chí, phaùt thanh, truyeàn hình + Ñöa ra caùc thoâng tin, chæ daãn khoâng ñuùng söï thaät vaø thích hôïp ñeå gaây nhaàm laãn.
  153. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung + Chuû theå thöïc hieän haønh vi bieát ñoù laø nhöõng thoâng tin sai söï thaät vaø bieát chuùng coù khaû naêng gaây ra nhaàm laãn. + Muïc ñích cuûa haønh vi nhaèm taïo ra sự thuaän lôïi moät caùch giaû taïo nhaèm thu huùt ngöôøi tieâu duøng mua haøng
  154. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung Moät thoâng tin coù theå gaây ra ngoä nhaän, nhaàm laãn cho ngöôøi tieâu duøng neáu noù chöùa ñöïng caùc yeáu toá sau: + Thoâng tin, chæ daãn khaúng ñònh sai veà moät söï thaät khaùch quan. + Thoâng tin, chæ daãn laøm cho ñoái töôïng tieáp nhaän chuùng hình dung sai veà söï vaät, söï vieäc, maëc duø baûn thaân chuùng ñuùng vôùi söï thaät khaùch quan
  155. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung Ví duï: Moät chæ daãn trong quaûng caùo cho saûn phaåm Traø hoøa tan daønh cho treû em cho bieát saûn phaåm naøy khoâng chöùa ñöôøng daïng Saccharose, laø chæ daãn coù theå laøm khaùch haøng ngoä nhaän raèng saûn phaåm ñoù khoâng chöùa loaïi ñöôøng coù haïi cho söùc khoûe. Trong khi söï thaät laø thay vì söû duïng loïai ñöôøng ñoù, nhaø saûn xuaát ñaõ söû duïng moät loaïi chaát gaây ngoït khoâng phaûi laø Saccharose nhöng chöa ñöôïc khoa hoïc khaúng ñònh coù haïi cho söùc khoeû hay khoâng.
  156. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung
  157. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung 2. Khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh CÊm doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng khuyÕn m¹i sau ®©y: • Tæ chøc khuyÕn m¹i mµ gian dèi vÒ gi¶i thëng; • KhuyÕn m¹i kh«ng trung thùc hoÆc g©y nhÇm lÉn vÒ hµng ho¸, dÞch vô ®Ó lõa dèi kh¸ch hµng;
  158. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Ph©n biÖt ®èi xö ®èi víi c¸c kh¸ch hµng nh nhau t¹i c¸c ®Þa bµn tæ chøc khuyÕn m¹i kh¸c nhau trong cïng mét ch¬ng tr×nh khuyÕn m¹i; • TÆng hµng ho¸ cho kh¸ch hµng dïng thö nhng l¹i yªu cÇu kh¸ch hµng ®æi hµng ho¸ cïng lo¹i do doanh nghiÖp kh¸c s¶n xuÊt mµ kh¸ch hµng ®ã ®ang sö dông ®Ó dïng hµng hãa cña m×nh; • C¸c ho¹t ®éng khuyÕn m¹i kh¸c mµ ph¸p luËt cã quy ®Þnh cÊm.
  159. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Dấu hiệu nhận dạng hành vi: - Haønh vi phaûi thöïc hieän trong giao dòch kinh doanh: Hoïat ñoäng trong giao dòch kinh doanh laø baát kyø hoaït ñoäng naøo nhaèm hoã trôï muïc tieâu giao dòch kinh doanh.
  160. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung Haønh vi ñuôïc thöïc hieän nhaèm muïc ñích caïnh tranh. + Veà maët khaùch quan, haønh vi ñöôïc thöïc hieän nhaèm taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho vieäc tieâu thuï haøng hoùa cuûa moät ngöôøi, khoâng nhaát thieát phaûi laø chuû theå thöïc hieän haønh vi vaø ñoàng thôøi taïo baát lôïi cho ngöôøi khaùc. +Veà maët chuû quan, chuû theå haønh vi coù chuû yù gaây baát lôïi cho ngöôøi khaùc ñeå hoã trôï hoïat ñoäng caïnh tranh cuûa mình hoaëc cuûa ngöôøi thöù ba.
  161. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung 3. Ph©n biÖt ®èi xö cña hiÖp héi CÊm hiÖp héi ngµnh nghÒ thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y: • Tõ chèi doanh nghiÖp cã ®ñ ®iÒu kiÖn gia nhËp hoÆc rót khái hiÖp héi nÕu viÖc tõ chèi ®ã mang tÝnh ph©n biÖt ®èi xö vµ lµm cho doanh nghiÖp ®ã bÞ bÊt lîi trong c¹nh tranh; • H¹n chÕ bÊt hîp lý ho¹t ®éng kinh doanh hoÆc c¸c ho¹t ®éng kh¸c cã liªn quan tíi môc ®Ých kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn.
  162. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Dấu hiệu nhận dạng hành vi - Chủ thể: Hiệp hội ngành nghề - Hành vi từ chối .: + hành vi mang tính phân biệt đối xử: cách thức xử sự với DN khác với đối với các DN khác trong hiệp hội cùng thỏa mãn điều kiện gia nhập hoặc rút khỏi hiệp hội.
  163. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung + Hậu quả: làm cho DN bị bất lợi trong cạnh tranh – thiệt hại suy đóan Hành vi hạn chế : tính bất hợp lý của hành vi dựa trên sự làm cho sai biệt với họat động kinh doanh thông thường của DN thành viên khác trong hiệp hội khác được pháp luật cho phép.
  164. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung 3. Bán hàng đa cấp bất chính Thế nào là bán hàng đa cấp ? » Không có cửa hàng. » Bán theo kiểu chuyền tay. » Thông tin không công khai. » Thông tin nước đôi. » Người mua trở thành mạng lưới nhiều cấp. » Hoa hồng cao và có nhiều bậc. » Giá rất đắt.
  165. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Loại hàng thường bán đa cấp: – Không phổ thông (thực phẩm dinh dưỡng,mỹ phẩm ) – Khó kiểm tra so sánh được về chất lượng và giá cả.
  166. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • CÊm doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y nh»m thu lîi bÊt chÝnh tõ viÖc tuyÓn dông ngêi tham gia m¹ng líi b¸n hµng ®a cÊp: • Yªu cÇu ngêi muèn tham gia ph¶i ®Æt cäc, ph¶i mua mét sè lîng hµng ho¸ ban ®Çu hoÆc ph¶i tr¶ mét kho¶n tiÒn ®Ó ®îc quyÒn tham gia m¹ng líi b¸n hµng ®a cÊp; • Kh«ng cam kÕt mua l¹i víi møc gi¸ Ýt nhÊt lµ 90% gi¸ hµng hãa ®· b¸n cho ngêi tham gia ®Ó b¸n l¹i; • Cho ngêi tham gia nhËn tiÒn hoa hång, tiÒn thëng, lîi Ých kinh tÕ kh¸c chñ yÕu tõ viÖc dô dç ngêi kh¸c tham gia m¹ng líi b¸n hµng ®a cÊp; • Cung cÊp th«ng tin gian dèi vÒ lîi Ých cña viÖc tham gia m¹ng líi b¸n hµng ®a cÊp, th«ng tin sai lÖch vÒ tÝnh chÊt, c«ng dông cña hµng hãa ®Ó dô dç ng- êi kh¸c tham gia.
  167. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Bán hàng đa cấp bất chính • Yêu cầu người tham gia mạng lưới phải mua hàng hoặc đặt cọc. • Không mua lại hàng đã bán với giá ít nhất bằng 90% giá bán. • Trả hoa hồng nhằm dụ dỗ người tham gia mạng lưới. • Thông tin sai lệch về hàng hoá và lợi ích của việc tham gia mạng.
  168. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • Công ty cổ phần SINH LỢI • Công ty TNHH Lô Hội có địa chỉ tại 199 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, quận 3, bị 8 người tiêu dùng Đồng Nai khiếu kiện tập thể. > 8 người dân khiếu nại chất lượng hàng đa cấp / Lô Hội đồng ý trả lại tiền cho 8 khách hàng
  169. III. Nhóm hành vi CTKLM tác động đến khách hàng & cản trở họat động của thị truờng nói chung • LUẬT CẠNH TRANH KHÔNG ĐIỀU CHỈNH haønh vi thu huùt khaùch haøng moät caùch khoâng laønh maïnh baèng caùch lôïi duïng ñieåm yeáu cuûa con ngöôøi, taùc ñoäng ñeán loøng tham vaø söï traéc aån cuûa khaùch haøng trong quyeát ñònh tieâu duøng cuûa hoï
  170. CHƯƠNG V TỐ TỤNG CẠNH TRANH
  171. I. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh 1. Quyền khiếu nại và các quyền của bên khiếu nại Nguyeân ñôn khôûi kieän: chuû theå tham gia vaøo quaù trình caïnh tranh bao goàm nhöõng ngöôøi coù haønh vi kinh doanh tham gia vaøo hoïat ñoäng caïnh tranh, caù nhaân ngöôøi tieâu thuï vaø ñaïi dieän ngöôøi tieâu thuï vôùi tö caùch laø moät loïai chuû theå ñöôïc thöøa nhaän tham gia thò tröôøng
  172. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh - Quyeàn yeâu caàu chaám döùt vi phaïm, quyeàn buoäc khoâi phuïc caùc ñieàu kieän phaùt trieån kyõ thuaät, coâng ngheä ñaõ caûn trôû, quyeàn buoäc khoâi phuïc laïi caùc ñieàu khoûan hôïp ñoàng ñaõ thay ñoåi maø khoâng coù lyù do chính ñaùng, quyeàn yeâu caàu khoâng ñöôïc taùi phaïm vaø quyeàn ñöôïc boài thöôøng thieät haïi.
  173. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh Caùc quyeàn cuûa nguyeân ñôn trong khôûi kieän caïnh tranh khoâng laønh maïnh laø khaùc nhau tuøy thuoäc vaøo chuû theå khôûi kieän laø doanh nghieäp hay caù nhaân ngöôøi tieâu thuï vaø cuõng khaùc nhau ñoái vôùi caùc haønh vi caïnh tranh khoâng laønh maïnh khaùc nhau.
  174. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh Doanh nghieäp khôûi kieän caïnh tranh khoâng laønh maïnh vôùi ñoái thuû caïnh tranh cuï theå, thoâng thöôøng loïai chuû theå naøy coù caû ba quyeàn treân, trong ñoù quyeàn yeâu caàu boài thöôøng thieät haïi ñöôïc aùp duïng theo nguyeân taéc cuûa luaät daân söï.
  175. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh 2. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm 2.1 Cục quản lý cạnh tranh - Trực thuộc Bộ Thương mại - VietnamCompetition Administration Department - Tư cách pháp nhân - Kinh phí do NSNN cấp - Trụ sở chính và VPĐD
  176. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh • Bộ máy giúp việc - Ban điều tra - Ban giám sát và quản lý CT - Ban Điều tra và xử lý các hành vi CTKLM - Ban bảo vệ NTD - Ban xử lý chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ - Ban hợp tác QT - Văn phòng
  177. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm • -Các tổ chức sự nghiệp trực thuộc Cục Quản lý cạnh tranh: • Trung tâm thông tin. • Trung tâm đào tạo điều tra viên. • Các đơn vị khác trực thuộc Cục Quản lý cạnh tranh, bao gồm: • Văn phòng đại diện của Cục Quản lý cạnh tranh tại Đà Nẵng.
  178. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm
  179. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm Nhiệm vụ & quyền hạn: Điều 2 NĐ 06 - Thực hiện quản lý nhà nước về cạnh tranh, chống bán phá giá, chống trợ cấp, áp dụng các biện pháp tự vệ đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; phối hợp với các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng trong việc đối phó với các vụ kiện trong thương mại quốc tế liên quan đến bán phá giá, trợ cấp và áp dụng các biện pháp tự vệ.
  180. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm 3. Hội đồng cạnh tranh • Vietnam Competition Council, viết tắt là VCC. • có tư cách pháp nhân, có con dấu hình Quốc huy và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật. • Kinh phí hoạt động do ngân sách nhà nước đảm bảo
  181. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm • Vị trí và chức năng Hội đồng cạnh tranh là cơ quan thực thi quyền lực nhà nước độc lập, có chức năng xử lý các hành vi hạn chế cạnh tranh.
  182. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm • Nhiệm vụ và quyền hạn • Tổ chức xử lý các vụ việc cạnh tranh liên quan đến hành vi hạn chế cạnh tranh theo quy định của pháp luật. • Thành lập Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh để giải quyết một vụ việc cạnh tranh cụ thể. • Yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết cho việc thực hiện các nhiệm vụ được giao.
  183. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm 4. Quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp ngăn chặn hành chính sau khi tiếp nhận hồ sơ vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật. • 5. Giải quyết khiếu nại đối với các vụ việc cạnh tranh liên quan đến hành vi hạn chế cạnh tranh theo quy định của pháp luật. • 6. Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật
  184. Cơ chế và cơ quan xử lý vi phạm Hội đồng cạnh tranh có từ 11 đến 15 thành viên do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Thương mại. Thành viên Hội đồng cạnh tranh phải đáp ứng đủ các tiêu chuẩn theo quy định tại Điều 55 Luật Cạnh tranh. – Nhiệm kỳ của các thành viên Hội đồng cạnh tranh là 5 năm và có thể được bổ nhiệm lại. – Giúp việc cho Hội đồng cạnh tranh có Ban Thư ký Hội đồng cạnh tranh. Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Ban Thư ký Hội đồng cạnh tranh do Bộ trưởng Bộ Thương mại quy định.
  185. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh 3. Nguyên tắc tố tụng cạnh tranh • ViÖc gi¶i quyÕt vô viÖc c¹nh tranh liªn quan ®Õn hµnh vi h¹n chÕ c¹nh tranh thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña LuËt nµy. • ViÖc gi¶i quyÕt vô viÖc c¹nh tranh liªn quan ®Õn hµnh vi c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña LuËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ xö lý vi ph¹m hµnh chÝnh. • Trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh tè tông c¹nh tranh, ®iÒu tra viªn, Thñ trëng c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh, thµnh viªn Héi ®ång c¹nh tranh trong ph¹m vi nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña m×nh ph¶i gi÷ bÝ mËt kinh doanh cña doanh nghiÖp, t«n träng quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña tæ chøc, c¸ nh©n liªn quan.
  186. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh 4. Hình thức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả Hình thức xử phạt chính: • Phạt cảnh cáo; • Phạt tiền. Hình thức phạt bổ sung: • Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề; • b) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh.
  187. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh • Biện pháp khắc phục hậu quả a) Buộc cơ cấu lại doanh nghiệp lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường; b) Buộc chia, tách doanh nghiệp đã sáp nhập, hợp nhất; buộc bán lại phần doanh nghiệp đã mua; c) Buộc cải chính công khai; d) Buộc loại bỏ những điều khoản vi phạm pháp luật ra khỏi hợp đồng hoặc giao dịch kinh doanh; đ) Buộc sử dụng hoặc bán lại các sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp đã mua nhưng không sử dụng;
  188. II. Nhóm hành vi CTKLM lợi dụng thành quả của người khác e) Buộc loại bỏ những biện pháp ngăn cản, kìm hãm doanh nghiệp khác tham gia thị trường hoặc phát triển kinh doanh; • g) Buộc khôi phục các điều kiện phát triển kỹ thuật, công nghệ mà doanh nghiệp đã cản trở; • h) Buộc loại bỏ các điều kiện bất lợi đã áp đặt cho khách hàng; • i) Buộc khôi phục lại các điều khoản hợp đồng đã thay đổi mà không có lý do chính đáng; • k) Buộc khôi phục lại hợp đồng đã huỷ bỏ mà không có lý do chính đáng
  189. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh 1. Thụ lý hồ sơ khiếu nại • Tæ chøc, c¸ nh©n cho r»ng quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh bÞ x©m h¹i do hµnh vi vi ph¹m quy ®Þnh cña LuËt nµy (sau ®©y gäi chung lµ bªn khiÕu n¹i) cã quyÒn khiÕu n¹i ®Õn c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh. • 2. Thêi hiÖu khiÕu n¹i lµ hai n¨m, kÓ tõ ngµy hµnh vi cã dÊu hiÖu vi ph¹m ph¸p luËt vÒ c¹nh tranh ®îc thùc hiÖn. • .
  190. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh • 3. Hå s¬ khiÕu n¹i ph¶i cã nh÷ng tµi liÖu chñ yÕu sau ®©y: • a) §¬n khiÕu n¹i theo mÉu cña c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh; • b) Chøng cø vÒ hµnh vi vi ph¹m. • 4. Bªn khiÕu n¹i ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ tÝnh trung thùc cña c¸c chøng cø ®· cung cÊp cho c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh
  191. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh C¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh cã tr¸ch nhiÖm thô lý hå s¬ khiÕu n¹i. • Trong thêi h¹n b¶y ngµy lµm viÖc, kÓ tõ ngµy tiÕp nhËn hå s¬ khiÕu n¹i, c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh cã tr¸ch nhiÖm th«ng b¸o b»ng v¨n b¶n cho bªn khiÕu n¹i vÒ viÖc thô lý hå s¬. • Bªn khiÕu n¹i ph¶i nép tiÒn t¹m øng chi phÝ cho viÖc xö lý vô viÖc c¹nh tranh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
  192. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh 2. Điều tra vụ việc cạnh tranh - Điều tra sơ bộ - Điều tra chính thức - Báo cáo điều tra: chuyển đến Hội đồng cạnh tranh
  193. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh . Phiên đi ều trần Phiªn ® iÒu trÇn ®îc tæ chøc c«ng khai. Trêng hî p néi dung ®iÒu trÇn cã liªn quan ®Õn bÝ m Ët quèc gia, bÝ mËt kinh doanh th× phiªn ®iÒu trÇn ®îc tæ chøc kÝn. • Nh÷ng ng êi tham gia phiªn ®iÒu trÇn bao gåm: • a) Thµnh viªn Héi ®ång xö lý vô viÖc c¹nh tranh, th ký phiªn ®iÒu trÇn; • b) Bªn bÞ ®iÒu tra; • c) Bªn khiÕu n¹i; • d) LuËt s; • ®) §iÒu tra viªn ®· ®iÒu tra vô viÖc c¹nh tranh; • e) Nh÷ng ngêi kh¸c ®îc ghi trong quyÕt ®Þnh më phiªn ®iÒu trÇn.
  194. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh . Sau khi nghe nh÷ng ngêi tham gia phiªn ®iÒu trÇn tr×nh bµy ý kiÕn vµ tranh luËn, Héi ®ång xö lý vô viÖc c¹nh tranh tiÕn hµnh th¶o luËn, bá phiÕu kÝn vµ quyÕt ®Þnh theo ®a sè.
  195. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh • QuyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh • QuyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh ph¶i cã c¸c néi dung chÝnh sau ®©y: a) Tãm t¾t néi dung vô viÖc; b) Ph©n tÝch vô viÖc; c) KÕt luËn xö lý vô viÖc. Chñ to¹ phiªn ®iÒu trÇn cã tr¸ch nhiÖm ký quyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh. QuyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh ph¶i ®îc göi cho c¸c bªn liªn quan trong thêi h¹n b¶y ngµy lµm viÖc, kÓ tõ ngµy ký.
  196. II. Các giai đọan tố tụng cạnh tranh QuyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh cã hiÖu lùc ph¸p luËt sau ba m¬i ngµy, kÓ tõ ngµy ký nÕu trong thêi h¹n ®ã kh«ng bÞ khiÕu n¹i
  197. III. Khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh và khởi kiện quyết định giải quyết khiếu nại 1. Khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh Trêng hîp kh«ng nhÊt trÝ mét phÇn hoÆc toµn bé néi dung quyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh cña Héi ®ång xö lý vô viÖc c¹nh tranh, c¸c bªn cã quyÒn khiÕu n¹i lªn Héi ®ång c¹nh tranh. Trêng hîp kh«ng nhÊt trÝ mét phÇn hoÆc toµn bé néi dung quyÕt ®Þnh xö lý vô viÖc c¹nh tranh cña Thñ tr- ëng c¬ quan qu¶n lý c¹nh tranh, c¸c bªn cã quyÒn khiÕu n¹i lªn Bé trëng Bé Th¬ng m¹i.
  198. III. Khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh và khởi kiện quyết định giải quyết khiếu nại • Đơn khiếu nại • Cơ quan giải quyết: cơ quan đã ban hành QĐ xử lý 2. Khởi kiện quyết định giải quyết khiếu nại - QuyÒn khëi kiÖn vô ¸n hµnh chÝnh - Toµ ¸n nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ¬ng cã thÈm quyÒn